"Ta’limda raqamli va innovatsion texnologiyalarning o‘rni va istiqbollari" mavzusida ilmiy-amaliy konferensiya to‘plami. 2023-yil 14-dekabr.

Nashrni PDF ko‘rinishida o‘qing

342 bet · PDF · 8.82 MB

Yuklab olish
Matn ko‘rinishi 81–100 / 342 bet

Matn PDF fayldan avtomatik ajratilgan, shuning uchun formatlash buzilgan bo‘lishi mumkin. To‘g‘ri ko‘rinish uchun PDF nusxani oching.

81-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr ZAMONAVIY ARMIYADA RAQAMLI ALOQA TEXNOLOGIYALARINING QO‘LLANISH -78-5&300%6-73*8;%6)()*-2)(2)8;36/-2+8)<2303+-=%0%6-2-2+,%6&-= 73,%(%+-438)27-%0-1/32-=%80%6- 7LIVFIO2EV^YPPEIZ 91*8QEKMWXVERXM %RRSXEXWM]E9WLFYQEUSPEHE7SJX[EVI(IJMRIH2IX[SVOMRK 7(2 XI\RSPSKM]EPEVMRMRK LEVFM] LEVEOEXPEVHEKM XEUHMQ IXEHMKER MQOSRM]EXPEVMRM EXVSJPMGLE ]SVMXMPHM WLYRMRKHIO dunyodagi kuchli armiyalardan biri hisoblanadigan Amerika Qo‘shma Shtatlari EVQM]EWMHE 7(2 XI\RSPSKM]EPEVMRM XEHFMU IXMWLHE IVMWLMPKER ]YXYUPEV ZE YPEV XEUHMQ IXKER TSXIRXWMEP imtiyozlar sanab o‘tildi. Kalit so‘zlar 7SJX[EVI(IJMRIH 2IX[SVOMRK 7(2 7SJX[EVIHIJMRIH [MHIEVIE RIX[SVOMRK 7(;%2 .SMRX -RJSVQEXMSR )RZMVSRQIRX .-) %HZERGIH &EXXPI 1EREKIQIRX 7]WXIQ %&17 ZMWYEP STXMQEPPEWLXMVMWL QEREKIQIRX XEVQSU VIWYVWM \EZJWM^PMO EPKSVMXMQM ERSQEPM]EOMFIVXELHMH &YXYRNELSRVEUEQPMEPSUEXI\RSPSKM]EPEVRMRKVMZSNPERMWLMREXMNEWMHEHYR]SRMRKHI]EVPM istalgan nuqtasidan bog‘lanishlarni amalga oshirishning turli vositalari va texnologiyalari yaratildi. Turli formatdagi ma’lumotlarning cheksiz oqimi va ularni qayta ishlash borasida katta yutuqlarga erishlidi. Shu bilan bir qatorda alohida yo‘nalishlar, xususan, harbiy sohada ma’lumotlarni sifatli va xavfisiz uzatish, qabul qilish va qayta ishlash bo‘yicha umumiy va alohida talablar yuzaga kela boshladi. Ma’lumotlarning ma’zmuni va ahamiyatida kelib chiqib YPEVRM \EZJWM^PMKM ZE WMJEXMKE RMWFEXER XYVPM Y^EXMWL UEFYP UMPMWL ZE UE]XE MWLPEWL QYLMXPEVM ]EVEXMWL XI\RSPSKM]EPEVM YWXMHE UEXSV ]YXYUPEVKE IVMWLMPHM 1E^OYV ]YXYUPEVHER FMVM FY 7SJX[EVI(IJMRIH 2IX[SVOMRK 7(2 XI\RSPSKM]EWM LMWSFPERMF FYKYRKM OYRHE FMV UEXSV ]IXEOGLM XMNSVEX OSQTERM]EPEVM VMZSNPERKER HEZPEX EVQM]EPEV YWLFY XI\RSPSKM]ERM EQEPM]SXKE tadbiq etish bo‘yicha ishlar olib bormoqda. 7SJX[EVI(IJMRIH 2IX[SVOMRK 7(2 XI\RSPSKM]EWM VEUEQPM XIPIOSQQYRMOEXWM]E tarmoqlarini barpo etish, boshqarish va ularga xizmat ko‘rsatish yo‘nilishida o‘ziga xos inqilob qildi. SDN tarmoqni boshqarish muhiti, ma’lumotlarni uzatish, qabul qilish, saqlash va qayta ishlash muhitlarini o‘zaro ajratgan holda, tarmoq qurilmalarini markazlashtirilgan FSWLUEVYZM ZE YPEVRM HEWXYVPEWL MQOSRMRM FIVEHM 7(2 XYVPM WSLEPEVHE NYQPEHER telekommunikatsiya, ma’lumotlar markazlari va bulutli texnologiyalarda keng qo‘llaniladi. SDN texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha bir qator rivojlangan davlatlar keng ko‘lamli dasturlar qabul qilishgan bo‘lib, mazkur yo‘nalishda Amerika Qo‘shma Shtatlari 1YHSJEEHITEVXEQIRXM 8LI97(ITEVXQIRXSJ(IJIRWI WI^MPEVRM]YXYUPEVKEIVMWLKER 1YHSJEE HITEVXEQIRXM LEVFM] XEVQSUPEVHE 7(2 XI\RSPSKM]EPEVMHER JS]HEPERMWLRM o‘rganib chiqdi va harbiy sohada SDN texnologiyalaridan foydalanishni rivojlantirish uchun bir nechta dasturlarni qabul qildi. Asosiy dasturlardan biri Qo‘shma axborot muhiti (Joint Information Environment) tashabbusi bo‘lib, u butun Mudofaa departamenti bo‘yicha yagona axborot muhitini yaratishga qaratilgan. JIE dasturi Mudofaa departamenti bo‘ylab yagona, MRXIKVEXWM]EPEWLKERXEVQSUEV\MXIOXYVEWMRM]EVEXMWLYGLYR7(2XI\RSPSKM]EPEVMRMNSVM]UMPMWLRM o‘z ichiga oladi. Bu dastur rivojlangan tarmoq imkoniyatlarini taqdim etish, tarmoq \EZJWM^PMKMRM SWLMVMWL ZE XEVQSU FSWLUEVYZMRM ]E\WLMPEWL MQOSRMRM FIVEHM 7(2 texnologiyalarini joriy etish orqali Mudofaa departamenti o‘z xodimlariga, ularning joylashgan joyidan qat’iy nazar, yanada samarali tarmoq xizmatlarini taqdim etish imkonini yaratib berdi. 81

82-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr rasm. AQSh Mudofaa departamenti “Joint Information Environment” HEWXYVMRMRKYQYQM]XSTSPSKM]EWM Shuningdek, Amerika Qo‘shma Shtatlari Harbiyhavo kuchlarining “Advanced Battle Management System” dasturida SD;%2 XI\RSPSKM]EWMRM XEHFMU IXHM %57L LEZS OYGLPEVM XEVQSU YPERMWLMRM ]E\WLMPEWL ZE XEVQSU QYVEOOEFPMKMRM OEQE]XMVMWL YGLYR 7(;%2 XI\RSPSKM]EWMRMNSVM]UMPMWLYWXMHEMWLPEQSUHE7(;%2HEWXYVM,EVFM]LEZSOYGLPEVMRMOIVEOPM ma’lumotlar bilan tezkorlik bilan ta’minlanishi va sohada yanada moslashuvchan va keng imkoniyatli tarmoq infratuzilmasi bilan ta’minlaydi. rasm. AQSh Harbiy havo kuchlari “Advanced Battle Management System” HEWXYVMRMRKYQYQM]XSTSPSKM]EWM Shu o‘rinda NATO tomonidan ta’sis etilgan SDN texnologiyalar sinov maydoni ta’kidlab o‘tish lozim. NATO harbiy amaliyotlarda SDN texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlarini o‘rganish uchun SDN sinov maydonchasini yaratgan bo‘lib, sinov maydoni 7(2 XI\RSPSKM]EPEVM WEQEVEHSVPMKMRM FELSPEWL ZE LEVFM] LEVEOEXPEV YGLYR IRK ]E\WLMPEVMHER foydalanish bo‘yicha tajribalarni amalga oshirishfa yordam beradi. 7(2 XI\RSPSKM]EPEVMRM LEVFM] WSLEHE NSVM] IXMWLHE OEXXE TSXIRWMEP ]YXYUPEVKE IVMWL mumkin. Jumladan, harbiy harakatlar va o‘quv mashg‘ulotlari davomidan mazkur texnologiyalarni qo‘llanish orqali bir qator operativ natijalarga erishish mumkin. SDN texnologiyasi harbiy harakatlarda tarmoq nazoratini kuchaytirish bo‘yicha keng MQOSRM]EXPEVKE IKE HI]E UE]H IXMPQSUHE 9RMRK ]SVHEQMHE XEVQSU UYVMPQEPEVMHEKM HMREQMO 82

