Ijtimoiy va amaliy fanlar o‘qitilishida zamonaviy yondashuvlardan foydalanish: talablar hamda tendensiyalar

UDK 1.11-1.101/8.80-8.82/9.94-9.902/ 37.371-37.379/159.01-159.99/33.330-339/62-1-621/ Ijtimoiy va amaliy fanlar o‘qitilishida zamonaviy yondashuvlardan foydalanish: talablar hamda tendensiyalar // University of Management and future technologies universiteti magistrantlari hamda ijtimoiy va amaliy fanlar yo‘nalishi talabalarining Ikonferensiyasi maqolalari va tezislari to‘plami. – T.: UMFT, 2025. – 806 b. University of Management and future technologies universiteti kengashining 2025 yil 27-noyabrdagi 4-son yig‘ilishi qarori bilan chop etishga tavsiya etilgan. University of Management and future technologies universiteti Ijtimoiy fanlar kafedrasi professori, p.f.d. Q.B.Qodirovning umumiy tahriri ostida. Использование современных подходов в преподавании социальных и прикладных наук: требования и тенденции // Сборник статей и тезисов Iконференции магистрантов и студентов направлений социальных и прикладных наук University of Management and Future Technologies. – Т.: UMFT, 2025. – 806 с. Рекомендовано к изданию решением №4 заседания Совета University of Management and Future Technologies от 27 ноября 2025 года. Под общей редакцией профессора кафедры Социальных наук University of Management and Future Technologies, д.п.н. К.Б. Кодирова. The Use of Modern Approaches in Teaching Social and Applied Sciences: Requirements and Trends // Proceedings and Abstracts of the 1st Conference of Master’s Students and Students of Social and Applied Sciences at University of Management and Future Technologies. – Tashkent: UMFT, 2025. – 806 p. Recommended for publication by Resolution No. 4 of the Council Meeting of University of Management and Future Technologies dated November 27, 2025. Under the general editorship of Professor of the Department of Social Sciences at University of Management and Future Technologies, DSc Q.B. Qodirov. Tahrir hay’ati: A.A.Muhamedov – o‘quv ishlar bo‘yicha prorektor, f.f.d., professor; A.A. Jurayev – kafedra mudiri, f.f.f.d., dotsent; M.M. Mirzayev – kafedra mudiri, i.f.f.d., dotsent; B.U. Akmuradov – kafedra mudiri, t.f.f.d., dotsent; A.A. Nazarov – kafedra mudiri, katta o‘qituvchi; M.Y.Mansurova – Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo ‘limi boshlig‘i, t.f.f.d., dotsent; A.Mo‘minov – O‘quv uslubiy boshqarma boshlig‘i, g.f.f.d., dotsent; M.X.To‘xtayeva – ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, f.f.f.d., dotsent. Toʻplamda keltirilgan materiallarning mazmuni, undagi statistik maʼlumotlar va keltirilgan meʼyoriy-huquqiy xujjatlarning haqqoniyligi, tanqidiy fikr-mulohazalar va takliflarga mualliflar masʼuldir. UMFT, Toshkent, 2026-yil ©

ASSALOMU ALAYKUM HURMATLI PROFESSOR-O‘QITUVCHILAR, AZIZ TALABALAR, QADRLI MEHMONLAR! Bugun sizlar bilan “Ijtimoiy va amaliy fanlar o‘qitilishida zamonaviy yondashuvlardan foydalanish: talablar hamda tendensiyalar” mavzusidagi talabalar ilmiy-amaliy konferensiyasida uchrashib turganimdan mamnunman. Avvalo, barchangizni ushbu ilmiy anjuman bilan samimiy tabriklayman va ishlaringizga muvaffaqiyat tilayman. Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimi oldiga mutlaqo yangi talablar qo‘yilmoqda. Ayniqsa, ijtimoiy va amaliy fanlarni o‘qitishda innovatsion pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlar, tanqidiy va ijodiy fikrlashni rivojlantiruvchi yondashuvlar muhim ahamiyat kasb etmoqda. Zamonaviy ta’lim nafaqat bilim berish, balki talabalarda hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirish, mustaqil qaror qabul qilish va kasbiy raqobatbardoshlikni ta’minlashga xizmat qilishi zarur. Mazkur konferensiya aynan shu dolzarb masalalarga bag‘ishlangani bilan ahamiyatlidir. Bu ilmiy maydon siz, aziz talabalar uchun o‘z g‘oyalaringizni erkin bayon etish, ilmiy izlanishlaringiz natijalarini taqdim etish va zamonaviy ta’lim tendensiyalariga o‘z munosabatingizni bildirish uchun muhim imkoniyatdir. Sizlarning tashabbuskorligingiz va ilmga bo‘lgan intilishingiz kelajakda yurtimiz taraqqiyotining mustahkam poydevori bo‘lib xizmat qiladi. Universitetimizda ta’lim sifati va ilmiy salohiyatni oshirish, xalqaro tajribalarni joriy etish, talabalarning ilmiy tadqiqot faoliyatini qo‘llab-quvvatlash doimo ustuvor vazifalardan biri bo‘lib kelgan va shunday bo‘lib qoladi. Ishonchim komilki, bugungi konferensiya natijalari ta’lim jarayonini yanada takomillashtirishga xizmat qiladigan muhim taklif va xulosalarni beradi. Siz, aziz talabalar – bo‘lajak mutaxassislar, pedagoglar va yetakchilarsiz. Bugungi konferensiyada bildiriladigan fikrlar, takliflar va ilmiy qarashlar sizlarning kasbiy shakllanishingizda muhim o‘rin tutadi. Infokommunikatsiya va axborot texnologiyalari yo‘nalishi 3-bosqich talabasi Raxmatillayeva Shahrizoda O‘tkir qizi O‘zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti nomidagi “Islom Karimov” stipendiyasi sohibasi bo‘lganligi barchamizni birdek quvotirdi. Universitetimiz sizlarning ilmiy izlanishlaringizni qo‘llab-quvvatlashga doimo tayyor. Bugungi konferensiya esa bunga yaqqol misoldir. So‘zim yakunida konferensiya ishiga omad tilayman, barchangizga mustahkam sog‘liq, ilmiy izlanishlarda yuksak natijalar va yangi g‘oyalar tilayman. University of Management and future technologies rektori Geografiya fanlari doktori, dotsent Maxmudov Muxammadismoil Muxitdinovichning tabrigi 6

MUNDARIJA Jo‘rayev A.M. Қодиров Қ.Б Tursunov L.S. Xaydarov S.A. Nazarov A.A. Safarova N.B. Raximova D.M. Safarova D.K. Sultanova S.R. Zaynitdinova N. Qo‘ziyev A.A. Rajabova M.F. Rajabova M.F. Abdujalilova S.F. Акрамова М.Ж. Abdujalilova S.F., Kasimova D.X. Mamurjonova G.E. Nizamova M.F. Saparbaev S.M. Tursunboyeva A.Sh. Tursunboyeva A.Sh. Norboyev X.M. Abduraxmonov I.B. Raximova D.M., Tangatova M.U. Badalova N. Eshimova M.B. Gulomova S., Murtazoyeva D. Yusufjonov B.O. RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA IJTIMOIY-GUMANITAR VA FALSAFA FANLARINING O‘RNI HAMDA AHAMIYATI...................... ПЕДАГОГИК ФАНЛАРНИ ЎҚИТИШ ЖАРАЁНИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ: ХАЛҚАРО ТАЪЛИМ ЖАРАЁНЛАРИГА ЯНА БИР БОР ЭЪТИБОР ҚАРАТИШ ВА ТАҲЛИЛ ЭТИШ ХУСУСИДА…………………………………………………………………........ FANLARNI OʻQITISHDA TALABA INDIVIDUALLIGINING METODOLOGIK JABHALARI........................................................................... OILADA ODOB-AXLOQNI, MILLIY VA MA’NAVIY TARBIYANI RIVOJLANTIRISH OMILLARI.......................................................................... TURKISTON O‘LKASIDA RUS TA’LIM MUASSASALARINING SHAKLLANISHI (XIX ASR IKKINCHI YARMI -XX ASR BOSHLARI)..... ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR – SHOH VA SHOIR............................ ZAMONAVIY TA’LIM TIZIMIDA TA’LIM JARAYONI SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK YONDASHUVLARNING ILMIY ASOSLARI.................................................... O‘SMIRLIK DAVRIDAGI BOLA VA OTA-ONA MUNOSABATLARI........ SHAXSGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIM YONDASHUVINING PEDAGOGIKA–PSIXOLOGIYA FANLARINI O‘QITISHDAGI DIDAKTIK IMKONIYATLARI........................................................................... INSTRUCTIONAL CONTEXT AND TEACHING METHODS IN LANGUAGE ACQUISITION................................................................................ “YUMSHOQ KUCH”NING DEMOKRATIK JARAYONLARGA TA’SIRI OʻZBEKISTONDA OʻRTA UMUMTAʼLIM MAKTABLARIDA RAQAMLI ASR SHAROITIDA KIMYO FANINI OʻQITISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR: MAVJUD MUAMMOLAR VA RIVOJLANISH ISTIQ17BOLLARI..................................................................... MAKTAB O‘QUVCHILARIDA XXI ASR KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH MEXANIZMLARI (KIMYO FANI MISOLIDA).......... INGLIZ TILINI O‘RGANISH MOTIVATSIYASI VA GAPIRISH QOBILIYATINI SHAKLLANTIRISH................................................................. SHELTERED INSTRUCTION - УЛУЧШЕНИЕ ПРЕПОДАВАНИЯ ЯЗЫКА..................................................................................................................... LEXICAL COHERENCE AND COHESION IN DISCOURSE........................ MOTIVATSIYA, UNING TURLARI VA TIL O‘RGANISHDAGI AHAMIYATI........................................................................................................... KASBIY JURNAL YURITISH JARAYONINI BOSHLASH............................ KONTENTGA ASOSLANGAN KO‘RSATMA ASOSIDA BOSHLANG‘ICH MAKTABLARDA INGLIZ TILINI O‘QITISH MEXANIZMLARI.................................................................................................. EFL TALABALARINING GAPIRISH KO‘NIKMALARI VA MOTIVATSIYASINI OSHIRISH: MUAMMOGA ASOSLANGAN ARALASH (GIBRID) TA’LIM YONDASHUVI................................................. XORIJIY TILLARNI O‘QITISH JARAYONIDA IJTIMOIY PSIXOLOGIK KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISH....................... BIG DATA TEXNOLOGIYASI VA UNI IQTISODIYOTDA QO‘LLASHNING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI....................................... ENERGETIKA SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI.......................... GENDER TENGLIKNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI DAVLAT BOSHQARUVIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYANI AMALGA OSHIRISHDA STRATEGIK YONDASHUVLAR VA UNING SAMARADORLIGINI TA'MINLOVCHI OMIILLAR..................................... IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH: MUAMMOLARI, JAHON TAJRIBASI VA ISTIQBOLLARI........................................................................ ISLOHOTLAR VA TRANSFORMATSIYA DAVRIDA ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING VA MOLIYAVIY TAHLILNING ROLI....................... O‘ZBEKISTON HUDUDLARIDA ELEKTRON BIZNESNI RIVOJLANTIRISH: MUAMMOLAR, TAHLIL VA STRATEGIK 7 16 18 21 23 25 28 30 33 36 38 40 45 49 54 57 59 64 66 69 71 75 78 82 85 87 92 99