83-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr WS^PEQEPEV ZE XEVQSU VIWYVWPEVMRM HSMQM] STXMQEPPEWLXMVMWL QYQOMR FY IWE LEVFM] haraktlardagi o‘zgaruvchan operatsion talablarga tezda moslashish imkonini beradi. Bundan tashqari, oldindan kiritilgan turli algoritmlar asosida trafikni aqlli yo‘naltirish orqali tarmoq ish JESPM]EXMRM STXMQEPPEWLXMVMWL MQOSRMRM FIVEHM 7LYRMRKHIO QE^OYV XI\RSPSKM]E XEVQSURM ZMVXYEPM^EXWM]EUMPMWLKEMQOSRFIVEHMFYIWEXEVQSUZMVXYEPM^EXWM]EWM]SVHEQMHEFMXXENMWQSRM] MRJVEXY^MPQEHE FMV RIGLXE ZMVXYEP XEVQSUPEVRM ]EVEXMWL REXMNEHE QYLMQ MPSZEPEV ZE ma’lumotlarni xavfsiz izolyatsiyasini hosil qilish imkonini beradi. Virtual tarmoqlar dinamik VEZMWLHE ]EVEXMPMWLM ZE FSWLUEVMPMWLM REXMNEWMHE LEVFM] LEVEOEXPEVHE QSWPEWLYZGLERPMO MQOSRM]EXPEVMRM ]EREHE ]E\WLMPEREHM <EZJWM^PMO RYUXEM RE^EVMHER LEVFM] LEVEOEXPEVHE XYVPM bo‘g‘inlarga bo‘lingan tarmoq xavfsizligini ta’minlay olish qobilayti hozirgacha mavjud XI\RSPSKM]EPEVKE RMWFEXER OYGLPMPMKM FMPER ENVEPMF XYVEHM EPFEXXE FYRMRK YGLYR OIVEOPM algoritmlar va dasturlash bo‘yicha mutaxassilardan yetarli bilim va qobilyatga ega bo‘lish XEPEF IXMPEHM 7(2 XI\RSPSKM]EWM ]SVHEQMHE SPHMRHER ]EVEXMPKER \EZJWM^PMO WM]SWEXM FYXYR tarmoq bo‘ylab dinamik ravishda qo‘llanilishi mumkin, bu xavfsizlik tahdidlariga tezkor javob berishni zamoniv yodashuvlardan biri sifatida e’tibordan chetda qoldirib bo‘lmaydi. 7LY FMPER FMV UEXSVHE QE^OYV XI\RSPSKM]E LEVFM] LEVEOEXPEVHE XI^OSV XEVQSU UYVMWL MQOSRMRMFIVMWLMQYQOMR9WLFYXI\RSPSKM]E]SVHEQMHEXEVQSUVIWYVWPEVMRMHMREQMOVEZMWLHE ta’qsimlash, joylashtirish va qurish mumkin, bu esa o‘zgaruvchan operatsion talablarga NEZSFER XEVQSU VIWYVWPEVMRM XI^OSV UYVMWL ZE MWLKE XYWLMVMWL MQOSRMRM FIVEHM &YRHER XEWLUEVM 7(2 XI\RSPSKM]EWM EZXSQEXPEWLXMVMPKER XEVQSU WS^PEQEPEVMRM EQEPKE SWLMVE SPEHM buning natijasida tarmoqni qo‘lda sozlash uchun zarur bo‘lgan vaqt va resurslar qisqartirilishi mumkin. Harbiy harakatlarda tarmoqdagi jarayonlar haqida kerakli ma’lumotlarni doimiy olish va kuzatib turish imkoniyati ham mavjud bo‘lib, SDN texnologiyasi yordamida tarmoq XVEJMKMRM VIEP ZEUX VINMQMHE XELPMP UMPMWL QYQOMR FY IWE XYVPM ERSQEPM]EPEV ZE \EZJWM^PMO XELHMHPEVMRM XI^HE ERMUPEWL MQOSRMRM FIVEHM &YRHER XEWLUEVM QE^OYV XI\RSPSKM]E XEVQSU XVEJMKM ZE XSTSPSKM]EWMRMRK ZM^YEP XEWZMVMRM LSWMP UMPMWL XEVQSU UEXPEQPEVMRM ]EVEXMWLKE MQOSR FIVEHM So‘ngi so‘z o‘rnidan shuni aytish lozimOM 7(2 XI\RSPSKM]EWM NEHEP VMZSNPERQSUHE ZE LEVFM] WSLEHE JS]HEPERMWL YGLYR OEXXE MQOSRM]EXPEVKE IKE 8EVQSU VIWYVWPEVMRM QEVOE^PEWLXMVMPKERXEV^HEFSWLUEVMWLZEHMREQMORE^SVEXUMPMWLUSFMPM]EXMLEVFM]LEVEOEXPEVHE ko‘proq moslashuvchanlik, chaqqonlik va xavfsizlikni ta’minlaydi. SDN texnologiyasi VMZSNPERMWLHE HEZSQ IXEV IOER LEVFM] EQEPM]SXPEVHE ]EREHE MRRSZEXWMSR ]ERKMPMOPEV ZYNYHKE OIPMWLM ERMU QE^OYV ]ERKMPMPEVRMRK FEVGLEWM 7(2 XI\RSPSKM]EPEVMKE EWSWPERMWL ]SOM YRMRK aynan kerakli imkoniyatlarini o‘zida mujjasam etishi, mazkur texnologiyani tadbiq etish va GLYUYVM^PERMWLPEVSPMFFSVMWL^EVYVEXMRM]Y^KEOIPXMVEHM %HEFM]SXPEV “Software Defined Networking (SDN) for Defense Applications” Nathan K. Johnson, /EP]ER4'LERHVEWIOEVER-)))'SQQYRMGEXMSRW1EKE^MRI “SoftwareDefined Networking and the Future of Military Communications” Scott 2I[QER7MKREP1EKE^MRI “The Benefits of SoftwareDefined Networking for Military Networks” Tim Cox. '-762)8 “The Evolution of SoftwareDefined Networking for Defense Networks” Andrew 0YRH&VEH;SSHJSVH1MPMXEV])QFIHHIH7]WXIQW “Software(IJMRIH 2IX[SVOMRK %R 3ZIVZMI[ ERH -QTPIQIRXEXMSR JSV 1MPMXEV] Networks” Shubhi Asthana, Pramod Kumar. -RXIVREXMSREP .SYVREP SJ 'SQTYXIV 7GMIRGI ERH 1SFMPI'SQTYXMRK 83

84-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 13&-0-03:%0%6%,%1-=%8-:%37320-/&-0%2-03:%0%6=%6%8-7, Mardonjon To‘ra]IZ 91*8/SQQYRMOEXWM]EZEVEUEQPMXI\RSPSKM]EPEVOEJIHVEWMOEXXESʻUMXYZGLMWM MRXIPIOXQX$KQEMPGSQ %RRSXEXWM]E 1EUSPEHE QSFMP MPSZEPEV ELEQM]EXM LEQHE SWSRPMO FMPER MPSZEPEV ]EVEXMWL MQOSRMRM FIVEHMKER WOIXGL[EVI HEWXYVMRMRK MQOSRM]EXPEVM ZE Y ]SVHEQMHE KETMVKER gaplarimizni o‘zbekcha matn koʻVMRMWLMHE]S^MFFSVYZGLMMPSZE]EVEXMWLFE]SRIXMPKER /EPMXWSʻ^PEVQSFMPMPSZEWQEVXJSRERHVSMHETOWOIXGL[EVIXSZYWLQEXR /SʻTGLMPMO LS^MVHE QSFMP EPSUE ZSWMXEWMHER JS]HEPERMF UEVM]F FEVGLE MWLPEVMRM XIPIJSR ]SVHEQMHE FENEV]ETXM WLY FMPER FMVKE FSʻWL ZEUXMRM LEQ Y FMPER FMVKE SʻXOE^]ETXM 1MWSP YGLYREPSUEQYPSUSXMRXIVRIXMPSZEPEVSʻ]MRPEVZMHISOSʻVMWLZEFSWLUEPEV7LYRMRKYGLYR EPPEUEGLSR OSQT]YXIV HEWXYVPEVMHER LEQ OSʻra mobil ilovalar yaratishga eʼtiborni koʻTVSU UEVEXMWL ZEUXM OIPKERHMV 8EPEFEPEVRMRK OSʻTGLMPMKMHE RSXIFSSO FSʻPQEWE LEQ EPFEXXE WQEVXJSRM FSʻPEHM 1EOXEF SʻUYZGLMPEVM LEQ MQOSR FSʻPWE WQEVXJSR FMPER FSʻWL ZEUXPEVMRM SʻXOE^MWLKE LEVEOEX UMPEHM =SWLPEVRM SWSRPMO FMPER LEV \MP MPSZEPEV ]EVEXMWLKE ]SʻREPXMVMWL UM^MUXMVMWLSVUEPMWQEVXJSRFMPERFILYHEZEUXSʻXOE^MWLMRMJS]HEPMMWLKESʻKMVMWLEPQEWLXMVMWL QYQOMR 7LYRHE] IOER Sʻquv reja, fan dasturlarni tuzishda bularni eʼtiborga olib, yetishtirilayotgan kadrlarga ham jamiyat, bozor ehtiyojidan kelib chiqib taʼlim berish zarurdir. 7QEVXJSRPEV YGLYR MPSZEPEV ]EVEXYZGLM OSʻTPEF HEWXYVPEV FSV ,S^MVHE UEVM]F FEVGLE HEWXYVPEWLXMPPEVMSVUEPMFYRMEQEPKESWLMVMWLQYQOMR%RHVSMHSTIVEXWMSRXM^MQPEVYGLYRIRK EWSWM] MPSZE ]EVEXYZGLM HEWXYV ERHVSMH WXYHMSRM SPEHMKER FSʻPWEO YRM NYHE OEXXE KF LENQHEKM MWLPSZGLM IPIQIRXPEVMRM OSQT]YXIVHE SʻVREXMWLMQM^ OIVEO FSʻPEHM 7LYRMRKHIO ]EVEXMPE]SXKER MPSZERM WQEVXJSRKE UERGLEPMO QSW OIPMWLMRM FMV RIGLE QEVSXEFE XIOWLMVMF OSʻVMWL ILXM]SNM ZYNYHKE OIPMWLM QYQOMR 7LYRHE OSQT]YXIVHER OSʻVE WQEVXJSRRMRK Sʻ^MHE MPSZERM WMREF OSʻVMWL ]E\WLMVSUHMV 9QYQER FY ZE FSWLUE HEWXYVPEWL XMPPEVM SVUEPM MPSZE ]EVEXKERHE SʻWLE HEWXYVPEWL XMPMRM ]E\WLM FMPMF OSH ]S^E SPMWL XEPEF IXMPEHM 7LYRHE] QYVEOOEF MWLPEVHER JS]HEPERYZGLMPEVRM USPEZIVWE HEWXYVGLMPEVRM \EPSW IXMWL YPEVKE ]SVHEQ FIVMWL QEUWEHMHE HEWXYVPEWL XMPPEVM ZE QYLMXPEVM LEQ OSʻTE]MF Sʻ^PEVMRM VMZSNPERXMVMF FSVMWLQSUHE(EWXYVGLMPEVLEQHEWXYVPEWLXMPPEVMZEYPEVHEUSʻWLMPKERLEVFMVMQOSRM]EXPEVHER YRYQPM JS]HEPERMF Sʻ^ ZEUXPEVMRM XINEWLKE LEVEOEX UMPMWLEHM 3HHM] QMWSP SF]IOXKE QSʻPNEPPERKER HEWXYVPEWL XMPPEVMHE FMVSV SF]IOX QEWEPER FYXXSRRM HEWXYV S]REWMKE WLYRHE] OSʻGLMVMF USʻ]EQM^ FSʻPHM LSPFYOM FY SF]IOXRM 4EWOEP HEWXYVPEWL XMPM ]SVHEQMHE ]EVEXMWL YGLYR OSʻTPEF OSH ]S^MWLMQM^ OIVEO FSʻPEVHM 0IOMR LIGL OMQ FYRHE] OSH ]SVHEQMHE SF]IOXPEVRM LSWMP UMPMF ZEUXMRM OIXOE^MF SʻXMVQE]HM ZE EPFEXXE FY XEFMM] LSP VMZSNPERMWLRMRK FMV FSWUMGLMHMV<YHHMWLYRHE]OI]MRKM]MPPEVHEJS]HEPERYZGLMZEHEWXYVGLMPEVKE]EREHEUYPE]PMO ]EVEXMWL QEUWEHMHE XE]]SV SF]IOX OSQTSRIRX ZE HEWXYV USPMTPEVMKE IKE MPSZE ]EVEXYZGLM QYLMXPEV ]EVEXMPQSUHE YPEVHER FMVM WOIXGL[EVI MPSZEWMHMV 7OIXGL[EVI FY QSFMP XIPIJSR UYVMPQEPEVHER JS]HEPERMF LIGL UERHE] OSHPEVWM^ FMVSV HEWXYVPEWL XMPMRM LEQ FMPQEWHER XI^KMREERHVSMHSTIVEXWMSRXM^MQMHEMWLPSZGLMMPSZEXY^MWLMQOSRMRMFIVEHMKERHEWXYVHMV 7OIXGL[EVIEJ^EPPMOPEVM ✓ XIPIJSRRMRKSʻ^MHEXIPIJSRYGLYRHEWXYVMPSZEETOJE]PPEVRMXY^MWLZESʻVREXMWL ✓ MRXIVRIXWM^ MWLPEWLM E]VMQ WLYRHE] HEWXYV QYLMXPEV FSVOM YPEV MRXIVRIX [IF WELMJEPEV]SVHEQMHEKMREMWLPE]HMVSʻ]\EXHERSʻXMWLZEFSWLUELEV\MPXEPEFPEVUSʻ]EHM 84

85-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr ✓ SF]IOXKE QSʻPNEPPERKERPMKM XE]]SV FYXXSR IHMXXI\X XI\XZMI[ QETZMI[ OEFM OSʻTPEFSF]IOXPEVRMMPSZEKEUM]MRGLMPMOWM^OSʻGLMVMFNS]PEWLXMVMWLSF]IOXPEVRMY]IVHERFY]IVKE WYVMWLZELSOE^S ✓ XE]]SV GEQIVE [MJM WSYRH QIHME TPE]IV OEFM OSʻTPEF OSQTSRIRXEPEVHER JS]HEPERMWL ✓ ERHVSMHZEYRHER]YUSVMZIVWM]EPEVYGLYR ✓ grafik va audio fayllarni qo‘shish; ✓ TVS]IOXQERFEOSHMRMOSʻVMWLMQOSRM]EXM .EZEZE<QP ✓ HEWXYV OSH ]S^MF SʻXMVQEWHER XE]]SV HEWXYV USPMTPEVMHER JS]HEPERMF YPEVRM HEWXYVKEOSʻGLMVMFSʻXOE^MWLOEFMOSʻTPEFMQOSRM]EXPEVRMFIVEHM 7OIXGL[EVI MPSZEWMRMRK WQEVXJSRKE SʻVREXMF MWLKE XYWLMVE]PMO =ERKM MPSZE ]EVEXMWL YGLYR VEWQHEKM FIPKMPERKER FIPKMWMRM FSWEQM^ 7LYRHE 2I[ 4VSNIGX QYPSUSX S]REWM SGLMPEHM 9RHE )RXIV ETTPMGEXMSR REQI UMWQMKE ]ERKM MPSZEQM^RMRK RSQMRM OMVMXMF '6)%8) %44FERHMRMXERPEWEO]ERKMMPSZE]EVEXMWLMQM^YGLYRVEWQHEKMHIOQYPSUSXQYLMXMSGLMPEHM /SʻVMRMF XYVKERMHIO SʻRK XSQSRHE YWXYR WLEOPMHE 0E]SYXW ZE ;MHKIXW OEFM FERHPEV FSV 0MRIEV ZE 7GVSPP ;MHKIXW UMWQMHEKM SF]IOXPEVRM Sʻ^ MGLMKE SPMWLM QYQOMR -PSZEHE M\XM]SVM] SF]IOXRMNS]PEWLXMVMWLYGLYRYRMXERPEFMWLGLMWSLERMRKOIVEOPMUMWQMKEWYVMFSPMFOIPMWLFMPER USʻ]MPEHM =YUSVM UMWQMHE :-); OSʻVMRMWL HER XEWLUEVM ):)28 LSHMWEPEV OSH ]S^MWL NS]PEWLXMVMWL UMWQM ZE '31432)28 XE]]SV OSQTSRIRXPEVRM USʻWLMWL FERHPEVMHER LEQ JS]HEPERMWLQYQOMR3\MVMHEMPSZERMETOJSVQEXHEWQEVXJSRHESʻVREXMFMWLPEXMFOSʻVMWLYGLYR TEWHEKM6YRXYKQEWMFSWMPEHM VEWQ-PSZE]EVEXMWLS]REWMrasm. Umumiy ko‘rinish /IPMRKIRHMSʻ^FIOGLEKETMVKERKETPEVMQM^RMQEXROSʻVMRMWLMHESʻXOE^MFFIVEHMKERMPSZE ]EVEXE]PMO VEWQPEV 85

86-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr VEWQ(EWXYVMWLKEXYWLKERHEKMLSPEX rasm. Sinovdan keyingi ko‘rinish. &YRMRK YGLYR 7OIXGL[EVI MPSZEWMRM MWLKE XYWLMVMF ]ERKM MPSZEQM^ RSQMRM 8SZYWLRM QEXRKEHIFRSQPE]QM^7OIXGL[EVIRMRK]ERKMMPSZE]EVEXYZGLMQYPSUSXQYLMXMSGLMPKERHER WSʻng, VIEW qismidan Linear(V) obyektini ishchi maydon yaʼni kichik telefon rasmini ustiga SPMFOIPMFUSʻ]EQM^7LYRHEWLYSF]IOXYWXMHEFENEVMWLQYQOMRFSʻPKERFEVGLEMWLPEVTEWXHE namoyon bo‘ladi, u bandlardan background color qismidan ilova foni uchun maʼqul boʻPKER FMVSV VERKRM XERPE]QM^ <YHHM WLYRHE] MPSZEQM^KE &YXXSR ZE )HMX 8I\XPEVRM LEQ NS]PEWLXMVEQM^ &YXXSRRM RSQMRM %&' XI\X UMWQMHER FSWMRK ZE KETMVMRKKE )HMX 8I\XRMRK SVUESWXKMQEXRMRM#LMRXUMWQMHERKETMRKM^WLY]IVHEQEXROSʻVMRMWLMHEGLMUEHMKELEQHE YPEVRMRK QEXR SʻPGLEQMRM 8I\X WM^I UMWQMHER KE Sʻ^KEVXMVEQM^ 7LY FMPER MPSZEQM^RMRK OSʻVMRMWLM XE]]SV VEWQ )RHM ]YUSVMHEKM '31432)28 FERHMHER FIPKMWMKE FSWEQM^ /SQTSRIRXPEVHER 7TIIGL8S8I\XRM XERPEF YRKE FMVSV RSQ QEWEPER WXX OMVMXMF %HH USʻWLMWL FERHMRM XERPE]QM^ ,SWMP FSʻPKER OSQTSRIRXMQM^RM YWXMKE FSWMF YRHER SR7TIIGL6IWYPXUMWQMRMXERPE]QM^ VEWQ 7LYRHEOSHNS]PEWLXMVMWL]S^MWLYGLYRQYPSUSX S]REWM SGLMPEHM rasm). Pasddagi doira belgini bosib, chiqqan ro‘yxatdan View bandi tanlaniladi. Viewning ostki ro‘yxatidan TextView: setText qismni yuqoriga When stt onSpeechResult(result)ning ostiga etib joylashtiriladi (ya’ni “tishlatiladi”). VEWQ-PSZERMRKOSʻVMRMWLMRMXE]]SVPEWLrasm. Tayyor komponenta qo‘shish. .S]PEWLXMVMPKER 8I\X:MI[ YWXMKE FSWMF 86 7IPIGX [MHKIX QYPSUSX S]REWMHER

87-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr )HMX8I\XIHMXXI\X FERHM ZE 7IPIGX XERPERMPEHM ,EQHE ]YUSVMHEKM VIWYPXRM TEWXKM to‘rtburchakka ham ko‘chiriladi. Shunda 7rasmdagidek ko‘rinish hosil bo‘ladi. Endi bitta SVUEKEUE]XMF]YUSVMHEKM:-);UMWQMHER&YXXSRXYKQEWMXERPERMPEHM4EWHHEGLMUUER)ZIRX FERHMHER SR'PMGOOE FSWMPEHM FY MWLRM ]YUSVMHEKM ):)28 UMWQMHER LEQ FENEVMWL QYQOMR 7LYRHE ]YUSVMHE E]XMPKERHIO OSH NS]PEWLXMVMWL ]S^MWL YGLYR QYPSUSX S]REWM SGLMPEHM rasm). Unda Component bo‘limidan SpeechToText: start listening bandini When button1 clickedga biriktirib, SpeechToText: ga yaratilgan stt komponentini (Select) qo‘shib qo‘yamiz. 7LY FMPER MPSZE XE]]SV &MV RIGLE UEHEQHE SVUEKE UE]XMWL XYKQEWMRM FSWMF FSWL IOVERKE o‘tamiz va Run bandini tanlab ilovamizni ishlatib ko‘rish uchun smartfonimizga o‘rnatib SPEQM^-PSZEQSFMPUYVMPQERMRKEWSWM]XMPMRMSʻ^MERMUPEFKETMVMPKERKETPEVRMSʻWLEXMPHE]S^MF FSVEHM7LYRMRKYGLYRILXM]SNFSʻPWEUYVMPQEXMPMRMSʻ^FIOGLEKESʻXOE^MFUSʻ]MWLOIVEO rasm. Nutq natijasini ko‘rsatish. VEWQ8MRKPEWLRMFSWLPEWL Xuddi shunday ilovamizga yana bir Button joylashtirib, u bosilganda tinglashni to‘xtatish buyrug‘i(stop listening)ni qo‘shib ilovani yanada mukamallashtirib boraverish mumkin. Bunday ilovalar orqali ma’ruzachining gaplarini avtomatik ekranda namoyish qilish orqali, (qulog‘i yaxshi eshitmaydigan) tinglovchilarga maʼruzani yaxshiroq yetkazish mumkin. Yoinki boshqa tillarda avtomatik(yozmasdan) tarjima qilish imkoni ham namoyon bo‘lmoqda. %HEFM]SXPEV LXXTWHSGWWOIXGL[EVIMSHSGWKIXXMRKWXEVXIHLXQP LXXTWHSGWWOIXGL[EVIMS 87