Khakimov B. I. G‘oyibnazarov L.N. Bozorboyev B. O. Topiboldiyev R.D. Rashidova D. Sh. Safarova D.K., Rahmatullayeva M. I Safarova D.K., Saidova S.S Safarova D.K., Sharofova L. X. Kamoliddinova Z.L., Alieva K.S. Xudoyberdiyev Sh. Пулатова О.А., Алиева К.С. Трисеева Д., Алиева К.С. Деревьянская С.С., Алиева К.С. Жолдасбаева Д.А., Алиева К.С. Пулатова О.А., Алиева К.С. Петьяева А.Г., Алиева К.С. Расулова М., Алиева К.С. Рахманова Ф., Алиева К.С. Шокиржонова З., Алиева К.С. Azadova M.B., Rahimova D.M. Xamzayeva Y.Sh. Saidxodjayeva D.N., Rahimova D.M. Abduraimova B.A. Amirova M.R. Anvarova D.T. Azadova M.B., Rahimova D.M. Erkinova P.N., Safarova D.K. YECHIMLAR.......................................................................................................... RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KRIPTOVALYUTALAR VA ULARNING HUQUQIY MAQOMI...................................................................... OʻZBEKISTONDA CHAKANA BIZNESNING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI VA ISTIQBOLLARI.......................................................... O‘ZBEKISTONDA RAQAMLI IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI...................................................................................................... RAQAMLI IQTISODIYOT RIVOJIDA “AQLLI SHAHARLAR” (SMART CITIES) KONSEPSIYASI.................................................................... RAQAMLI IQTISODIYOT RIVOJIDA DAVLAT VA XUSUSIY SEKTOR HAMKORLIGI....................................................................................................... BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA TORTINCHOQLIK XUSUSIYATLARINING KELIB CHIQISHINI IJTIMOIY SABABLARI..... O‘QUVCHILARNI IQTIDORINI SHAKILLANTIRISHDA MOTIVATSIYANI O‘RNI VA AHAMIYATI.................................................... BOLALAR XULQ ATVORINING SHAKILLANISHIDA OILADAGI EMOTSIONAL MUHITNING TA’SIRI.............................................................. DAUN SINDROMI BILAN TUG‘ILGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI..................................................................... IMTIHON JARAYONIDA TALABALAR SHAXSINI TANISH VA HARAKATLARINI NAZORAT QILISH……………………………………… ВЛИЯНИЕ ДЕТСКИХ ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ ТРАВМ НА ФОРМИРОВАНИЕ КРИМИНАЛЬНОГО ПОВЕДЕНИЯ............................ ПСИХОЛОГИЯ ЭМОЦИЙ И ЧЕЛОВЕЧЕСКОГО СТРЕССА: ПРИЧИНЫ ИНДИВИДУАЛЬНЫХ РЕАКЦИЙ И ВОЗМОЖНОСТИ ЭМОЦИОНАЛЬНОЙ САМОРЕГУЛЯЦИИ.................................................... СИНДРОМ ДЕФИЦИТА ВНИМАНИЯ С ГИПЕРАКТИВНОСТЬЮ: ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ, ДИАГНОСТИКА И КОМПЛЕКСНЫЙ ПОДХОД К КОРРЕКЦИИ............................................... ЧТО ОЗНАЧАЕТ «НАЙТИ СЕБЯ»: ПСИХОЛОГИЧЕСКИЙ И ЭКЗИСТЕНЦИАЛЬНЫЙ ВЗГЛЯД НА ПРОЦЕСС САМООПРЕДЕЛЕНИЯ ЛИЧНОСТИ.............................................................. ДВИГАТЕЛЬНАЯ ГРУППОВАЯ ТЕРАПИЯ КАК РЕСУРС ТЕЛЕСНООРИЕНТИРОВАННОГО ТРЕНИНГА………………………………………, ТРАНЗАКТНЫЙ АНАЛИЗ В СТРУКТУРЕ ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО ТРЕНИНГА МЕЖЛИЧНОСТНОГО ОБЩЕНИЯ………………………….. ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЦИОНАЛЬНО-ЭМОТИВНОЙ ТЕРАПИИ В РАБОТЕ С ИРРАЦИОНАЛЬНЫМИ УСТАНОВКАМИ ЛИЧНОСТИ…………………………………………………………………....... АУТИЗМ В СОВРЕМЕННОМ ОБЩЕСТВЕ: ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ, СОЦИАЛЬНЫЕ И ИНКЛЮЗИВНЫЕ АСПЕКТЫ………………………... ТЕРАПИЯ РЕАЛЬНОСТИ В ПСИХОЛОГИЧЕСКОМ ТРЕНИНГЕ: ФОРМИРОВАНИЕ ОТВЕТСТВЕННОСТИ И ОСОЗНАННОГО ВЫБОРА………………………………………………………………………….. YOSHLARDA BIR-BIRIGA ISHONCH XUSUSIYATLARINI SHAKLLANISHIDA “MEN” KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI…………………………………………………………………....... MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARDA AXLOQIY NORMALAR VA SHAXSIY XUSUSIYATLARNING SHAKILLANISHI PSIXOLOGIYADA TILLARNI O‘QITILISHIGA BO‘LGAN ZAMONAVIY METODIK YONDASHUVLAR HAMDA TEXNOLOGIYALAR…………………………………………………………… YOSHLARNING EMOTSIONAL HOLATLARINI SHAKLLANTIRISHDA OILANING TA’SIRI………………………………... TALABALARDA O‘QUV MOTIVATSION SOHASINING RIVOJLANISHI BO‘YICHA PSIXOLOGIK YONDASHUV………………... BALOG‘AT YOSHIDAGI QIZLARNING SHAKILLANISHIDA SPORTNING AHAMIYATI, IJTIMOIY PSIXOLOGIK MUAMMO VA YECHIMLAR………… YOSHLARDA BIR-BIRIGA ISHONCH XUSUSIYATLARINI SHAKLLANISHIDA “MEN” KONSEPSIYASINING O‘RNI VA AHAMIYATI……………………………………………………………………... DEVIANT XULQ-ATVORNI SHAKLLANISHIDA IJTIMOIY OMILLARNING TA’SIRI………………………………………………………. 8 102 108 116 122 130 139 146 148 151 153 156 158 160 162 164 166 168 170 172 175 178 179 182 184 188 191 195 196

Ibrohimjonova G.I. Nuriddinova C.K. Rahmatullayeva M.I., Raximova D.M. Raxmadjonova N., Qodirov Q.B. Saidova S.S. Sharofova L.X., Raximova D.M. To‘ychiyeva U.O., Raximova D.M. Mirzakarimov J.B. Karimova Z.G‘., Murtozayeva D.B. Haydarov S.B. Xudoyberdiyev Sh. Jabborova F.M., Qodirov Q.B. Hamroyev S.J., To`xtayeva M.X. Tulqunova B., To`xtayeva M.X. Ravshanov A.A. To`xtayeva M.X. Abubakirova D., To‘xtayeva M.X. Hamraqulova B.U. Madaminov Sh. Hayitboyev X., To‘xtayeva M.X. Xayitmurod M.T. Qilichova O., To`xtayeva M.X. Yarashov S.N. Xakimov A.A. Muzaffarov A.A. Махкамов Д.Ф., Ярашов С.Н. Азимова З.Н., Ярашов С.Н. Маннанов С. Саидрасулов С.А., Ярашов С.Н. Xurramova G.Z., Qodirov Q.B. Qurbonova A.Sh. BOSHLANG‘ICH TA’LIM JARAYONIDA BOLALARNING MOSLASHISH EHTIYOJLARI SHAKILLANISHIDAGI MUOMMO VA YECHIMLARI…………………………………………………………………… O‘SPRIN YOSHDAGI YIGIT VA QIZLARNING,XULQ-ATVORINI SHAKILLANISHIDA TENGQURLARINING TA’SIRI VA ULARNING XULQIDAGI IJTIMOIY PSIXOLOGIYASI………………………………….. BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA TORTINCHOQLIK XUSUSIYATLARINING KELIB CHIQISHINING IJTIMOIY SABABLARI……………………………………………………………………… BOLALARDAGI HAVOTIRLANISH VA QO‘RQUVNING SHAXSIY XUSUSIYATLARIGA TA’SIRI………………………………………………… O‘QUVCHILARNI IQTIDORINI SHAKLLANTIRISHDA MOTIVATSIYANI O‘RNI VA AНAMIYATI…………………………………. BOLALAR XULQ ATVORINING SHAKILLANISHIDA OILADAGI EMOTSIONAL MUHITNING TA’SIRI……………………………………….. MAKTABGACHA TA’LIM YOSHDAGI BOLALARDA HISSIYEMOTSIONAL HOLATLARINI SHAKILLANISHIDAGI MUAMMOLAR MOTIVATSIYA, EMOTSIYA VA IRODA: ZAMONAVIY PSIXOLOGIK YONDASHUV ASOSIDA TIZIMLI TAHLIL………………………………… RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA SUV RESURSLARINI OPTIMAL BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH…………... MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR (FINTECH) RIVOJLANISHINING IQTISODIY TAHLILI............................................................................................ IMTIHON JARAYONIDA TALABALAR SHAXSINI TANISH VA HARAKATLARINI NAZORAT QILISH……………………………………… BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINI TAYYORLASH JARAYONIDA IJTIMOIY HAMKORLIKNING O‘RNI.................................. KIBER MAKONDA DIN: ZAMONAVIY TAHDIDLAR VA IMKONIYATLAR……………………………………………………………….. IJTIMOIY BARQAROQ RIVOJLANISHDA TARIX VA BUGUN…………. E’TIBORSIZ TASHLANGAN CHIQINDILARNING JAMIYAT VA ATROF-MUHITGA SALBIY TA’SIRI………………………………………… YANGILANAYOTGAN O‘ZBEKISTONDA RAQAMLI TA'LIM VA INSON MUAMMOSI…………………………………………………………….. IJTIMOIY VA AMALIY FANLAR O‘QITILISHIDA ZAMONAVIY YONDASHUVLARDAN FOYDALANISH: TALABLAR VA TENDENSIYALAR………………………………………………………………. KIBER MAKONDA DIN OMILI……………………………………………….. KIBERXAVFSIZLIK RAQAMLI ASRNING DOLZARB MASALASI…….. INTERNET VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR: GLOBAL DUNYOGA OCHILGAN ESHIK……………………………………………………………... O‘ZBEKISTONDAGI EKOLOGIK MUAMMOLAR SHAROITIDA BARQAROR MA’LUMOTLAR MARKAZLARINI LOYIHALASH……….. GENDER TENGLIK TUSHUNCHASINING FALSAFIY ASOSLARI VA OʻZBEKISTONDA AYOLLARGA E'TIBOR..................................................... RAQAMLI VA TEXNOLOGIK TARAQQIYOT SHAROITIDA FALSAFIY TAFAKKURNING AHAMIYATI………………………………… SUN’IY INTELLEKTNING RIVOJLANISHI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA KELAJAK ISTIQBOLLARI……………………………. IJTIMOIY IQTISODIYOT……………………………………………………… ЗНАЧЕНИЕ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ИНФОРМАЦИОННОЙ СРЕДЫ ДЛЯ СОЦИАЛЬНОЙ СТАБИЛЬНОСТИ………………………………………………………………. ИЗМЕНЕНИЕ ЧЕЛОВЕЧЕСКИХ ОТНОШЕНИЙ В УСЛОВИЯХ РАЗВИТИЯ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА……………………….. ТИШИНА ВНУТРИ: КАК СЛЫШАТЬ СЕБЯ В ШУМНОМ МИРЕ……. ФИЛОСОФИЯ ПЕРЕД ВЫЗОВОМ АЛГОРИТМОВ: ОСМЫСЛЕНИЕ ЦИФРОВОЙ РЕАЛЬНОСТИ………………………………………………….. BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA FANLARARO INTEGRATSIYA TUSHUNCHASI VA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TALQINDA INTEGRATSION YONDASHUVNING AFZALLIKLARI…………………... TA'LIMNI TASHKIL ETISH TIZIMLARI VA ULARNING O‘ZIGA XOS 9 199 201 203 205 208 210 212 216 218 227 235 237 238 241 243 246 248 250 251 254 255 260 263 265 268 271 274 277 279 283

Alimjonova A.F. Tursunboyeva A. Yusupova Ch. Xo‘jamberdiyeva D. Alixanova G. Yunusova I. To‘laganova I. Karimova M. Alisherxonova M. To‘xtasinova M Nig‘matova M Turabova M Jumaqulova N. Kamolova N. Umirzakova N. Sultonova R. Muxamedova R. Sodiqova R. Акрамова М. Turdibekova R. Boymurodova S. Tulqunova B. Xakimov A. Qilichova O. Erkinova M., Qodirov Q.B. Sultanbekova M., Raximova D.M. Каххарова Д., Кадыров К.Б. Миронова А.В., Алиева К.С. Рустамова З.У. Кадыров К.Б. Кариева С.П., Алиева К.С. Закирова Ф.А., Алиева К.С. Turabova M., Tulqunova B., Алиева К.С. Abdullayev Sh, Murodov J. Akramova G, Adilova M. Alimova O.I, Zoirova N.U. Anorov O.A., XUSUSIYATLARI……………………………………………………………….. O‘QITUVCHINING ASOSIY VAZIFALARI VA SHAXSGA QO‘YILGAN TALABLARI……………………………………………………………………... O‘QITISH JARAYONINING VAZIFALARI (FUNKSIYALARI) VA BOSQICHLARI…………………………………………………………………... TA’LIM TIZMINI ILG‘OR XORIJIY TAJRIBALAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH………………………………………………………... TA’LIM TIZIMI VA UNING TURLARI………………………………………. TA’LIM SOHASIDAGI KASBLAR RIVOJLANISHINING PROGNOZLARI…………………………………………………………………. TARBIYA FANINI O‘QITISHDA YANGI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH VA UNDA TA’LIM VA TARBIYANING UZVIYLIGI…………………………………………………… O‘ZBEK XALQ PEDAGOGIKASI VA ISLOM TALIMOTIDA IJTIMOIY PEDAGOGIKA G‘OYALARI…………………………………………………... TA’LIM TIZIMINING ILMIY USLUBIY TA’MINOTI................................... XORIJDA IJTIMOIY PEDAGOGIKANING RIVOJLANISH TARIXI......... TARBIYADA YOSH XUSUSIYATLARINI INOBATGA OLISH VA YOSH DAVRLARGA BO‘LISH........................................................................................ STEAM TA’LIM [STEAM EDUCATION] NING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI.................................................................................................. O‘QITUVCHILIK KASBINING INSONPARVARLIK YO‘NALISHI............ IQTIDORLI O‘QUVCHILARNI O‘QITISH....................................................... TASAVVUF ILMINING PAYDO BO‘LISHI...................................................... PEDAGOGIK FAOLIYATNI AMALGA OSHIRISH UCHUN O‘QITUVCHI KASBIY TAYYORGARLIGI...................................................... YAXLIT PEDAGOGIK JARAYONNING ASOSIY VAZIFASI....................... TA’LIM METODLARI TASNIFI VA ULARGA TURLICHA YONDASHUVLAR MOHIYATI.......................................................................... PEDAGOGIK JARAYONNING BOSQICHLARI.............................................. OСНОВНЫЕ КАТЕГОРИИ ДИДАКТИКИ..................................................... TA’LIMNI TASHKIL ETISH TIZIMLARI VA ULARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI.................................................................................................. YOSHLIK VA ZAMON TALABLARI: HAYOTIY QARORLAR VA ULARNING AHAMIYATI.................................................................................... ZAMONAVIY PEDAGOGIKADA PEDAGOGLIK KASBI VA UNGA QO‘YILAYOTGAN TALABLAR......................................................................... ULUG‘BEK HAMDAMNING OBRAZ YARATISH MAHORATI.................. MUSLIHIDDIN SA’DIY SHEROZIYNING “GULISTON” ASARIDA USTOZ VA SHOGIRD HAQIDAGI QARASHLAR.......................................... UMUMTAʼLIM MUASSASALARIDA “BIOLOGIYA” FANINI OʻQITISHDA SUNʼIY INTELLEKT VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINI QOʻLLASHNING PEDAGOGIK MASALALARI BALOGʻAT YOSHIDAGI QIZLARDA YANGI SHAROITGA MOSLASHISH MUAMMOLARI VA ULARNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI........................................................................................................ KОММУНИКАТИВНЫЕ ТРУДНОСТИ СТУДЕНТОВ И ПУТИ ИХ ПРЕОДОЛЕНИЯ................................................................................................... ВЛИЯНИЕ СОЦИАЛЬНЫХ СЕТЕЙ НА РЕАЛЬНОЕ ОБЩЕНИЕ МОЛОДЁЖИ.......................................................................................................... САМООЦЕНКА СТУДЕНТОВ И ЕЁ ВЛИЯНИЕ НА УЧЕБНУЮ МОТИВАЦИЮ………………………………………………………………….. ЭМОЦИОНАЛЬНОЕ ВЫГОРАНИЕ У СТУДЕНТОВ: МИФ ИЛИ РЕАЛЬНОСТЬ…………………………………………………………………... КОНФЛИКТЫ В СТУДЕНЧЕСКОЙ СРЕДЕ: ПРИЧИНЫ И СПОСОБЫ РАЗРЕШЕНИЯ…………………………………………………… DIQQAT YETISHMOVCHILIGI VA GIPERFAOLLIK SINDROMI……… MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA QO‘RQUVLAR VA ULARNI BARTARAF ETISH…………………………………………………... MALAYZIYA TA’LIM TIZIMI………………………………………………... ITALIYA TA’LIM TIZIMI……………………………………………………... TA’LIM JARAYONINI BOSHQARISH USULLARI………………………… IJTIMOIY PEDAGOGIKANING MAKTAB YOSHIDAGI BOLALAR 10 284 287 290 292 294 296 299 302 305 307 310 313 315 316 319 321 324 326 328 331 333 335 337 339 341 343 346 348 350 352 354 355 358 360 362 364 366