88-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 1-/6346387)77360-596-01%0%62-/314%/88)780%7,97900%6-:%13()0- 7LEL^SH1EQEXUYPSZ 91*8QEKMWXVERXM %RRSXEXWM]E/SQT]YXIVRMRKIRKEWSWM]UYVYPQEWMFYQMOVSTVSXWIWWSVLMWSFPEREHM9 uncha katta bo‘lmagan hajmda, kremniy yoki germaniy kristalida joylashtirilgan 10 milliondan ortiq tranzistorlar majmuasi bo‘lib barcha turdagi axborotni qayta ishlovchi qurilma LMWSFPEREHM 1MOVSTVSXWIWWSV FMV WIOYRH MGLMHE FMV RIGLE QMPPMSR EQEPPEVRM FENEVMWL MQOSRM]EXMKEIKE9WLFYQESPEHEQMOVSTVSXWIWWSVPEVMQOSRM]EXPEVMZE\YWYWYWM]EXPEVMLEUMHE so‘z yuritilgan. Kalit so‘zlar 1MOVSTVSXWIWWSV \SXMVE IPIQIRXPEVM VIKMWXV EVMJQIXMO QERXMUM] UYVMPQE FSWLUEVYZUYVMPQEWM <SXMVE–ma’lumotlarni tezkor xotiradan o‘qish va bajarishga hozirlash uchun ikkita 1 HEVENEPMZEHEVENEPMOIWL\SXMVEHERJS]HEPERMPEHM 6IKMWXVFENEVMPEHMKERFY]VYUPEVRMZEUXMRGLEPMO\SXMVEHEWEUPEWLXI^OSV\SXMVEEHVIWPEVM va ma’lumotlarni qayta ishlash uchun ishlatiladi. Arifmetik mantiqiy qurilma ko‘p vazifali summator va ikkita yordamchi registrdan tashkil topgan bo‘lib axborotlarni qayta ishlaydi. &SWLUEVYZUYVMPQEQMOVSTVSXWIWWSVMWLPEWLMZEWLMRESVUEPMFSWLUEUYVMPQEPEVFMPER aloqa o‘rnatish uchun singnal ishlab chiqaradi. Mikroprotsessorning arxitekturasini uning so‘z razryadi va mikroprotsessorning ichki axborot shinalarinianiqlaydi. Dastlabki mikprotsessorlar 4 razryadli arxitekturaga ega bo‘lib, PEMPda 8 razryadli mikroprotsessor qo‘llangan, hozirda esa arxitekturasi 16, 32, 64, 128 razryadli mikroprotsessorlar qo‘llanmoqda. 4 va 8 razryadli mikroprotsessorlarda komandalarni bajarish tartibi ketmaOIX bo‘lib, unda bir operatsiya tugagandan so‘ng undan keyingi operatsiyani bajarish boshlanadi. %]VMQ VE^V]EHPM EV\MXIOXYVEKE IKE QMOVSTVSXWIWWSVPEVHE OSQERHEPEVRM FENEVMWL TEVEPIP usulda amalga oshiriladi. U bir vaqtning o‘zida bir operatsiyani bajarish davomida keyingi STIVEXWM]ERMUE]XEMWLPEF\SXMVEHEWEUPEWL\YWYWM]EXMKEIKE <SXMVERMRK EHVIW QE]HSRM EHVIW VIKMWXVMRMRK VE^V]EHM ZE QMOVSTVSXWIWWSVRMRK EHVIW WLMREPEVM SVUEPM ERMUPEREHM VE^V]EHPM QMOVSTVSXWIWWSVPEVRMRK EHVIW VIKMWXVM XE VE^V]EHPM VIKMWXVVE^V]EHPMWLMRERMXEWLOMPIXMKERZE/FE]XEHVIWRM\SXMVEHEWEUPE]HMVE^V]EHPM QMOVSTVSXWIWWSVPEVHE IWE VE^V]EHPM EHVIW VIKMWXVM MWLPEXMPEHM ZE 1FE]X EHVIWRM \SXMVEHE WEUPE]HMVE^V]EHPMQMOVSTVSXWIWWSVPEVHEIWEZEVE^V]EHPMEHVIWVIKMWXVPEVM1FE]X HER+FE]XKEGLEEHVIWRM\SXMVEHEWEUPE]HM%\FSVEXRMUE]XEMWLPEWLZE\SXMVEFMPERE\FSVEX almashish uchun mikroprotsessorda axborot shinasi mavjud bo‘lib, uning razryadi ichki axborot shinasining razryadi bilan bir xil bo‘ladi. Tashqi qurilmalar bilan aloqani SWSRPEWLXMVMWLYGLYRXEWLUME\FSVSXWLMREWMOMGLMOVE^V]EHPMMGLOME\FSVSXWLMREWMZEE\FSVSX registrlari katta razryadli bo‘ladi. Masalan bir xil mikroprotsessorlar 16 razryadli arxitekturaga IKEPIOMRVE^V]EHPMMGLOME\FSVSXWLMREPEVMHERJS]HEPERMPEHM&YPEVQE\WYWQSHMJMOEXWM]EKE ega bo‘lgan 16 razryadli mikroprotsessorlarda bo‘lib ular bir xil hisoblash kuvvatiga ega. Mikroprotsessorning eng muhim parametrlaridan biri uning amal bajarish tezligi bo‘lib, u XEWLUM KIRIVEXSVHER OIPEHMKER WMR\VSR WMRKREP FMPER ERMUPEREHM ,EV FMV QMOVSTVSXWIWWSVHE o‘zining taktik chastota chegarasi mavjud bo‘lib u 0,4 MGs … 3,5 GGs gacha bo‘lishi mumkin. ),1XEOXMOGLEWXSXEWMRMLMWSFPEWLHEZEUXFMVPMKMRMOMVMXMWLXEPEFIXMPEHM ➢ QMPPMWIOYRH QW !W ➢ QMOVSWIOYRH QOW !W ➢ RERSWIOYRH RW !W 88

89-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr ➢ TMOSWIOYRH TW !W Bu vaqt oralig‘ida elektron impulslarning bosib o‘tgan yo‘li quyidagicha: ➢ W!OQ!QQ ➢ QW!OQ!QQ ➢ QOW!Q!QQ ➢ RW!WQ!QQ ➢ TW!QQ!QQ &YKYRKMOYRHELMWSFPEWLQEWLMREPEVMRMRKXEOXMOGLEWXSXEWM1+WPEVHELMWSFPEREHM ➢ 1+W!W!QOW!Q!QQ ➢ 1+W!W!RW!WQ!QQ Bundan ko‘rinadiki, sxemalar nanosekund diapazonida ishlaydi. 1MOVSTVSXWIWWSV \EVEOXIVMWXMOEWM 1MOVSTVSXWIWWSVPEV \MP LEVEOXVMWXMOE FMPER farqlanadi: tipi (modeli) va taktli chastotali. Eng ko‘p tarqalgan INTEL firmasining I8088, ----7<-(<ZE6IRXMYQQMOVSTVSXWIWWSVPEVMHMVYPEVRMRKIRK birinchi avlodlarida yaratilgan dasturiy vositalarni oxirgi modellarda ham bemalol qo‘llash QYQOMR8EOXGLEWXSXEbu mikroprotsessorning bir sekund oralig‘ida bajaradigan elementar operatsiya sonini ko‘rsatadi, shuni esda tutish kerakki, turli modeldagi mikroprotsessorlar bir vazifani bajaradi, lekin takt oralig‘ida turlicha bo‘ladi. Model qancha yuqori bo‘lsa u bir operatsiyani bajarishi uchun shuncha kam takt kerak bo‘ladi. Shuning uchun I80386 mikroprotsessori I80286 dan ikki barobar tez ishlaydi, o‘sha takt chastota hisobidan. 1MOVSTVSXWIWWSVRMRK XMTPEVM ZE XY^MPMWLM ,EVUERHE] ),1RMRK EWSWM] QEUWEHM informatsiyani qayta ishlashdan iborat bo‘lib biz bilamizki turli tipdagi informatsiyalar sonlar ]SVHEQMHE MJSHEPEREHM ,MWSFPEWL QEWLMREPEVMHE WSRPEV FMPER MWLPEWL YGLYR QE\WYW UMWQ mikroprotsessor qurilmasi mavjud bo‘lib u mantiqiy unversal qurilma hisoblanadi va mantiqiy QEXIQEXMO SHHM] QYVEOOEF EQEPPEVRM FENEVMWL MQOSRM]EXMKE IKE &Y UYVMPQE MRXIKVEP sxemada qurilganligi tufayli uning hajmi uncha katta bo‘lmaydi. 1MOVSTVSXWIWWSVPM qurilmalarni testlashda bir nechta kompakt usullar mavjud. Ulardan ba’zilari: &YMPX-R 7IPJTest (BIST): Bu usulda, qurilma o‘zining o‘zida testlarni bajaradi. BIST ]SVHEQMHE UYVMPQERMRK EZXSQEXPEWLXMVMPKER XIWXPEV XM^MQMRM UYVMWL QYQOMR &YRHE UYVMPQE o‘zining integratsiya etilgan sinov funksiyalari orqali o‘zini tekshiradi. &SYRHEV] 7GER 8IWXMRK &Y YWYPHE UYVMPQERMRK LEV FMV XSQSRM EPSUEHSV WOERGLMTPEV bilan bog‘langan bo‘lishi kerak. Ushbu skanGLMTPEV ]SVHEQMHE LEV FMV UYVMPQE IPIQIRXMRM EPSUEHEXIOWLMVMWLMQOSRM]EXMFIVMPEHM 'PYWXIV 8IWXMRK &Y YWYPHE UYVMPQE FMVPEWLKER OMGLMO UMWQPEVKE ENVEXMPEHM ZE YPEVHEKM \EXSPMOPEVRM ERMUPEWL YGLYR XIWXPEV ]EVEXMPEHM &YRHE OMGLMO QSHYPPEV FMVPEWLKER ZE YPEV SVEWMHEKMEPSUE]SOMQYEQQSRMERMUPEWLYGLYRWMRSZPEREHM *YRGXMSREP 8IWXMRK &Y YWYPHE UYVMPQE HEWXPEFOM QEUWEHPEVM YGLYR HEWXYVM] MQOSRM]EXPEVRMWMRSZPE]HM5YVMPQEFEVGLEJYROWM]EPEVMRMEPSUEPEVMRMZEHEWXPEFOMQEUWEHPEVMRM XIOWLMVMWLYGLYRMWLPEXMPEHM )QYPEXMSR8IWXMRK&YYWYPHETVSGIWWSVIQYP]EXWM]EWM]SOMWMQYP]EXWM]EWM]SVHEQMHE qurilma boshqa protsentorlarga o‘xshash muhitda ishlaydi va uni testlash imkoniyatini FIVEHM 4S[IV3R 7IPJ8IWX 4378 &Y XIWX YWYPM UYVMPQERMRK FSWLPERMWLM FMPER FMVKE boshlanadi va processor, xotira, qurilmaning modullarini o‘zgartirishga imkon beradi. Har bir usul o‘zining afzalliklari va chegaralari bilan keladi. Testlash usulini tanlashda, qurilma turi, xususiyatlari, tekshiriladigan elementlar soni va kerakli sinovlarning turi e’tiborli bo‘lishi kerak. Bundan tashqari, kompakt testlash usullari o‘z ichiga muammolar va ta’sir ko‘rsatadigan faktorlarga ega bo‘lishi mumkin, shuning uchun har biri o‘zining afzalliklarini va chegaralarini ehtiyotkorlik bilan o‘rganish kerak. 89

90-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 1MOVSTVSXWIWWSVPMUYVMPQEPEVRMXIWXPEWLHE'SQTEGX8IWX1SHIP '81 ]SOM'SQTEGX 8IWX %VGLMXIGXYVI '8% HIF RSQPERKER QSHIPPEV QEZNYH &Y QSHIPPEV QMOVSTVSXWIWWSVPM qurilmalarni testlash uchun kerak bo‘lgan testlarni optimallashtirish va ularga eng yaxshi REXMNEPEVRMSPMWLYGLYR]EVEXMPKER CTM/CTA modellari quyidagi asosiy xususiyatlarga ega bo‘ladi: 8IWX OMVMWLPEVM '81 UYVMPQEHEKM QSHYPPEVRM MRXIVJI]WPEVRM ZE UYVMPQERMRK QYLMQ bo‘lgan komponentlarini tekshirish uchun test kirishlarini ERMUPE]HM &Y XIWX OMVMWLPEVM UYVMPQEHEKM QSHYPPEVRMRK JYROWM]EPEVMRM EPSUEPEVMRM ZE MRXIVJI]WPEVMRM XIOWLMVMWLKE ]SVHEQ FIVEHM 8IOWLMVYZNEVE]SRMSTXMQEPPEWLKERXIWXPEV'81'8%UYVMPQERMRKFEVGLEUMWQPEVMRM tekshirish uchun kerak bo‘lgan testlar va sinovlar jadvalini tuzishda yordam beradi. Bu model XIWXPEVSVUEPMUMWQPEVSVEWMHEKMEPSUERMERMUPEWLZE\EXSXSTMWLKEMQOSRFIVEHM 8IWX NEVE]SRPEVMRMRK EZXSQEXPEWLXMVMPMWLM '81'8% QSHIPPEVM EZXSQEXPEWLXMVMPKER testlar orqali qurilmaning avtomatik sinovini va tekshirishini ta’minlaydi. Bu, qurilmaning WMRSZZEXIWXNEVE]SRPEVMRM]IRKMPXI^ZEMWLSRGLPMUMPEHM 4.Xato ma’lumotlarining tahlili va ishlov berilishi: CTM/CTA, test jarayonlariHER olingan ma’lumotlarni tahlil qilish va xato aniqlangan holda ma’lumotlarni ishlov berishga ]SVHEQFIVEHM &Y QSHIPPEV QMOVSTVSXWIWWSVPM UYVMPQEPEVRM XIWXPEWLRM XI^VSU WEQEVEPMVSU ZE ishonchliroq qilish uchun mo‘ljallangan. Ularning asosiy maqsadi qurilmaning istiqbolligi va to‘g‘ri ishlashi haqida ma’lumot olish va qurilmaning istiqbolligini ta’minlashdir. %HEFM]SXPEV П. Добрин, В. Демчишин. "Особенности внедрения услуги переносимости номера абонента применительно к операторам сетей подвижной связи", Мобильные системы, №8, 2005 г. (MVIGXMZI)'SJXLI)YVSTIER4EVPMEQIRXERHSJXLI'SYRGMP3RYRMZIVWEP WIVZMGI ERH YWIVW VMKLXW VIPEXMRK XS IPIGXVSRMG GSQQYRMGEXMSR RIX[SVOW ERH WIVZMGIW 9RMZIVWEP7IVZMGI(MVIGXMZI *-'36% ' 1 6IKYPEXMSR 32 8)0)4,32) 291&)6 4368%&-0-8= LXXT[[[JMGSVEJMIRKPERXMHSGYQIRX*-'36%'1THJ В.Вайпан, С.Гладких. Правовые основы деятельности операторов виртуальных сетей подвижной связи. Право и экономика. 2006, №1 5. “Financial Accounting” ;EPXIV&1IMKW6SFIVX*1IMKW 90