Abdiyeva X.SH. Ashuboboyeva Z.Sh, Abdumajidova F.E. Axrorova N.M., Aripjonova Z.A. Berdiyva A., Narzieva F., Mamatraximova O. Beshimova Oʻ., Najmiddinova SH. Irgasheva R., Djumatova O. Ergasheva Z.R., Kudratova Sh.B. G‘aniyeva I.A., Azizova M.A. Gulyamnazarova K., Xikmatova M., Djorayev I. Azamova M., Hakimova M. Homidova S., Mutalova M. Ismailjonova D., Narimanova M. Jabborova M.B., Ziyodullayeva G.A. Jamolova A. Тўлаганова М.А., Таджиева К.Й. Janaliyeva Sh., Abbasova N., Umirova D. Karimova I. Kenjayeva I.,Musayeva H. Koshanova M.M, Nurmatova M. F. Eshonjonov B.Z. Mahmudova G. Sh, Kenjayeva Sh. B. Mallayeva D, Bekiyeva M. Mamatkulova R., Raxmatullayeva B. Mamatraimova M., Odiljonova S. Mashrabova Ch., Zufarov Sh. Maxmudova M, Foziljonova O. Mirsoatov J. T, Yunusov Sh. F. Mirzanarova L.A, Inogamdjanova Z. Sh. Muxamadiyeva Z, Nabiyeva N. Muytdinova A.S. Nizamova M. F. Normamatova N, Kenjayeva D. Nurhodjayeva F, Tadjiboyeva M. Omonova. L Talibdjanova M BILAN ISH YURITISHI………………………………………………………… O‘QITISH JARAYONI YAXLIT TIZIM SIFATIDA…………………………. SHAXSNING RIVOJLANISHI, TARBIYASI VA IJTIMOIYLASHUVI. SHAXS SHAKLLANISHIDA JAMOANING O‘RNI…………………………. MDH DAVLATLARINING TA'LIM TIZIMI VA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI……………………………………………………………….. KOMPARATIVISTIK PEDAGOGIKA FANINING TADQIQOT METODLARI…………………………………………………………………….. JAHON MAMLAKATLARI TALIM TIZIMINING INTEGRATSIYALASHUVI…………………………………………………….. SA’DIY SHEROZIYNING “GULISTON” ASARIDA TA’LIM-TARBIYA MASALALARI…………………………………………………………………… 368 370 372 374 377 379 381 AL-XORAZMIYNING ILMIY MEROSI VA UNING AHAMIYATI……….. 382 MALAYZIYA TA’LIM TIZIMI………………………………………………... 384 JAHONNING RIVOJLANGAN MAMLAKATLARIDA TARBIYAVIY JARAYONLARNING ETNIK XUSUSIYATLARI……………………………. AL-TERMIZIYNING ILMIY MEROSI VA UNING TARBIYAVIY AHAMIYATI…………………………………………………………………....... TA’LIM MAZMUNI. O‘RTA MAXSUS, KASB-HUNAR TA’LIMI MAZMUNI………………………………………………………………………... ABU RAYHON BERUNIYNING ILMIY MEʼROSI VA UNING PEDAGOGIK FIKIR TARAQQIYOTIDA TUTGAN O`RNI……………….. JANUBIY KOREYA TA’LIM TIZIMI TAHLILI…………………………….. ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ТАЪЛИМ ТИЗИМИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ КОНЦЕПТУАЛ АСОСЛАРИ......................... 387 388 390 392 393 395 MARKAZIY OSIYO XVII-XIX ASRLARDAGI TA’LIM TIZIMI…………. 398 TA’LIM MAZMUNI……………………………………………………………... GERMANIYADA BOLALARNING HUQUQIY VAKOLATLARI…………. 401 403 PEDAGOGIKA FAN SIFATIDA……………………………………………….. 404 MIGRANT TALABALARNING IJTIMOIY-MADANIY MOSLASHUVIDA VATANPARVARLIK TARBIYASINING O‘RNI…………………………….. AHMAD YASSAVIY “HIKMATLAR”INING MA’RIFIY-AXLOQIY AHAMIYATI…………………………………………………………………….. TA’LIM MUASSASASI MENEJMENTI……………………………………… ISMOIL AL-BUXORIYNING HADISLARINING INSON KAMOLOTIDAGI O‘RNI..................................................................................... KAYKOVUSNING “QOBUSNOMA” ASARI VA UNING PEDAGOGIK FIKR TARAQQIYOTIDA TUTGAN O‘RNI………………………………….. ABDURRAHMON JOMIY TA'LIM TARBIYA HAQIDA ABU ALI IBN SINONING ILMIY MEROSI VA UNING TA’LIMTARBIYA HAQIDAGI QARASHLARI……………………………………….. O‘RTA OSIYO SHARQ UYG‘ONISH DAVRIDA XUROSON VA MOVAROUNNAHRDA TARBIYA, MAKTAB VA PEDAGOGIK FIKRLAR…………………………………………………………………………. 406 409 411 413 417 419 422 423 TA'LIMNI TASHKIL ETISHNING YORDAMCHI SHAKLLARI…………. 425 TA’LIM MENEJMENTI………………………………………………………… 428 DAVLAT TA’LIM STANDARTLARI. O‘QUV REJALARI VA VOSITALARI…………………………………………………………………….. PEDAGOGIK JARAYONNING QONUNIYATLARI VA TAMOYILLARI.. DAVLAT TA’LIM STANDARTLARI, O‘QUV REJALARI VA O‘QUV VOSITALARI TAHLILI………………………………………………………… ABDULLA AVLONIY ASARLARIDA TA’LIM-TARBIYAGA OID QARASHLARNING IFODALANISHI………………………………………… ABU ALI IBN SINO TAʼLIM TARBIYA HAQIDA…………………………. 11 429 431 435 437 438

Otamurodova O. S, Buvamirzayeva M. B. Rahmanova L.J, Rabiyeva F. A. Raimov F. Rasulova Sh, Nigmatova V, Abdumalikova Z. Abdug‘aniyeva M, Rasulova Z, Boboyeva I. Sattorova F, Qalandarova D, Saydalieva B. Abdusadikova T, Tojiboyeva Sh Turdiyeva Ch, Ziyovuddinova L. Umbatov T.A, Almamatov B. A. Urunbayeva D, Karimova D. Usmonova N, Saidxodjayeva D. Xoliqulova N, Xojiakbarova O. Xudaybergenova S, Sidiqov X. Xudoyqulova M, Qurolova M. Yo‘lchiyeva L, Sanayev N. Axmedova D. X. Botirov J. S. Abdiyev O. B. Музаффаров Б. М. Masharipova G. K. Zarliqov J. I. Yunusova Sh. A. Tursunboyev D.D.. Xamdamov O‘. B. Urinov Sh. X. Tojibayeva A.R. Abdiyev O.B. Sulaymanova G. S. Saidkarimov S.S. Qurbonova S. S. Qulboyev A. Y. Umarov I.R. Nurullayeva S. G‘. TA’LIM JARAYONI MOHIYATI, TA’LIM JARAYONI – YAGONA TIZIM SIFATIDA……………………………………………………………….. 440 NAVOIY ILMIY MEROSI VA UNING TARBIYAVIY AHAMIYATI……... 442 O‘RTA OSIYODA MADRASA VA MAKTAB TA’LIMI……………………. XITOYDA TA’LIM TARBIYA TIZIMI………………………………………. 445 447 YUNISEF VA XALQARO TASHKILOTLARNING TA’LIM SOHASINI RIVOJLANTIRISHDAGI FAOLIYATI.............................................................. 448 ISPANIYA VA PORTUGALIYA TA’LIM TIZIMI…………………………... 450 SINGAPUR TA’LIM TIZIMI…………………………………………………… 452 O‘ZBEK XALQ PEDAGOGIKASI VA UNING ISLOM TA’LIMOTIDA IJTIMOIY-PEDAGOGIK G‘OYALAR………………………………………... 454 FOROBIYNING ILMIY MEROSI VA UNING DIDAKTIK QARASHLARI. 456 O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY PEDAGOGIKANING PAYDO BO‘LISHI: MADANIY-TARIXIY, IJTIMOIY-HUQUQIY SHART-SHAROITLARI….. 459 QOZOG‘ISTON TA’LIM TIZIMI……………………………………………… 561 HADIS ILMINING PAYDO BO‘LISHI. IMOM ISMOIL ALBUXORIYNING “AL-ADAB AL-MUFRAD” VA “AS-SAHIH” ASARLARI KOREYA MAMLAKATLARIDA TA’LIM – TARBIYA MASALALARINING KOMPARATIVISTIK TAHLILI……………………... 464 466 FRANSIYA TA'LIM TIZIMINING DUAL BOSQICHI XUSUSIYATLARI. 468 MALAYZIYA TA’LIM TIZIMI……………………………………………….. RAQAMLI IQTISODIYOTDA MARKETPLEYSLARNI SHAKLLANTIRISH: INVESTITSIYALAR, XARAJATLAR VA FOYDA… 14-15 YOSHLI FUTBOLCHILARNI AMPLUA BO‘YICHA JISMONIY TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH METODIKASI.................. SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA MOLIYA BOZORIDA RISKLRANI BOSHQARISH…………………………………………………………………… ТРАНСПОРТ ВА ЛОГИСТИКА ТИЗИМИДА РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ЖОРИЙ ЭТИШ ВА УЛАРНИНГ ИҚТИСОДИЙ САМАРАДОРЛИГИ…………………………………………. FRANCHAIZING MODELI ASOSIDAGI IQTISODIY FAOLIYATNING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI: IQTISODIY TA’SIRLAR VA XATARLAR............................................................................................................. IJTIMOIY BARQAROR RIVOJLANISHDA TARIX VA FALSAFA FANLARINING O‘RNI HAMDA AHAMIYATI……………………………… ESG TAMOYILLARINING O‘ZBEKISTONDA JORIY ETILISHI.............. YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHDA FISKAL SIYOSAT......................... RAQAMLI IQTISODIYOTDA FRILANSERLIK XIZMATLARINING BANDLIKNI OSHIRISHDAGI O‘RNI............................................................... O‘ZBEKISTON JAHON XO‘JALIGI TIZIMIDA…………………………… RAQAMLI IQTISODIYOT VA UNING RIVOJLANISH OMILLARI…….. SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING MOLIYAVIY RISK BOSHQARUVIDAGI XALQARO VA MILLIY AMALIYOTI……………… O‘ZBEKISTON ELEKTRON SAVDO BOZORINING HOZIRGI KO‘RSATKICHLARI............................................................................................ RANGLI METALLURGIYA LOYIHALARINI KLASTER ASOSIDA AMALGA OSHIRISH ISTIQBOLLARI………………………………………. ENVIRONMENTAL SOCIAL AND GOVERNANCE (ESG) STANDARTLARI O‘ZBEKISTONDA KORPORATSIYALARDA………… MOLIYAVIY TAHLIL: ISLOHOTLAR VA TRANSFORMATSIYA……… O‘ZBEKISTONNING MARKAZIY OSIYO MAMLAKATLARI BILAN TASHQI IQTISODIY ALOQALARI................................................................... O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA IJTIMOIY TARMOQLAR VA MOLIYANING O‘RNI........................................................................................... 470 12 472 477 479 484 489 491 493 498 504 510 516 520 529 534 539 543 546 550

Xalilov J. P. Nurulloyev X. K Xamidullayev A.Sh Toshpoʻlatova N. M Isamuxamedova A. I Qadirova Sh.M Raximova D. M, Abdunazarova O.A. Sultonov F. D. Baqoyev U. U. Bekmuratova F. M Javlonxojayev S. Karimov M.. M. Niyatov O.N. Saydullayeva M. S. Ubaydullayev O.Q. Xolmurodov B. Zuhriddinov N. B. Абдукаримова Д.В. Azalya A.A Абдукаримова Д.В. Исмаилова Л.С. Махмудова М.К. Abdiyev O. B. Farmonova A.A. Газизов А.. Исмаилова Л.С Симонов А.В. Убайдуллаев Т.Б Solijonov Z.Z. Gaipov L.U Karimov A. K. Jurayev O. M. MAVJUD SOLIQ AXBOROT TIZIMLARI HOLATI, ULARNING FUNKSIONAL IMKONIYATLARI VA TADBIRKORLIK SUB’EKTLARI UCHUN XIZMATLAR SAMARADORLIGINI TAHLILI............................... RAQAMLI IQTISODIYOTDA KIBERMAKON XAVFSIZLIGINING NAZARIY ASOSLARI.......................................................................................... OʻZBEKISTONDA FINTECH TEXNOLOGIYALARI……………………… OʻZBEKISTON EKSPORTI…………………………………………………… IQTISODIY TAFAKKUR VA IJTIMOIY BARQARORLIK ELEKTRON ... ELEKTRON TIJORATNING MILLIY IQTISODIYOTDAGI O‘RNI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI........................................................................ 556 560 562 570 576 578 MOTIVATSIYANING TUZILISHIGA TIZIMLI YONDASHUV.................. 587 GLOBALLASHUV SHAROTIDA RAQAMLI IQTISODIYOTNING O‘RNI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR: FANLAR RIVOJINING LOKOMOTIVI....................................................................................................... TRANSFORMATSIYA DAVRIDA ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING OʻRNI……………………………………………………………………………... ISLOHOTLAR JARAYONIDA MOLIYAVIY TAHLILNING AHAMIYATI…………………………………………………………………….. ZAMONAVIY IQTISODIYOTDA MOLIYAVIY TAHLILNING ILMIYNAZARIY ASOSLARI........................................................................................... ZAMONAVIY IQTISODIYOT DAVRIDA MOLIYAVIY TAHLILNING ROLI………………………………………………………………………………. GLOBALLASHUV SHAROITIDA MOLIYAVIY TAHLILNING AHAMIYATI…………………………………………………………………….. TRANSFORMATSIYA JARAYONIDA ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING ROLI……………………………………………………. ISLOHOTLAR DAVRIDA MOLIYAVIY TAHLILNI ILMIY-NAZARIY ASOSLASH……………………………………………………………………….. ZAMONAVIY IQTISODIYOT MOLIYAVIY TAHLILNING ILMIYNAZARIY ASOSLARI…………………………………………………………... СОГЛАСОВАНИЕ ОБРАЗОВАНИЯ И РЫНКА ТРУДА: ЗАРУБЕЖНЫЕ ПРАКТИКИ РАЗВИТИЯ КАДРОВОГО ПОТЕНЦИАЛА…………………………………………………………………. ГЛОБАЛЬНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ РАЗВИТИЯ ВОЗОБНОВЛЯЕМОЙ ЭНЕРГЕТИКИ И ИХ ВКЛАД В УСТОЙЧИВОЕ РАЗВИТИЕ…………… РОЛЬ IPO В ФОРМИРОВАНИИ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ПРИВЛЕКАТЕЛЬНОСТИ КОМПАНИЙ……………………………………. ОБРАЩЕНИЕ С ОТХОДАМИ КАК ФАКТОР ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ И ЭКОНОМИЧЕСКОЙ БЕЗОПАСНОСТИ СТРАНЫ………………………. ЭКОНОМИЧЕСКОЕ ПОВЕДЕНИЕ МОЛОДЁЖИ В ЦИФРОВОЙ СРЕДЕ: РОЛЬ ФИНАНСОВОЙ ГРАМОТНОСТИ………………………... SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA MOLIYA BOZORIDA RISKLRANI BOSHQARISH…………………………………………………………………… ТЕНЕВАЯ ЭКОНОМИКА КАК ФАКТОР ЭКОНОМИЧЕСКОЙ БЕЗОПАСНОСТИ УЗБЕКИСТАНА…………………………………………. АНАЛИЗ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ РИСКОВ ТЕПЛИЦ В УЗБЕКИСТАНЕ И СТРАТЕГИЙ ИХ МИНИМИЗАЦИИ В КОНТЕКСТЕ ГОСУДАРСТВЕННО-ЧАСТНОГО ПАРТНЕРСТВА……………………... ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ОТХОДОВ МУСОРА И ЕГО ВЛИЯНИЕ НА ЭКОНОМИКУ СТРАНЫ…………………………….. ВЛИЯНИЕ АВТОЗАПРАВОЧНЫХ СТАНЦИЙ НА ЭКОНОМИКУ И ЭКОЛОГИЮ УЗБЕКИСТАНА: МЕРЫ ПРЕДОТВРАЩЕНИЯ И ГОСУДАРСТВЕННОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ………………………………. МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ СНИЖЕНИЯ ПРОМЫШЛЕННЫХ ВЫБРОСОВ В АТМОСФЕРУ: ТЕХНОЛОГИИ И ЭКОНОМИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ………………………………………………………………….. MEDIA SAVODXONLIKNING PEDAGOGIK JARAYONDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI……………………………………………………….. O‘ZBEKISTON JAHON XO‘JALIGI TIZIMIDA…………………………… ISLOHOTLAR VA TRANSFORMATSIYA DAVRIDA ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING VA MOLIYAVIY TAHLILNING ROLI...................... OʻZBEKISTONDA TIJORAT BANKLARINING RAQAMLI 588 13 592 596 599 604 607 612 615 622 625 630 634 636 639 643 646 651 654 657 661 665 670 674 679

Mirsagatova M. A. G‘apparova S. Ergasheva M. M. Norkulova M. Badalova N. Avazova L.Sh. Allabergenov A. J. Abdurashidov A. Abdurahmonov A. Abdullayeva S. U. Муминов Б. Qozimurodova S. Qodirova D.K. Ospanov S.A. Mamatqulova M.A. Ergasheva M.D. Azalya A.A Saidmurodova F. S. Xakimov B. I. Eshimova M. B. Roʻziyev A.B. Юлдашбоев.С.М Чардакова У.М Ostonov F.O. Umirzakova N.T Karimova M.Sh. Alixanova G.M., Sultanova S.R. Erkinova P.N. TRANSFORMATSIYASI, JORIY TRENDLAR VA MUAMMOLAR TAHLILI.................................................................................................................. RAQAMLI IQTISODIYOT VA ANANAVIY IQTISODIYOT INTEGRATSIYASI................................................................................................ SUN’IY INTELLEKT VA MASHINAVIY O‘QITISHNING RAQAMLI IQTISODIYOTIDAGI O‘RNI…………………………………………………... ZAMONAVIY IQTISODIYOT SHAROITIDA MOLIYAVIY TAHLILNING OʻRNI…………………………………………………………… ELEKTRON VALYUTALAR VA MARKAZIY BANKNING RAQAMLI VALYUTALARI…………………………………………………………………. DAVLAT BOSHQARUVIDA RAQAMLASHTIRISH JARAYONLARINI SAMARALI TASHKIL ETISH YOʻLLARI…………………………………… OʻZBEKISTONDA DAVLAT INVESTITSIYA SIYOSATI…………………. ISLOHOTLAR DAVRIDA TA’LIMDAGI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA MOLIYAVIY TAHLILNING ROLI: TENDENSIYALAR VA AMALIY NATIJALAR……………………………… THE ROLE OF E-GOVERNMENT IN THE DEVELOPMENT OF THE DIGITAL ECONOMY…………………………………………………………… ZAMONAVIY IQTISODIYOTNING MOLIYAVIY TAHLILDAGI ASOSLARI……………………………………………………………………….. RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA MOLIYAVIY TAHLIL USULLARINING TAKOMILLASHUVI………………………………………. ЭКОНОМИЧЕСКОЕ ВЛИЯНИЕ СТРОИТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В ГОРОДЕ ТАШКЕНТЕ НА ЗАГРЯЗНЕНИЕ АТМОСФЕРНОГО ВОЗДУХА…………………………………………………………………………. RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KICHIK BIZNES SUB`EKTLARI FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI……. RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA BLOKCHEYN ASOSIDA XAVFSIZ TURISTIK XIZMATLAR TIZIMINI YARATISH……………….. RAQAMLI IQTISODIYOTNI BAHOLASH INDIKATORLARI VA ULARNI QO‘LLASH USULLARI……………………………………………… KATTA MA’LUMOTLAR (BIG DATA) TAHLILINING IQTISODIY QAROR QABUL QILISHDAGI ROLI………………………………………… OʻZBEKISTON HAVO YO‘LLARI IMKONIYATLARI……………………. ВОЗОБНОВЛЯЕМАЯ ЭНЕРГЕТИКА КАК ФУНДАМЕНТ УСТОЙЧИВОГО РАЗВИТИЯ………………………………………………… TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH................................................................... RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KRIPTOVALYUTALAR VA ULARNING HUQUQIY MAQOMI...................................................................... IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH: MUAMMOLAR, JAHON TAJRIBASI VA ISTIQBOLLAR......................................................................... RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA YANGI BIZNES-MODELLAR: ‘SUBSCRIPTION ECONOMY’NING O‘ZBEKISTON UCHUN IMKONIYATLARI”…………………………………………………………….. СОЗДАНИЕ БЕЗОПАСНОЙ СЕРВИСНОЙ СИСТЕМЫ НА ОСНОВЕ БЛОКЧЕЙНА В ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ……………………………… АНАЛИЗ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЯ: ТЕКУЩЕЕ СОСТОЯНИЕ И ПУТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ «АГМК»………………………………………………………………………….. HARBIYLASHTIRILGAN OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABALARINING TA’LIM JARAYONIDA EMOTSIONAL ZO‘RIQISHLARI: IJTIMOIY-PSIXOLOGIK TAHLIL…………………….. INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA PEDAGOGIKA VA PSIXOLOGIYA FANLARI MAZMUNINI LOYIHALASH MASALALARI PEDAGOGIKA-PSIXOLOGIYA FANLARINI O‘QITISHDA INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA NAZARIYA VA AMALIYOT UYG‘UNLIGINI TA’MINLASHNING METODIK TIZIMI............................ FAOL VA INTERFAOL TA’LIM METODLARI ASOSIDA BO‘LAJAK PEDAGOG-PSIXOLOGLARDA TANQIDIY VA REFLEKSIV TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISH MODELI.................................................. TIBBIY TERMINOLOGIYA VA KOMMUNIKATSIYA: NAZARIY ASOSLAR, AMALIY MUAMMOLAR VA YECHIMLAR........... 14 681 685 693 696 699 703 709 717 723 729 733 736 740 748 753 759 760 765 767 771 775 778 786 790 793 794 796 799 802