91-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr %<&3638/31192-/%87-=%8)<2303+-=%0%6-2-6-:3.0%28-6-7,(% NEYRON TARMOQLARNING O‘RNI 2EFM&SFS]IZ AKT va AHI kafedra katta o‘qituvchisi %RRSXEXWM]E 2I]VSR XEVQSU – FY FMSPSKMO RI]VSR tarmog‘iRMRK QSHIPMKE EWSWPERKER QEWLMRE o‘qish EPKSVMXQM 9WLFYRI]VSRPEV WMRETWPEV HIFRSQPERYZGLM QE\WYW XY^MPQEPEVKE bog‘langan. Sinapslar neyronlarga signallarni uzatish imkonini beradi. Neyron tarmoq ko‘p sonli modellashtirilgan neyronlardan hosil bo‘ladi. Ushbu texnologiya bugungi kunda jadal VMZSNPERQSUHE &YXI\RSPSKM]E YGLYZGLMWM^ XVERWTSVX ZSWMXEPEVMRM HEWXYVPEWLHE QEWLMREPEVRM o‘qitishda QEZNYH ma’lumotlar asosida QIHME ZE EYHMS ma’lumotPEVRM ]EVEXMWLHE LEQHE axborot texnologiyalarining boshqa ko‘plab sohalarida keng tarqaldi. Maqolada neyron tarmoqlarni qo‘llash doirasi, ularning tuzilishi, har bir “RI]VSR” RMRK QSHIPM YPEVRMRK FMVKEPMOHEKM JESPM]EXM va ushbu texnologiyaning asosiy algoritmlari ko‘rib chiqiladi. Sun’iy RI]VSR XEVQSUPEVRMRK MWLPEWLM ZE YRMRK FSWUMGLQEFSWUMGL XELPMPMKE SHHM] QMWSPPEV OIPXMVMPKER 7LYRMRKHIO FYKYRKM OYRHE JESPM]EX ]YVMXE]SXKER ZE NEQM]EX YGLYR NYHE JS]HEPM LEQHEko‘plab ilg‘or texnologiyalarni rivojlantirish uchun neyron tarmoqlar ham o‘rganilgan. Kalit so‘zlar RI]VSR XEVQSU QEWLMRElarni o‘qitish HEWXYVPEWL XEWZMVRM ERMUPEWL XEWZMVRMUE]XEMWLPEWLE\FSVSXXM^MQPEVM Neyron tarmoqlar ko‘plab mashinalarni o‘rganish va chuqur o‘rganish dasturlarida qo‘llaniladigan kuchli algoritmlar to‘plamidir. Ular tasvirni aniqlash, tabiiy tilni qayta ishlash, video tahlili va sun’iy intellekt bilan bog‘liq ko‘plab vazifalar uchun ishlatilishi mumkin. Sun’iy nI]VSR XEVQSU – FY MRWSR EWEF XM^MQMRMRK QSHIPMKE EWSWPERKER QEWLMREPEVRM o‘qitish EPKSVMXQM-RWSRQM]EWMQMPPMSRPEFRI]VSRPEVHERMFSVEX2I]VSRPEVWMKREPPEVRMIPIOXVZE OMQ]SZM] WMKREPPEV WLEOPMHE ]YFSVEHM LEQHE UE]XE MWLPE]HM 9WLFY RI]VSRPEV WMRETWPEV HIF nomlanuvchi maxsus tuzilmalarga bog‘langan. Sinapslar neyronlarga signallarni uzatish imkonini beradi. Neyron tarmoq ko‘p sonli neyronlarning o‘zaro modellashtirilgan tizimiHER hosil bo‘ladi. Sun’iy neyron tarmoq odatda XYVPM FSWUMGLPEVHE XEWLOMP IXMPEHM ZE FSWUMGLPEV JESPPEWLXMVMWLZE^MJEWMRMFENEVYZGLMo‘zarobog‘langan ko‘plab tugunlardan iborat. 2I]VSRXEVQSUUY]MHEKMYGLXEFSWUMGLni o‘z ichiga olishi mumkin[1]: /MVMWL FSWUMGLM /MVMWL FSWUMGLMRMRK QEUWEHM LEV FMV OMVYZGLM UM]QEXPEVRM OMVYZGLM ma’lumotlar sifatida qabul qilish 3HEXHE OMVMWL FSWUMGLMHEKM OMVMWL XYKYRPEVM WSRM OMVYZGLM UM]QEXPEVRMWSRMKEXIRK“/MVMWLbosqichi”FMV]SOMFMVRIGLXE“]EWLMVMRUEXPEQPEV”FMPEREPSUE UMPEHMKERXEVQSUHEKMREQYREPEVRMMJSHEPE]HM /MVMWLFSWUMGLMRMRKXYKYRPEVMTEWWMZbo‘lib, ular ma’lumotlarYWXMHEEQEPPEVFENEVQE]HM 9PEV OMVMWLHE FMXXE UM]QEX SPEHM ZE FMV RIGLXE GLMUMWLPEVMHE UM]QEXRM XEOVSVPE]HM /MVMWL FSWUMGLMHERLEVFMVUM]QEXXEOVSVPEREHMZEFEVGLE]EWLMVMRXYKYRPEVKE]YFSVMPEHM =EWLMVMR FSWUMGL=EWLMVMR FSWUMGLPEV YWLFY ma’lumotPEVRM XEVQSU MGLMHEKM OMVMWL qiymatlariga qo‘llaydi. Bunday holda kiruvchi yoylar boshqa yashirin tugunlardan yoki har bir XYKYRKE YPERKER OMVMWL XYKYRPEVMHER OIPEHM 9PEV GLMUMWL XYKYRPEVM ]SOM FSWLUE ]EWLMVMR XYKYRPEV YGLYR GLMUYZGLM ]S]PEVKE YPEREHM =EWLMVMR FSWUMGLHE LEUMUM] MWLPSZ FIVMWL ZE^RPM bog‘lanishlar tizimi orqali amalga oshiriladi. Bir yoki bir nechta yashirin FSWUMGLlar bo‘lishi mumkin. Yashirin tugunga kiritilgan qiymatlar og‘irliklarga ko‘paytirilib, dasturda saqlangan oldindan belgilangan raqamlar to‘plamini ifodalaydi. Keyin bitta raqam ishlab chiqarish uchun vaznli kirishlar qo‘shiladi. 91

92-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 'LMUMWL FSWUMGLM=EOYRHE ]EWLMVMR FSWUMGLPEV GLMUMWL FSWUMGLMKE YPEREHM 'LMUMWL FSWUMGLM ]EWLMVMR FSWUMGLPEVHER ]SOM OMVMWL FSWUMGLMHER YPERMWLPEVRM SPEHM NEZSF o‘zgaruvchisining mantig‘iKE QSW OIPEHMKER GLMUMWL UM]QEXMRM UE]XEVEHM 8EWRMJPEWL QYEQQSPEVMHE SHEXHE FMXXE GLMUMWL XYKYRPEVM QEZNYH 'LMUMWL FSWUMGLMHEKM JESP XYKYRPEV chiqish qiymatlarini ishlab chiqarish uchun ma’lumotlarni birlashtiradi va o‘zgartiradi. Arxitektura yoki topologiya deb ham ataladigan neyron tarmog‘ining tuzilishi FSWUMGLPEVWSRMIPIQIRXEVFMVPMOPEVZEZE^RRMWS^PEWLQI\ERM^QMHERMFSVEX?A )RK SHHM] XEVQSU XY^MPMWL FMVPMOPEV MOOM FSWUMGLKE XEUWMQPERKER XEVQSU XY^MPMWLM LMWSFPEREHM OMVMWL FSWUMGLM ZE GLMUMWL FSWUMGLM &YRHE LEV FMV FMVPMO OMVMWL FSWUMGLMHE FMXXE kirish va bitta chiqish mavjud bo‘lib, u kirishHEKMFMVPMOOEXIRKbo‘ladi Sun’iy neyronning ichki tuzilishini va uning kirish joylariga kelgan signalni o‘zgartirish jarayonini ko‘rib chiqaylik. Quyidagi rasmda sun’iy neyronning to‘liq modeli ko‘rsatilgan (1 VEWQ ?A Kirish x1 x2 x3 Og‘irlik w1 Aktivlashtiruvchi funksiya w2 w3 net ∑ f Chiqish Qo‘shuvchi xn wn rasm. Sun’iy neyronning ichki tuzilishi. An’anaviy kompyuterlar algoritmik yondashuvdan foydalanadi, ya’ni kompyuter muammoni hal qilish uchun ko‘rsatmalar to‘plamini bajaradi. Agar kompyuter bajarishi kerak bo‘lgan aniq qadamlarni bilmasa, u muammoni hal qila olmaydi. Neyron tarmog‘ining foydali ma’lumotlar manipulyatsiyasini ta’minlash qobiliyati og‘irliklarni to‘g‘ri tanlashda yotadi. Bu uni axborotni kompyuterda qayta ishlashdan ajratib turadi. Agar ulanish og‘irliklariga tasodifiy qiymatlar berilgan bo‘lsa, unda bunday neyron tarmoq hech qanday mazmunli ish qilmaydi. Ya’ni, ular hali ham qandaydir tarzda to‘g‘ri XERPERMWLMOIVEO&SWLUEGLEUMPMFE]XKERHERI]VSRXEVQSURMo‘qitishOIVEO?A 2I]VSR XEVQSURM o‘qishi – FY tarmoqdan o‘tgandan so‘ng kirish signali bizga kerak bo‘lgan chiqish signaliga aylantiriladigan og‘irlik koeffitsientlari to‘plamini qidirish. Neyron tarmoqlar va an’anaviy algoritmik kompyuterlar raqobat qilmaydi, balki bir birini to‘ldiradi. Arifmetik amallar kabi algoritmik yondashuv uchun ko‘proq mos bo‘lgan muammolar va neyron tarmoqlar uchun ko‘proq mos keladigan muammolar mavjud. Ko‘p WSRPM ZE^MJEPEV YPEVRM IRK ]YUSVM WEQEVEHSVPMO FMPER FENEVMWL YGLYR MOOMXE ]SRHEWLYZRMRK kombinatsiyasidan foydalanadigan tizimni talab qiladi (ko‘pincha oddiy kompyuter neyron tarmog‘ini boshqarish uchun ishlatiladi). Neyron tarmoqlarning muhim qo‘llanilishi ob’ektlarRM ERMUPEWLHMV Ob’ektRM XERMF SPMWL mos ravishda o‘qitilgan bevosita bog‘langan neyron tarmog‘i (2VEWQKE UEVERK ]SVHEQMHE EQEPKE SWLMVMPMWLM QYQOMR -WLPEWL NEVE]SRMHE XEVQSU GLMUMWLPEVRM OMVMWL ob’ektPEVM FMPER bog‘lashni o‘rganadi. Tarmoqdan foydalanilganda, u kirish namunasini aniqlaydi va tegishli GLMUMWL REQYREWMRM GLMUEVMWLKE LEVEOEX UMPEHM 2I]VSR XEVQSUPEVRMRK OYGLM LIGL UERHE] 92