Menziyoyeva G.O. AXLOQIY VA FALSAFIY QADRIYATLARNI RIVOJLANTIRISHDA IJTIMOIY PSIXOLOGIYANING OʻRNI........................................................... 15 804

RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA IJTIMOIY-GUMANITAR VA FALSAFA FANLARINING O‘RNI HAMDA AHAMIYATI Jo‘rayev Ahmad Muhamadiyevich, UMFT Ijtimoiy fanlar kafedrasi mudiri, falsafa fanlari bo‘yicha falsafa fanlari doktori (PhD) Annotatsiya. Maqolada raqamli texnologiyalar jadal rivojlanayotgan sharoitda ijtimoiygumanitar va falsafa fanlarining jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni va ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Raqamlashtirish jarayonlari ijtimoiy ong, qadriyatlar tizimi va shaxs identifikatsiyasiga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bois, gumanitar va falsafiy bilimlar texnologik taraqqiyotning ijtimoiy, madaniy va axloqiy oqibatlarini baholashda muhim metodologik asos vazifasini bajaradi. Tadqiqotda fanlararo yondashuv asosida ushbu fanlarning funksiyalari, imkoniyatlari va amaliy ahamiyati ochib berilgan. Olingan natijalar ta’lim tizimi va ilmiy tadqiqotlar uchun muhim xulosalar chiqarishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: raqamli jamiyat, ijtimoiy-gumanitar fanlar, falsafa, raqamli etika, tanqidiy tafakkur. Аннотация. В статье научно проанализированы роль и значение социальногуманитарных и философских наук в условиях стремительного развития цифровых технологий. Процессы цифровизации оказывают непосредственное влияние на общественное сознание, систему ценностей и индивидуальность личности. В связи с этим гуманитарные и философские знания служат важной методологической основой для понимания социальных, культурных и нравственных последствий технологического прогресса. В исследовании использован междисциплинарный подход, раскрывающий задачи и практическое значение этих дисциплин в цифровом обществе. Полученные результаты имеют теоретическую и практическую значимость. Ключевые слова: цифровое общество, социально-гуманитарные науки, философия, цифровая этика, критическое мышление. Abstract. The article provides a scientific analysis of the role and significance of social sciences, humanities, and philosophy in the context of rapid digital technological development. Digitalization processes have a direct impact on social consciousness, value systems, and personal identity. In this regard, humanitarian and philosophical knowledge serves as an essential methodological foundation for understanding the social, cultural, and ethical consequences of technological progress. The study applies an interdisciplinary approach to reveal the functions and practical relevance of these disciplines in a digital society. The findings contribute to both theoretical discussions and applied research in education and social development. Keywords: digital society, social sciences and humanities, philosophy, digital ethics, critical thinking. Kirish. Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi zamonaviy jamiyat taraqqiyotining asosiy omillaridan biriga aylandi. Sun’iy intellekt, raqamli platformalar, algoritmik boshqaruv va global axborot tarmoqlari ijtimoiy munosabatlar, mehnat bozori hamda ta’lim tizimining mazmunini tubdan o‘zgartirmoqda. Ushbu jarayonlar texnik yutuqlar bilan bir qatorda murakkab ijtimoiy va axloqiy muammolarni ham yuzaga keltirmoqda. Mazkur sharoitda ijtimoiy-gumanitar va falsafa fanlarining ahamiyati yanada ortib, ular raqamli taraqqiyotning insonparvarlik mezonlari asosida rivojlanishini ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Tadqiqotning maqsadi – raqamli texnologiyalar davrida gumanitar va falsafiy fanlarning jamiyatdagi o‘rni va funksiyalarini ilmiy asosda tahlil qilishdir. Tadqiqot vazifalari sifatida ushbu fanlarning metodologik 16

imkoniyatlarini aniqlash, mavjud ilmiy yondashuvlarni tahlil qilish va amaliy xulosalar ishlab chiqish belgilandi. Adabiyotlar tahlili. Raqamli jamiyat va gumanitar bilimlar o‘rtasidagi munosabatlar masalasi ko‘plab xorijiy va mahalliy tadqiqotlarda yoritilgan. M. Xaydegger texnikaning mohiyatini inson tafakkuri bilan uzviy bog‘liq holda tahlil qilib, texnologiyaning faqat vosita emas, balki dunyoni idrok etish shakli ekanligini asoslab bergan1. Y. Habermas zamonaviy jamiyatda kommunikativ ratsionallik va ijtimoiy muloqotning ahamiyatini ta’kidlaydi2. Zamonaviy tadqiqotlarda L. Floridi tomonidan ilgari surilgan “raqamli etika” konsepsiyasi,3 M. Castellsning tarmoq jamiyati nazariyasi ham raqamli transformatsiya jarayonlarini tushunishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi4. Ushbu ilmiy qarashlar ijtimoiy-gumanitar fanlarning raqamli davrdagi dolzarbligini tasdiqlaydi. Tadqiqot metodologiyasi. Tadqiqot jarayonida tizimli va fanlararo yondashuv asosiy metodologik prinsip sifatida tanlandi. Shuningdek, mantiqiy tahlil, taqqoslash, induksiya va deduksiya, falsafiy refleksiya metodlaridan foydalanildi. Bu metodlar raqamli texnologiyalar va ijtimoiy-gumanitar bilimlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni kompleks tahlil qilish imkonini berdi. Tadqiqot natijalari. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ijtimoiy-gumanitar va falsafa fanlari raqamli jamiyatda quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi: - birinchidan, texnologik innovatsiyalarning ijtimoiy va axloqiy oqibatlarini baholaydi; - ikkinchidan, shaxsda tanqidiy va mas’uliyatli tafakkurni shakllantiradi; - uchinchidan, inson qadriyatlari va madaniy merosni saqlashga xizmat qiladi; - to‘rtinchidan, raqamli madaniyat va axborot mas’uliyatini rivojlantiradi. Ushbu fanlarsiz raqamli texnologiyalar jamiyatda ijtimoiy nomutanosiblik va axloqiy inqirozlarni kuchaytirishi mumkin. Xulosa qilib aytganda, raqamli texnologiyalar davrida ijtimoiy-gumanitar va falsafa fanlari jamiyatning barqaror va insonparvar rivojlanishini ta’minlovchi muhim ilmiy asos hisoblanadi. Ular texnologik taraqqiyotni inson manfaatlari bilan uyg‘unlashtirishga xizmat qiladi. Amaliy tavsiyalar sifatida oliy ta’lim muassasalarida texnik yo‘nalishlar bilan bir qatorda gumanitar fanlarning ulushini oshirish, raqamli etika va falsafa bo‘yicha maxsus modullar joriy etish hamda fanlararo ilmiy tadqiqotlarni rag‘batlantirish taklif etiladi. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Heidegger M. The Question Concerning Technology. New York: Harper & Row, 1977. 2. Habermas J. The Theory of Communicative Action. Boston: Beacon Press, 1984. 3. Floridi L. The Ethics of Information. Oxford: Oxford University Press, 2023. 4. Castells M. The Rise of the Network Society. Oxford: Blackwell Publishing, 2020. 1 Heidegger M. The Question Concerning Technology. New York: Harper & Row, 1977. Habermas J. The Theory of Communicative Action. Boston: Beacon Press, 1984. 3 Floridi L. The Ethics of Information. Oxford: Oxford University Press, 2023. 4 Castells M. The Rise of the Network Society. Oxford: Blackwell Publishing, 2020. 17 2

ПЕДАГОГИК ФАНЛАРНИ ЎҚИТИШ ЖАРАЁНИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ: ХАЛҚАРО ТАЪЛИМ ЖАРАЁНЛАРИГА ЯНА БИР БОР ЭЪТИБОР ҚАРАТИШ ВА ТАҲЛИЛ ЭТИШ ХУСУСИДА Қодиров Қутлуғ-Бек Бекмуродович, Ижтимоий фанлар кафедраси профессори, пед. фан. докт. Аннотация. Мақолада замонавий таълим технологиялар ҳар доим шахс ривожланишига ҳисса қўшишини назарда тутган ҳолда ўқув жамоалари фаолиятини такомиллаштириш ҳамда глобаллашув жараёнлари маълум ислоҳотларга муҳтожлиги таҳлил этилади. Амалий ва гуманитар фанлар орқали кадрларни самарали тайёрлаш бўйича мутахассисларни етиштиришда бугунги кунда турли таълим усулларини такомиллаштириш талаб қилинади. Фанларни ўрганаётган бўлажак ўқитувчилар келажакда нафақат ижобий дунёқарашга, балки ёш авлодни ўқитишда компетенциялар, танқидий фикрлаш ва ижодий ёндашувларга ҳам эга бўлишлари зарурий механизм бўлиб ҳисобланади. Калит сўзлар: сифат, малака ошириш, глобал таълим, ахборот, шакл, усул, халқаро тажриба. Аннотация. В статье анализируется необходимость совершенствования деятельности учебных коллективов и процессов глобализации, учитывая, что современные образовательные технологии всегда способствуют развитию личности. При подготовке специалистов по эффективной подготовке кадров через прикладные и гуманитарные науки сегодня требуется совершенствование различных методов обучения. Необходимым механизмом является то, что будущие учителя, изучающие предметы, в будущем будут обладать не только положительным мировоззрением, но и компетенциями, критическим мышлением и творческими подходами в обучении подрастающего поколения. Ключевые слова: качество, повышение квалификации, глобальное образование, информация, форма, метод, международный опыт. Abstract. The article analyzes the need for certain reforms to improve the activities of educational teams and globalization processes, taking into account that modern educational technologies always contribute to personal development. Today, the training of specialists for effective personnel training through applied and humanities sciences requires the improvement of various educational methods. It is a necessary mechanism for future teachers studying subjects to possess not only a positive worldview in the future but also competencies, critical thinking, and creative approaches in teaching the younger generation. Keywords: quality, professional development, global education, information, form, method, international experience. Кириш. Замонавий таълим технологияларининг жадал ривожланиши, глобаллашув ва жамият эҳтиёжларининг ўзгариши билан боғлиқ ҳолда чуқур трансформацияларни бошдан кечирмоқда. Келажак мутахассисларни самарали тайёрлашни таъминловчи фундаментал соҳа сифатида педагогик фанлар ушбу ўзгаришларга мос келиши ва доимий равишда такомиллашиб бориши лозим. Бугунги кунда педагогик фанларни ўқитиш жараёни нафақат билимларни узатиш, балки компетенциялар, танқидий фикрлаш, креативлик ва глобал таълимий вазифаларни ҳал этишга тайёрликни шакллантиришни ҳам қамраб олади. Педагогик фанларни ўқитишда замонавий талаблар ёки стандартларни ҳисобга олиш масаласи. Асосий чақириқлардан бири 18

анъанавий ўқитиш усулларини рақамли давр талабига мослаштириш заруратидир. Анъанавий маъруза-семинар модели эндиликда талаб этиладиган даражадаги ўқувчиларнинг фаол иштирокини ва таълим самарадорлигини таъминлай олмайди. Замонавий талабалар интерактив, амалий йўналтирилган ёндашувларни, ахборот технологияларидан фойдаланишни ва фаол ўқитиш усулларини талаб қилмоқда. Бу ўзгариш фақат IT-муҳитнинг ривожланиши билан эмас, балки жамиятдаги ижтимоий ва касбий ўзаро муносабатлар характери ўзгариши билан ҳам боғлиқдир. Шунингдек, барча мамлакатларнинг таълим тизимлари ўқитиш сифати бўйича халқаро стандартларга яқинлашишга интилаётгани ўқув дастурларини универсаллаштиришни, илғор хорижий тажрибаларни ҳисобга олишни ва педагогик фанлар мазмунини мунтазам равишда янгилаб боришни талаб қилади. Инновацион ўқитиш усуллари ва технологияларни қўллашга доир тавсияларни шакллантириш. Замонавий тадқиқотлар талабаларнинг фаол иштирокини таъминлашга қаратилган усуллар (масалан, кейс-методлар, лойиҳа фаолияти, муаммоли ўқитиш усуллари) ўқувчиларнинг қизиқишини оширишини ва асосий компетенцияларни ривожлантиришини кўрсатмоқда. Бу ёндашувлар танқидий фикрлаш ва мураккаб вазифаларни ҳал қилиш кўникмаларини ривожлантиришга хизмат қилади, бу эса касбий-педагогик тайёргарликда айниқса муҳимдир. Аудиториядаги вақтни муҳокама ва амалий топшириқларга бағишлаш, назарий материални эса олдиндан рақамли ресурслар орқали ўзлаштиришни назарда тутувчи «билимида ўзгариш кузатилган синф» технологиясидан фойдаланиш ҳам жаҳон таълим жараёнида ўз самарадорлигини исботлаган. Таълимда ахборот технологияларини қўллашга доир фикрлар. Таълимни рақамлаштириш вақтинчалик тренд эмас, балки педагогик фан ривожланишининг барқарор йўналишидир. Платформалар, таълимий иловалар, виртуал лабораториялар ва интерактив симуляцияларни жорий этиш ўқитувчининг имкониятларини кенгайтиради ҳамда таълим жараёнини индивидуаллаштиришни таъминлайди. Рақамли воситалар орқали таълим мазмунини ҳар бир ўқувчининг хусусиятларига мослаштириш мумкин бўлиб, бу айниқса халқаро таълим муҳитида муҳим аҳамият касб этади. Педагоглар компетентлигини оширишнинг бугунги талабларидан бири – инновацион ўқитиш усулларини муваффақиятли жорий этиш учун педагогларнинг доимий касбий тайёргарлигини ошириш зарур. Ўқитувчиларнинг креатив ва танқидий компетентликларини ривожлантириш таълим жараёни сифатига таъсир этувчи энг муҳим омиллардан бири ҳисобланади. Модернизация учун йўналтирувчи омил сифатида халқаро тадқиқотларга эътибор қилишнинг яна бир муҳим омили. TALIS (Teaching and Learning International Survey) каби халқаро тадқиқотлар турли мамлакатлардаги замонавий таълим амалиётлари, ўқитувчиларнинг меҳнат шароитлари ва ўқитиш самарадорлиги ҳақида зарур маълумотлар беради. Халқаро тажрибани таҳлил қилиш энг яхши амалиётларни аниқлаш, уларни 19

миллий шароитларга мослаштириш ва педагогик тайёргарликни такомиллаштириш бўйича мақсадли стратегияларни ишлаб чиқиш имкони борлигидан ҳам дарак беради. Бундай тадқиқотлар, шунингдек, ўқитувчиларнинг касбий автономияси, инновацияларни қўллаб-қувватлаш ва таълим сифати узлуксиз ўсиб боришини таъминловчи таълим муҳитини шакллантиради. Ўқитиш жараёнини такомиллаштириш бўйича амалий тавсияларни тайёрлашга янгича ёндашувлар. Педагогик фанлар назария билан амалиёт ўртасидаги узвий боғлиқликни таъминлаши керак. Бу қуйидаги йўллар орқали амалга оширилади: • талабаларнинг реал таълимий вазиятлар ва кейслар асосида лойиҳа фаолиятини ташкил этиш; • халқаро таълим муассасаларида стажировка ва амалиётларни ташкил қилиш; • иш берувчилар ва ижтимоий ҳамкорлар билан фаол ҳамкорликни йўлга қўйиш. Замонавий IT-воситалардан фойдаланишни давом эттириш борасидаги тавсиялар. Таълим платформалари, ўқитишни бошқариш тизимлари, мультимедиа ресурслари ва масофавий технологиялар каби турли рақамли воситаларни жорий этиш муҳим аҳамиятга эга. Бу, айниқса, халқаро талабалар гуруҳлари билан ишлашда таълим жараёнининг мослашувчанлиги ва самарадорлигини оширади. Малака оширишга бўлган эътиборни сусайтирмасликнинг педагогик жиҳатларини такомиллаштириб бориш. Педагогларнинг узлуксиз касбий ривожланишининг ягона тизимини яратиш касбий билимларни ўз вақтида янгилаш, халқаро тажриба алмашиш ва янги таълимий чақириқларга мос методикаларни жорий этиш имконини беради. Малака ошириш тизими нафақат методик курсларни, балки замонавий таълим технологияларидан фойдаланиш, халқаро стандартлар ва маданиятлараро компетенциялар бўйича тренингларни ҳам бугунги кунда ўз ичига олган ҳамда ушбу омилларни инобатга олган ҳолда такомиллашувни доимий тарзда олиб борилишини тақозо этади. Умумий хулосалар. Глобал таълим жараёни шароитида замонавий педагогик фанларни ўқитиш жараёнини такомиллаштириш кўп қиррали ва динамик вазифадир. У инновацион ўқитиш усулларини интеграция қилишни, ахборот технологияларидан фаол фойдаланишни, педагогларнинг касбий компетентлигини оширишни ва илғор халқаро тажрибаларни ҳисобга олишни талаб қилади. Юқорида келтирилган ёндашувларни қўллаш нафақат таълим сифати ошишига, балки бўлажак педагогларда тез ўзгариб бораётган дунёда самарали фаолият олиб боришга тайёрликни шакллантиришга ҳам хизмат қилиши мумкин. Фойдаланилган адабиётлар рўйхати: 1. Muratova D.M., Kamolova S. Teaching Methods in the Learning Process // Ustozlar uchun: Pedagoglar jurnali. - 2026. - Vol. 87, No. 2. - Pp. 184-189. 20