93-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr GLMUMWLKE Iga bo‘lmagan kirish sifatida namuna berilganda ]Y^EKE GLMUEHM &YRHE] LSPHE XEVQSU FIVMPKER ob’ektHER Ing kam farq qiladigan o‘qitilgan kirish namunasiga mos OIPEHMKERGLMUMWLRMMWLPEFGLMUEVEHM x11 x12 x13 TAN 1 F1 TAN 2 F2 TAN 3 F3 x21 x22 x23 x31 x32 x33 VEWQ. Bevosita bog‘langan neyron tarmoqWXVYOXYVEZM]XY^MPQEWM 1YVEOOEFVSU RI]VSR WMJEXMHE 1EO/EPPS\ ZE 4MXXW QSHIPMRM REQYRE WMJEXMHE SPMWL QYQOMR VEWQKEUEVERK 3PHMRKMQSHIPHERJEVUMWLYRHEOMOMVMWLPEVZE^RPERKERZELEVFMV kirishning qarorga ta’siri muayyan kirishning og‘irligiga bog‘liq[5]. Kirish og‘irligi –FYOMVMWLKE ko‘paytirilganda, vaznli kirishni hosil qiladigan raqam. Keyin bu og‘irlikdagi kirishlar birFMVMKE qo‘shiladi va agar ular oldindan belgilangan chegaradan oshib keXWE RI]VSR MWLKE XYWLEHM &SWLUELEVUERHE]LSPEXHERI]VSRMWLPEQE]HM x1 x2 w1 w2 Ўқитиш/қўллаш ∑ Кириш xn Чиқиш wn Ўқитиш VEWQ1EO/EPPS\ZE4MXXWRMRKNeyron tarmog‘i strukturaviy tuzilmasi. Matematik so‘zlar bilan aytganda, neyron faqatKMRE UY]MHEKM WLEVX FENEVMPWE MWLKE XYWLEHM \[\[\[\R[R"8 /MVMWL og‘irliklari va chegara qo‘shilishi bu neyronni juda moslashuvchan va kuchli qiladi. MakKallox va Pitts neyroni o‘z vaznini yoki chegarasini o‘zgartirib, muayyan vaziyatga QSWPEWLMWLUSFMPM]EXMKEIKE Neyron tarmoqlar ko‘p o‘n yillar oldin ixtiro qilingan, ammo keyinchalik ulardan JS]HEPERMWL YGLYR LMWSFPEWL UYZZEXM ]IXEVPM IQEW IHM ,S^MVKM ZEUXHE 728 MWLPEWLM YGLYR 93

94-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr mos bo‘lgan juda kuchli video kartalar ishlab chiqilgan. >EQSREZM]RI]VSRXEVQSUPEVRMRK]YXYUPEVMRMUY]MHEKMPEVRMQMWSPOIPXMVMWLQYQOMR 8IRWSV*PS[ — Google tomonidan yaratilgan kuchli kutubxona bo‘lib, u modellarni ishlab chiqish, o‘qitish va joylashtirish uchun keng qamrovli platformani taqdim etadi. U chuqur o‘rganish algoritmlarini qo‘llabquvvatlash uchun mo‘ljallangan va tasvirni aniqlash, XEFMM] XMPRM UE]XE MWLPEWL ZE FSWLUE MPSZEPEV OEFM ZE^MJEPEV YGLYR MWLPEXMPMWLM QYQOMR TensorFlow ilg‘or modellarni ishlab chiqishda juda samarali, chunki u GPU va TPU tezlashuvidan foydalanadi va modelni tezroq va ishonchli o‘qitishni ta’minlaydi; /IVEW – bu ochiq manba Python kutubxonasi bo‘lib, u ishlab chiquvchilarga tezkor prototiplash va neyron tarmoqlarni rivojlantirish uchun qulay interfeys bilan ta’minlaydi. Bu ishlab chiquvchilarga mavjud neyron tarmoqlardagi kodni qayta ishlatish, keng ma’lumot QERFEPEVMHER JS]HEPERMWL ZE OEQVSU OSH UEXSVPM QSHIPPEVRM MWLPEF GLMUMWL SVUEPM ZEUXRM tejash imkonini beradi. Keras ko‘plab yirik mashina o‘rganish kutubxonalari va bulut xizmatlari tomonidan qo‘llabquvvatlanadi, bu esa ishlab chiquvchilarga o‘z modellarini tez va WEQEVEPMNS]PEWLXMVMWLMQOSRMRMFIVEHM 4]8SVGL – FY MWLPEF GLMUYZGLMPEVKE RI]VSR XEVQSUPEVRM SWSRPMO FMPER VMZSNPERXMVMWLKE yordam beradigan kuchli xususiyatlarni taqdim etadigan mashinani o‘rganish kutubxonasi. &Y 4]XLSRda yozilgan va Torch C++ kutubxonasidan foydalangan holda chuqur o‘rganish XM^MQM 4]8SVGL +49lar bilan foydalanish uchun mo‘ljallangan va ulardan to‘liq foydalanadi, bu esa ishlab chiquvchilarga o‘z modellarini tezda o‘qitish imkoniyatini beradi. Shuningdek, u taqsimlangan hisoblashni qo‘llabquvvatlaydi va chuqur o‘rganish modellarini tezroq o‘qitish YGLYRFMVRIGLXEXYKYRPEVHEMWLPE]HM 'EX&SSWX – FY =ERHI\ning kuchli ochiq manba kutubxonasi bo‘lib, u mashinani o‘rganish ilovalari uchun barqaror tezlik va aniqlikni ta’minlaydi. U qarorlar daraxtiga asoslangan algoritmlarni qo‘llabquvvatlash uchun mo‘ljallangan va toifali ma’lumotlarni SPHMRHERMWLPSZFIVQEWHERUE]XEMWLPEWLKEUSHMV'EX&SSWXLEQXEWRMJPEWLLEQVIKVIWWM]E ZE^MJEPEVMYGLYR]YUSVMWEQEVEPMZE]YUSVM'49ZE+49MWLPEWLMYGLYRSTXMQEPPEWLXMVMPKER Google DeepMind neyron tarmog‘i inson nutqiga taqlid qilishni o‘rganganini e’lon qildi. Ushbu texnologiya nutqni aniqlovchi va tarjimon bilan birgalikda turli tillardagi ma’ruzachilar osongina muloqot qilishlari mumkin bo‘lgan dastur yaratish imkoniyatiga ega. Neyron XEVQSURYXURMERMUPE]HMMRWSRHERJEVUUMPQE]HMKERSZS^ZEMRXSREXWM]EFMPERXEVNMQEUMPEHMZE IWLMXXMVEHM 2ZMHIE OSQTERM]EWM IWE \E]HSZGLMWM^ FSWLUEVMPYZGLM EZXSQSFMPPEV YGLYR MWLPEXMPMWLM mumkin bo‘lgan vizual hisoblash neyron tarmog‘ini ishlab chiqdi. Neyron tarmoq allaqachon svetoforlar, belgilar, boshqa mashinalar va odamlarni tanib, gavjum yo‘lda ham mukammal harakatlana oladi. Yo‘llarda qancha ko‘p mashina harakatlansa, neyron tarmoq shunchalik ko‘p o‘rganadi. Nvidia GauGAN neyron tarmog‘ida ishlaydigan Canvas dasturi oddiy yeskizlarni real PERHWLEJXPEVKEE]PERXMVEHM rasmga qarang). Obyektlar va ranglarning konturlarini ko‘rsatish kifoya (ko‘k suv sifatida qabul qilinadi, jigarrang tog‘lar, yashil o‘t kabi). GauGAN neyron tarmog‘i shablonlardan foydalanmaydi, lekin har safar yangi landshaftlarni yaratadi. 94

95-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr VEWQ'ERZEWHEWXYVM]SVHEQMHEWYRM]MRXIPIOXEWSWMHEXE]]SVPERKERXEWZMV 9WLFY XEHUMUSX REXMNEPEVM RI]VSR XEVQSUPEVRMRK MWLPEWLMRM EWSWPEWL YPEVRMRK XY^MPMWLM va qo‘llanilish doirasi, shuningdek, mavjud SNT tahlillari va boshqa innovatsion XI\RSPSKM]EPEVRMVMZSNPERXMVMWLYGLYRELEQM]EXMRMFELSPEWLHMV <YPSWEUMPMFE]XMWLMQM^QYQOMROMYWLFYQEUSPEHEQYLSOEQEUMPMRKERPEVHERXEWLUEVM boshqa ko‘plab axborot neyron tarmoqlari mavjud. Ularning aksariyati juda foydali va XEOSQMPPEWLXMVMPQSUHE 2I]VSR XEVQSUPEV ]SVHEQMHE EUP FSZEV UMPQE]HMKER XI\RSPSKM]EPEVRM EQEPKE SWLMVMWL mumkin. Neyron tarmoqlarning asosiy afzalligi ularning o‘zo‘zini o‘rganishidir. Sizga kerak bo‘lgan narsa – tizimni o‘qitish uchun yetarli miqdordagi ma’lumot va vaqt. Sinov va xato orqali neyron tarmoq qanday ishlashni tushunadi. Ko‘pgina misollardan o‘rganish USFMPM]EXMHER JS]HEPERKER LSPHE 728 ZE^M]EXRMRK VMZSNPERMWL ILXMQSPPEVM OMVMWL ZE GLMUMWL ma’lumotlari o‘rtasidagi bog‘liqlik noma’lum bo‘lgan muammolarni hal qila oladi. Ya’ni, neyron tarmoqlar ishlab chiquvchining o‘zi ularni hal qilish algoritmini bilmagan muammolarni hal UMPMWLKEUSHMV Neyron tarmoqlar allaqachon mashinani tahlil qilish va o‘rganishning ko‘plab sohalarida keng tarqalgan. Bu texnologiya vaqt o‘tishi bilan rivojlanishda davom etadi. %HEFM]SXPEV 3VIPIR .IVSR 7GMOMXLearn va TensorFlow bilan amaliy mashinani o‘rganish: aqlli XM^MQPEVRMUYVMWLYGLYRXYWLYRGLEPEVEWFSFPEVZEXI\RMOEPEV] Santanu Pattanayak, Mutaxassislar uchun chuqur o‘rganish va TensorFlow. Python da sun’iy intellekt tizimlarini yaratishga matemati19yondashuv, 2019 y. Rashid Tarik, Neyron tarmog‘ini yaratish, 2022 y. Saymon Xaykin, Neyron tarmoqlari: To‘liq kurs, 2019 y. 2I]VSR XEVQSUPEVKE OMVMWL ?)PIOXVSR QERFEEA LXXTWLEWLHSVOGSQY^RI]VSR XEVQSU 95

96-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 6%5%10-8)<2303+-=%0%6%737-=897,92',%0%6>%132%:-=(92=3+% TA’SIRI VA MISOLLAR >EJEVNSR+ E]VEXSZ 1MVNEPSP2ENQM]IZ7IZMRGL9QYV^SOSZE 1YLEQQEHEP<SVE^QM]RSQMHEKM8SWLOIRXE\FSVSXXI\RSPSKM]EPEVMYRMZIVWMXIXM 7EQEVUERHJMPMEPM8IPIOSQQYRMOEXWM]EMRNMRMVMRKMOEJIHVEWMEWWMWXIRXM ^EJEVKE]VEXSZ$KQEMPGSQ 1YLEQQEHEP<SVE^QM]RSQMHEKM8SWLOIRXE\FSVSXXI\RSPSKM]EPEVMYRMZIVWMXIXM 7EQEVUERHJMPMEPMXEPEFEPEVMRENQM]IZQMVNEPSP$KQEMPGSQ %RRSXEXWM]E 1EUSPEHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV RMRK EWSWM] XYWLYRGLEPEVM YPEVRMRK ^EQSREZM] HYR]SKE XE WMVM ZE QMWSPPEV OS VWEXMPEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV QE PYQSXPEV ZE OSQQYRMOEXWM]E XI\RSPSKM]EPEVM XM^MQPEV ZE EPKSVMXQPEV MRXIVRIX MWLPEF GLMUEVMWL ZE EZXSQEXPEWLXMVMWL ]EWLEWL QYLMXM ZE XMFFM]SX WSLEWMHE OIRK US PPERMPEHM 1EUSPEHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV FMPER FSK PMU EWSWM] XYWLYRGLEPEV YPEVRMRK MUXMWSHM] MNXMQSM] QE REZM] S UYZ YWPYFM] ZE FSWLUE WSLEPEVHEKM XE WMVMRM XELPMP UMPMWL YGLYR MPQM] QERFEPEV ZE XEHUMUSXPEVHER JS]HEPERMPEHM 1EUSPE ^EQSREZM] HYR]SHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV RMRK S VRMRM ZE VSPMRM XYWLYRXMVMWLQEUWEHMHE]S^MPKER Kalit so'zlar: vebsahifa, kompyuter, sun’iy intellekt, IoT, M2M, robototexnika, aqlli muhit, dronlar va boshqariladigan uskunalar. 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV JESPM]EXMQM^RMRK FEVGLE WSLEPEVMKE OMVMF LE]SXMQM^HE XSFSVE QYLMQ VSP S ]REQSUHE 9PEV FM^KE QE PYQSX EPQEWLMWL MWLPEWL OS RKMP SGLMWL ZE ]ERKM ZE UYPE] YWYPPEVHE QYPSUSX UMPMWL MQOSRMRM FIVEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV FSWLUEVYZ XM^MQPEVM OSQT]YXIVPEV QSFMP UYVMPQEPEV ZE FSWLUE FMV UERGLE XI\RMO ZSWMXEPEV SVUEPM ]ERKM ma’lumotlarni kashf qilish, oʻVKERMWL ZE YPEVKE QYVSNEEX UMPMWL MQOSRMRM FIVEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV LE]SXRMRK OS TPEF WSLEPEVMHE WLY NYQPEHER FM^RIW XE PMQ XMFFM]SX JER S ]MR OYPKMZEFSWLUEPEVHEOIRKUS PPERMPEHMYPEVNEVE]SRPEVRMEZXSQEXPEWLXMVMWLMWLWEQEVEHSVPMKMRM SWLMVMWLQE PYQSXY^EXMWLRMXI^PEWLXMVMWLZEOEXXELENQHEKMQE PYQSXPEVKEOMVMWLRMXE QMRPEWL MQOSRMRM FIVEHM ?A 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRMRK EWSWM] XEQS]MPPEVM MOOMPMO WERSU XM^MQMHER JS]HEPERMWLRM S ^ MGLMKE SPEHM FY IVHE QE PYQSXPEV RSP ZE FMVPMO WMJEXMHE XEUHMQ IXMPEHM ZE QE PYQSXPEVRM UE]XE MWLPEWL EPKSVMXQPEVM ZE HEWXYVPEVMHER JS]HEPERMPEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRMRK EWSWM] XYVPEVMKE :IFWE]XPEV OSQT]YXIVPEV WQEVXJSRPEV TPERWLIXPEV MNXMQSM] XEVQSUPEV FYPYXPM XI\RSPSKM]EPEV WYR M] MRXIPPIOX ZMVXYEP ZE OIRKE]XMVMPKER LEUMUEX VSFSXSXI\RMOEZEFSWLUEPEVOMVEHM?A :IFWELMJE -RXIVRIX S ^M VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRMRK FMV RIGLXE JYROXWM]EWMHMV ZE ZIF WE]XPEVSHEQPEVYRKEOMVMWLRMRKIRKOIRKXEVUEPKERYWYPPEVMHERFMVMHMV:IFWE]XPEVFM^KELEV \MP QE PYQSXPEVRM FIVEHM ZE XSFSVE MRXIVEOXMZ FS PMF FSVQSUHE 1EWEPER WM^ OMRSXIEXV ]SOM XIPIZM^SVHE WSHMV FSʻPE]SXKER LEV FMV OSʻVWEXYZRM ZIFWE]X SVUEPM OSʻVMWLMRKM^ ZE GLMTXE WSXMF SPMWLMRKM^LEQQYQOMR /SQT]YXIV2SYXFYOPEVTPERWLIXPEVMWLWXSPPEVMZEFSWLUEXYVHEKMOSQT]YXIVPEVMWLPEWL YGLYR VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVKE FSK PMU /SQT]YXIV XI\RSPSKM]EPEVM OSQT]YXIVPEV ZE HEWXYVM] XE QMRSX FMPER MWLPEWLRMRK XYVPM NMLEXPEVMRM S ^ MGLMKE SPEHM &YRKE HEWXYVM] XE QMRSXRM MWLPEF GLMUMWLQE PYQSXPEVFE^EPEVMRM]EVEXMWLZEFSWLUEVMWLSTIVEXWMSRXM^MQPEVZEXEVQSUPEVFMPER MWLPEWLOMVEHM 6SFSXSXI\RMOE 6EUEQPM VSFSX XI\RSPSKM]EWM XSFSVE XEOSQMPPEWLMF FSVMWLM FMPER Y OIRK US PPERMPEFSWLPERHM6SFSXQEWLMREPEVMEPPEUEGLSRMWLPEFGLMUEVMWLWERSEXMHEYGLVE]HM9PEV 96

97-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr WLYRMRKHIO FSQFE ERMUPEWL ZE ^EVEVWM^PERXMVMWL OEFM SHEQPEV YGLYR \EZJPM FS PKER ZE^MJEPEVHE LEQ US PPERMPEHM 7LYRMRKHIO SPMQPEV XMFFM] XIOWLMVYZPEV ZE TVSXWIHYVEPEVRM EQEPKE SWLMVMWL YGLYR MRWSR XEREWMKE OMVMXMPMWLM QYQOMR FS PKER RERSVSFSXPEV QE]HE VSFSXPEVYWXMHEMWLPEWLQSUHE?A Sun’iy intelekt. 7YR M] MRXIPPIOX %- VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV WSLEWM FS PMF Y MRXIPPIOXYEP USFMPM]EXPEVRM XEPEF UMPEHMKER ZE^MJEPEVRM FENEVMWLKE USHMV OSQT]YXIV XM^MQPEVMRM ]EVEXMWLKE UEVEXMPKER &YRKE QEWLMRERM S VKERMWL XEFMM] XMPRM UE]XE MWLPEWL OSQT]YXIVRM OS VMWL ZE OSQT]YXIVPEVKE S ]PEWL ZE UEVSV UEFYP UMPMWL MQOSRMRM FIVYZGLM FSWLUE XI\RSPSKM]EPEV OMVEHM&YPEVVEUEQPMXI\RSPSKM]EPEVRMRKEWSWM]XYVPEVMHERJEUEXFMVRIGLXEWM9PEVRMRKLEVFMVM S ^MKE \SW \YWYWM]EXPEVKE ZE MPSZEPEVKE IKE ZE YPEVRMRK FEVGLEWM FM^RMRK ^EQSREZM] LE]SXMQM^HEQYLMQVSPS ]RE]HM?A -RXIVRIX SJ 8LMRKW -S8 -RXIVRIX SJ 8LMRKW -S8 VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV WSLEWMHEKM FMV OSRXWITXHMV-S8FE ^MREVWEPEV UYVMPQEPEVWIRWSVPEVWQEVXFY]YVXQEPEVIPIOXVSRZSWMXEPEVZE FSWLUEPEV SVUEPMQE PYQSXPEVRMXS TPE]HMYPEVRMS ^EVSEPQEWLEHMZEYPEVKEFSWLUEUYVMPQEPEV ]SOM XM^MQPEV SVUEPM EPSUERM XE QMRPE]HM &Y REVWEPEVEVS EPSUEPEV XEVQSK MRM S VREXMWL SVUEPM REVWEPEV S VXEWMHEKM QE PYQSX EPQEWLMWLMRM QSRMXSVMRKMRM ZE FSWLUEVMWLMRM EQEPKE SWLMVEHM -S8REVWEPEVEVSEPSUES VREXMWL]SVHEQMHEVEUEQPMXI\RSPSKM]EPEVFMPERFSK PMUFS PMFREVWEPEV ZE WMWXIQPEV SVEWMHEKM QE PYQSX EPQEWLMWLMRM FSWLUEVMWLMRM ZE EZXSQEXPEWLXMVMWLRM SWSRPEWLXMVEHM?A >EQSREZM] HYR]SHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRMRK VSPM >EQSREZM] HYR]SHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVLE]SXMQM^RMRKLEVFMVWSLEWMHEOEXXES ^KEVMWLPEVRMOIPXMVMFGLMUEVMWLHEQYLMQ FMVVSPEIKE5Y]MHEKMQYLMQWSLEPEVHEVEUEQPMXI\RSPSKM]EPEVS ^S VRMRMXSTKER /SQQYRMOEXWM]E 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV KPSFEP EPSUEPEV ZE FSWLUE OSQQYRMOEXWM]E ZSWMXEPEVM SVUEPM MRWSRPEV SMPEPEV ZE HS WXPEV SVEWMHEKM EPSUEPEVRM OYGLE]XMVMWLHE QYLMQ ELEQM]EXKE IKE 8IPIJSRPEV MRXIVRIX IPIOXVSR TSGLXE MNXMQSM] XEVQSUPEV ZE FSWLUE OSQQYRMOEXWM]E TPEXJSVQEPEVM SVUEPM HYR]S FS ]PEF MRWSRPEV S ^EVS LEFEVPEWLMWL QE PYQSX EPQEWLMWLZEEPSUEPEVMRMS VREXMWLMQOSRMRMXSTMWLHM?A -WL JESPM]EXM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV MWL JESPM]EXM WSLEWMRM OEXXE S ^KEVXMVMWLKE ]SVHEQ FIVHM %ZXSQEXPEWLXMVMPKER XM^MQPEV MWL YGLYR HEWXYVPEV QE PYQSXPEV EREPM^M FYPYX \M^QEXPEVM ZE WLE\WM] LMWSFSXPEWL TPEXJSVQEPEVM MWL QYLMXMRM WEQEVEPMVSU UMPMWL MWL NEVE]SRPEVMRM FSWLUEVMWLRMSWSRPEWLXMVMWLZEMWLPEVIJIOXMZPMKMRMSWLMVMWLMQOSRMRMFIVHM 8VERWTSVX >EQSREZM] EZXSYPSZPEVRMRK EWSWM] UMWQMHE HZMKEXIPRM RE^SVEX UMPMWL ZE WS^PEWL\EZJWM^PMOXM^MQPEVMRMFSWLUEVMWLWLYRMRKHIOUYPE]PMOUYPE]PMOZE\EZJWM^PMOXM^MQPEVMRM FSWLUEVMWLYGLYROSQT]YXIVPEVQEZNYH5E]MUZEWEQSP]SXOEFMFSWLUEXVERWTSVXZSWMXEPEVM S ^PEVMRMRK MWLPEWLM YGLYR OSQT]YXIVPEVKE ]EREHE OS TVSU MWLSREHMPEV 8I\RSPSKM]E VMZSNPERMWLHEHEZSQIXEVIOERS ^S ^MRMFSWLUEVEHMKERXVERWTSVXZSWMXEPEVMRMRKSHEXM]LSPKE OIPMWLMZEUXQEWEPEWMHMV 8MFFM]SX6EUEQPMXI\RSPSKM]EPEVXMFFM]SXWSLEWMHEOEXXES ^KEVMWLPEVRMOIPXMVMFGLMUEVHM 8IPIVEHMSPSKM]EXIPIQIHMXWMREWQEVXWLMJS\SREPEVWLE\WM]XMFFM]SXZSWMXEPEVMZEQSFMPMPSZEPEV SVUEPM QE PYQSX EPQEWLMWL XEWLLMW US ]MWL QSRMXSVMRK ZE WLMJSOSVPEV ZE QEWLMREPEV SVEWMHEKM EPSUEPEVRM S VREXMWL MQOSRMRM FIVHM &Y XMFFM]SX WSLEWMHEKM \M^QEXPEVRM ]EREHE ]E\WLMPEWL HEZSPEWLRM WEQEVEPMVSU UMPMWL ZE WLMJSOSVPEV FMPER JS]HEPERYZGLMPEV SVEWMHEKM EPSUERMOYGLE]XMVMWLKE]SVHEQFIVHM =EWLEWL QYLMXM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV ]EWLEWL QYLMXM WSLEWMHE LEQ OEXXE S ^KEVMWLPEVRM OIPXMVMF GLMUEVHM 7QEVX Y] ZE WQEVX IRIVKM]E XM^MQPEVM IRIVKM]E FSWLUEVYZMRM WEQEVEPMVSU UMPMWL ZE MWLPEXMWLRM TEWE]XMVMWL VIWYVWPEVRM XINEQPM MWLPEXMWL ZE QYLMXRM WEUPEWL MQOSRMRM FIVHM 7QEVX EZXSQEXMOPEV WQEVX SWL\SRE YWOYREPEVM ZE FSWLUE WQEVX UYVMPQEPEV MRWSRPEVKE]EWLEWLNEVE]SRMRMUYPE]VSU\EZJWM^VSUZEQYOEQQEPVSUUMPMWLMQOSRMRMFIVHM 7SKʻPMURM WEUPEWL 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV WSK PMURM WEUPEWLHE QYLMQ VSP S ]RE]HM 9PEV 97