2. Obidovna D.Z. Adapting Teaching Methods to Modern Educational Trends: Pedagogical Aspect // International Journal of Pedagogics. - 2023. - Vol. 3, Issue 10. - Pp. 7277. - DOI: 10.37547/ijp/volume03issue10-14. 3. Shermukhammadov S. Revolutionizing Education: Exploring the World’s Most Engaging Interactive Technologies and Effective Teaching Approaches // Pedagogia: Jurnal Pendidikan. - 2023. - Vol. 12, No. 1. - Pp. 59-68. - DOI: 10.21070/pedagogia.v12i1.1576. 4. Teaching and Learning International Survey (TALIS) / OECD. - Paris: OECD Publishing, 2008-2025. - Основной отчёт: Results from TALIS 2024. - 306 p. - DOI: 10.1787/90df6235-en. FANLARNI OʻQITISHDA TALABA INDIVIDUALLIGINING METODOLOGIK JABHALARI Tursunov L.S., Nizomiy nomidagi Oʻz MPU Amaliy psixologiya kafedrasi dosenti, ps. fan. nomz. Annotatsiya. Mazkur maqolada jahon hamjamiyati tomonidan keng muhokamalarga sabab boʻlayotgan avlodlar nazariyasiga e’tibor qaratilgan. Maqolada avlodlar nazariyasiga ijtimoiy va etnopsixologiya fanlari nuqtaiy nazardan yondoshish orqali zamaonaviy yoshlarning xulq-atvoriga hamda kognitiv rivojlanishiga urgʻu berilganligi diqqatga sazovordir. Kalit soʻzlar: avlod, avlodlar, individuallik, Zoomerlar, kognitiv, ontogenez shaxs, oʻzlik, “men”lik, xususiyat, xislat. Аннотация. В данной статье основное внимание уделяется теории поколений, которая вызывает широкие дискуссии в мировом сообществе. Примечательно, что в статье акцент делается на поведении и когнитивном развитии современной молодежи через подход к теории поколений с точки зрения социальных и этнопсихологических наук. Ключевые слова: поколение, поколения, индивидуальность, зоомеры, когнитивный, онтогенез, личность, идентичность, "я," свойство, черта. Abstract. This article focuses on the theory of generations, which is causing widespread debate in the global community. Notably, the article emphasizes the behavior and cognitive development of modern youth through an approach to the theory of generations from the perspective of social and ethnopsychological sciences. Keywords: generation, generations, individuality, zoomers, cognitive, ontogenesis, personality, identity, "I," property, trait. Kirish. XIX asrning birinchi choragi yakunlanib, fan-texnika taraqqiyoti jadallashgan bir davrda kundan-kunga yangilanib borayotgan Oʻzbekiston davr talabidan kelib chiqib boʻlajak ziyolilar oldiga sermahsul vazifalarni qoʻyib kelmoqda. Davr talabi asosida zamonga munosib ziyoli boʻlish uchun talabalik davridagi individuallik katta ahamiyatga egaligini unitmaslik kerak boʻladi. E.Gʻ. Gʻoziyev ta’riflariga koʻra – “Individuallik – “Shaxs oʻzining biologik, antropologik, ijtimoiy, ijtimoiy-psixologik, umumpsixologik kasb etuvchi tomonlari bilan boshqa insonlardan farq qiluvchi tavsifi individualik deyiladi. Shu bilan birga, individuallik shaxsning qiziqishlarida, perseptiv va kognitiv jarayonlarining sifatlarida, ehtiyoj, intellekt va qobiliyatlarida namoyon boʻlishi ta’kidlanadi”. 21

Individuallik birlashgan holda ijtimoiylikni yuzaga keltiradi. Aynan ana shu individuallik asosida yuzaga keladigan ijtimoiylikka amerkalik tatqiqotchilar “avlod” deb ta’rif beradilar. Bilim va tajribani o‘zlashtirishda avlodning yashash sharoiti, ijtimoiy jamiyatning rivojlanishi muhim ahamiyat kasb etishi gumanitar fanlarda o‘z tasdig‘ini topgan. Amerikalik mutaxassislar yangi avlodni “Zoomerlar” deb nomlab, ularni quyidagicha tafsifladi. “Z” avlod ming yillikning boshida (1997 – 2010) tugʻilgan va tom ma’noda raqamli dunyoda ulgʻaygan. Shuni bilish kerakki, ular internet, ijtimoiy tarmoqlar va smatfon oʻyinlari ongli hayotlarining doimiy qismi boʻlgan birinchi avlod – bu jarayon ularning dunyoqarashi, qadriyatlari va xatti-harakatlarida chuqur iz qoldiradi. “Z” avlodi texnologiyadan foydalanishda qulay va undan intuitiv ravishda qanday foydalanishni biladi. “Zoomerlar tezkor axborot oqimiga va vazifalarni doimiy ravishda almashtirishga oʻrganib qolgan. Ular bir vaqtning oʻzida messenjerlarda suhbatlashadilar, faol oʻyinlar oʻynaydilar va uy vazifalarni bajaradilar. Ular uchun bir nechta vazifani bajarish odatiy hol”, deb ta’kidladi amerkalik sotsiolog Mariya Kormilisina. “Z” avlodi hozirgi jamiyatning kelajagi. Ular global muammolarni hal qilish uchun yangi gʻoyalar, texnologiyalar va yondashuvlarni olib keladilar. Ularning ochiqligi, bir – biri va boshqa avlodlar bilan hamkorlik qilishga tayyorligi va texnik koʻnikmalari yangi avlodni jamiyat rivojlanishi uchun katta kuchga aylantiradi. Shu bilan birga, ba’zilar Zoomerlarning bilim va xotira turiga yondashuvi oʻzgarayotganiga ishonadi: ular ma’lumotning oʻziga emas, balki uni olish usulini – masalan, uni internetda qanday topishni eslab qolishini afzal koʻrishadi. Har bir zoomer avlodi vakili oʻzining individualligiga ega ekanligini unitmaslik lozim. Fanlarni oʻqitishda talaba individualligining metodologik jabhalarini inobatga olish deganda talabaning quyidagi omillarini xisobga olish maqsadga muvofiqdir: biologik shartlangan omillar ta’sirida vujudga keluvchi individuallik alomatlar, ijtimoiy shartlangan omillar ta’sirida shakllanuvchi ijtimoiy-psixologik xislatlar, ijtimoiy turmushda orttirilgan fazilatlar, kognitiv jarayonlar, unversal sifatlar, geografik muhitning individuallik shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar, oʻzini – oʻzi kamol toptiruvchi omillar, “men”likni takomilashtiruvchi va kamol toptiruvchi boshqa koʻplab omillar inobatga olinishi lozim. Yuqorida biz sanab oʻtgan har bir omil talabaning kelajakda jamiyat taraqqiyotiga oʻz xissasini qoʻshishda alohida ta’sir kuchiga ega boʻlib, alohida e’tiborga loyiq desak xato boʻlmaydi. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 1. Gʻoziyev E.Gʻ. Umumiy psixologiya. - T.: Oʻz FIJ, 2010 y. 2. Gʻoziyev E.Gʻ. Ontogenez psixologiyasi. - T.: “Noshir”, 2013 y. 22

OILADA ODOB-AXLOQNI, MILLIY VA MA’NAVIY TARBIYANI RIVOJLANTIRISH OMILLARI Xaydarov Sulaymon Amirqulovich, UMFT Ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti, PhD. haydarov_sulaymon82@mail.ru Annotatsiya. Axloq qadim zamonlarda paydo boʻlib, shakllanib va rivojlanib, bizning davrimizda ham oʻz ahamiyatini saqlab kelayotgan eng muhim insoniy fazilatlardan biridir. Kalit so‘zlar. Axloq, odob, urf-odatlar, Voiz Koshifiy odob tushunchasi, xulq, tarbiya, oʻzini boshqarish, oʻzgalarni hurmat qilishni, “Mahbub-ul qulub” asari. Аннотация. Нравственность - одно из важнейших качеств человека, возникшее, сформировавшееся и развивавшееся еще в древние времена, не утратило своего значения и в настоящее время. Ключевые слова. Этика, манеры, традиции, концепция этикета Вайза Кошифи, поведение, воспитание, самоконтроль, уважение к другим, работа «Махбуб-уль-Кулуб». Abstract. Morality is one of the most important human qualities, which appeared, formed and developed in ancient times, and retains its significance even in our time. Keywords. Ethics, manners, traditions, concept of etiquette by Waiz Koshifi, behavior, education, self-control, respect for others, work “Mahbub-ul-Kulub”. Xalqimiz azal-azaldan axloqiy fazilatlarga boy boʻlgan, ota-bobolarimiz farzand oʻstirar ekanlar, ularning xulq-atvorlariga, gap-soʻzlariga, kishilar oldida oʻzlarini qanday tutib, nimalar haqida fikrlashib, oʻz maqsadlarini qanday soʻzlar bilan tushuntirishlariga katta ahamiyat berishgan. Ispaniyalik bir faylasuf olim butun umrini jahon xalqlarining urf-odatlarini, odob-axloqini oʻrganishga, tadqiq qilishga bagʻishlagan ekan. Ittifoqo, oʻsha olim bizning yurtimizga tashrif buyurib, Toshkent, Samarqand, Buxoroda boʻlibdi. Yurtiga qaytib borgach: Hozirgacha oʻrgangan, tadqiq qilgan barcha ishlarimni oʻn besh yoshli oʻzbek qizalogʻining oʻrnidan turib, qoʻlini koʻksiga qoʻygancha choy uzatishdagi odobiga, nazokatiga almashtirishga rozi edim” [1, 12] degan ekan. Biz shunday yuksak odobli, madaniyatli xalqning farzandi ekanligimizdan har qancha faxrlansak arziydi. “Odob – qalbni yomon soʻzlardan va nojoʻya xulqdan saqlay olish, oʻzini va oʻzgalarni ham hurmat qila bilishi, shu bilan birga oʻzini va oʻzgalarni obroʻsini tushirmasliklaridir”[2, 33]. Voiz Koshifiy odob tushunchasini keng maʼnoda tushunadi, yomon soʻzlarni aytmaslik, xulqni tarbiyalay olish oʻzini boshqarish va oʻzgalarni hurmat qilishni axloqiylik deb atagan edi. Buyuk mutafakkir A. Navoiy oʻzining “Mahbub-ul qulub” asarida odob haqida quyidagicha fikrlarni aytgan: “Odobli inson barcha odamlarning yaxshisidir va barcha xalq uchun yoqimlidir. U mansabdor kishilardan goʻzalroq va badavlat odamlardan hurmatliroqdir. Odobli odam oʻz tengdoshlari orasida ham tahsinga sazovor boʻlib hech qanday ehson bermay kattadan-kichik, hammani shod qiladi: hech qanaqa hadya qilmay, kishilarning gʻamini tarqatadi. Odob – kichik yoshlarni kattalar duosiga sazovor etadi, yoshlar u duo barakasidan umrbod bahramand boʻladilar. Odob-ulugʻlar koʻnglida yoshlarga mehr uygʻotadi va u odobli yoshlarga boʻlgan muhabbat koʻnglida abadiy qoladi. 23