98-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr OEWEPPMOPEVRM XEWL\MWPEWL HEZSPEWL ZE QSRMXSVMRKMRM ]E\WLMPEWLKE MQOSR FIVEHM ZE XMFFM] QE PYQSXPEVRM ]EREHE WEQEVEPM FSWLUEVMWLRM XE QMRPE]HM -PSZEPEVKE QMWSPPEV SVEWMHE XIPIXMFFM]SXHER WLMJSOSVPEV FMPER QEWSJEHER QEWPELEXPEWLMWL FIQSVPEVRMRK WSK PMK MRM OY^EXMWL YGLYR XMFFM] WIRWSVPEV ZE UYVMPQEPEVHER JS]HEPERMWL ZE XMFFM] QE PYQSXPEVRM XELPMP UMPMWLYGLYRWYR M]MRXIPPIOXHERJS]HEPERMWLOMVEHM Ta’lim. 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV XE PMQHE OEXXE ELEQM]EXKE IKE FSʻPEHM 8E’PMQ SPMWLMRKM^HEWM^KEOSʻTPEFUYPE]PMOPEV]EVEXMFFIVEHM&YPEVKEQMWSPWMJEXMHESRPE]RHEVWPMOPEV IPIOXVSR TPEXJSVQE HEVWRM ]E\WLM Sʻ^PEWLMXE SPQEKERPEV YGLYR WSHHEPEWLXMVMPKER HEVWPMOPEV Sʻ^PEWLXMVMWLYGLYRUYPE]HEVWPMOPEVOEFMOSʻTPEFMQOSRM]EXPEV]EVEXMFFIVEHM (VSRPEV ZE FSWLUEVMPEHMKER YWOYREPEV 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV YGLYR OS TPEF LEVFM] QEUWEHPEV QEZNYH (VSRPEV YGLYZGLMWM^ NERKSZEV LEZS ZSWMXEPEVM ZE FSWLUEVMPEHMKER VEOIXEPEV WEQEVEPM MWLPEWL YGLYR VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRM S ^ MGLMKE SPEHM 9GLYZGLMWM^ WEQSP]SXPEV SHEXHE VIEP ZEUX VINMQMHE Y^SUHER US QSRHSR XSQSRMHER FSWLUEVMPEHM 6EOIXEPEV VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVRM FSWLUEVMWL RMWLSRKE SPMWL ZE TEVZS^ XM^MQPEVM YGLYR MWLPEXEHM .EQM]EXRMRK XYVPM WSLEPEVMHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV QYLMQ S ^KEVMWLPEVRM OIPXMVMF GLMUEVKERM MRWSRPEV SVEWMHEKM EPSUEPEVRM OYGLE]XMVKER ZE LEV FMV WSLERM ]EREHE WEQEVEPM ZE XI^PEWLXMVKERPMKM FMPER ^EQSREZM] HYR]SHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV LE]SXMQM^ YGLYR OEXXE ELEQM]EXKEIKE <YPSWEUMPMFE]XKERHEVEUEQPMXI\RSPSKM]EPEVFS ]MGLEYQYQM]XYWLYRGLEPEVRMXE VMJPEWL ZE XYWLYRXMVMWLKE FEK MWLPERHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV QE PYQSXPEV SQFSVPEVM QEXIQEXMO QSHIPPEV EPKSVMXQPEV ZE FSWLUE VEUEQPM UYVMPQEPEV SVUEPM QE PYQSXPEVRM WEUPEWL UE]XE MWLPEWL ZE XEVUEXMWL YGLYR MWLPEXMPEHMKER XI\RSPSKM]EPEVHMV 1EUSPE FY WSLE FS ]MGLE OIRK NMLEXHERQE PYQSXPEVFIVEHMZEUS PPERMPKERQMWSPPEVSVUEPMYQYQM]XYWLYRGLEPEVOS VWEXEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV YQYQM] XYWLYRGLEPEVRM S VKERMWL YGLYR ^EQSREZM] XI\RSPSKM]EPEVHER JS]HEPERMPEHM ZE YPEVRM S VKERYZGLMPEV ZE WS RKKM XI\RSPSKM]EPEVHER JS]HEPERYZGLMPEVYGLYRQE PYQSXPEVRMSWSRXEVUEXMWLHE]SVHEQFIVEHM1EUSPEFYWSLERMRK EWSWM] OS VWEXYZGLM XYWLYRGLEPEVM \YWYWM]EXPEVM ZE YPEVRM EQEPM]SXHE UERHE] US PPEWLRM XE VMJPE]HM Shuni ta’kidlash kerakki VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV LE]SXMQM^HE XSFSVE QYLMQ VSP S ]REQSUHE 9PEV FM^KE QE PYQSX EPQEWLMWL MWLPEWL S VKERMWL ZE OS RKMP SGLMWL MQOSRMRM FIVEHM 6EUEQPM XI\RSPSKM]EPEV XI^PMO ERMUPMO ZE QEZNYHPMO OEFM OS TPEF EJ^EPPMOPEVKE IKE 7LYRMRKHIO YPEV FM^KE NEVE]SRPEVRM EZXSQEXPEWLXMVMWL LE]SX WMJEXMRM ]E\WLMPEWL ZE ]ERKM MQOSRM]EXPEV ]EVEXMWL MQOSRMRM FIVEHM /IPENEOHE VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEV VMZSNPERMWLHE HEZSQ IXEHM ZE LE]SXMQM^RMRK FEVGLE WSLEPEVMKE WSK PMURM WEUPEWLHER XSVXMF XVERWTSVXKEGLE OMVMF FSVEHM 7LYRMRK YGLYR ^EQSREZM] HYR]SHE QYZEJJEUM]EXPM FS PMWL YGLYR VEUEQPM XI\RSPSKM]EPEVHERJS]HEPERMWLKEZES ^PEWLXMVMWLKEXE]]SVFS PMWLQYLMQHMV %HEFM]SXPEV &V]RNSPJWWSR) 1G%JII% 8LI7IGSRH1EGLMRI%KI;SVO4VSKVIWWERH 4VSWTIVMX]MRE8MQISJ&VMPPMERX8IGLRSPSKMIW (SVQIV . ,EPMGIO 1 1E 0 6IMPP] ' *IM & 7GLVIMFQERR ) '8 VEWQPEVM ]SVHEQMHE OEWEPPERKER ]YVEOPEVRM ERMUPEWL YGLYR OSRZSP]EXWMSR RI]VSR XEVQSUPEVM ZE GLET EXVMYQTEXRMWPEVM8MFFM]-QEKMRK/SQT]YXIV]SVHEQMHEKMHMEKRSWXMOE ;IWX ( 1 8LI *YXYVI SJ ;SVO 6SFSXW %- ERH %YXSQEXMSR &VSSOMRKW -RWXMXYXMSR4VIWW 6ENMZ -VYRKFEQ 8LI 1SHIP SJ 7QEVX 'MXMIW MR 8LISV] ERH MR 4VEGXMGI .SYVREP JSV 7XYHMIW MR 1EREKIQIRX ERH 4PERRMRK %TVMP 98

99-bet

Menejment va zamonaviy texnologiyalar universiteti 2023-yil 14-dekabr 960LXXTW[[[EGEHIQMEIHY8LIC1SHIPCSJC7QEVXC'MXMIWCMRC8LISV]CERHCMRC4 VEGXMGI (MVOW7ERH/IIPMRK1%:MWMSRSJ7QEVXIV'MXMIW-&1-RWXMXYXIJSV&YWMRIWW:EPYI 960MFQGSQTVIWWEXXEGLQIRXW-&:C7QEVXIVC'MXMIWC*MREPTHJ ;SVPH HIZIPSTQIRX VITSVX HMKMXEP HMZMHIRHW -RXIVREXMSREP &ERO JSV 6IGSRWXVYGXMSR ERH (IZIPSTQIRX8LI ;SVPH &ERO 960 STIRORS[PIHKI[SVPHFEROSVKFMXWXVIEQLERHPITHJ 99

100-bet

II-SHO‘BA BARQAROR RIVOJLANISHNI TA’MINLASHDA RAQAMLI IQTISODIYOT VA MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI

PDF hujjat

1 / 1
Yuklab olish

Universitet litsenziyalari

Litsenziya preview