Текст автоматически извлечён из PDF-файла, поэтому форматирование может быть нарушено. Откройте PDF-копию для корректного отображения.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
bog‘liq bo‘lgan innovatsion jarayonlarni alohida guruhga ajratish imkonini beradi. Xuddi shunday,
ishlab chiqarishning texnik darajasining sifat jihatidan o‘sishi bilan bog‘liq bo‘lmagan boshqa barcha
sohalarni aniqlash mumkin. Shunday qilib, joriy ishlab chiqarish va ekstensiv kengaytirilgan takror
ishlab chiqarish sanoat siyosatining bir yo‘nalishini, intensiv kengaytirilgan takror ishlab chiqarish
esa boshqasini tashkil etadi. Ushbu bo‘linish sanoat siyosatida ikkita yo‘nalishni ajratish imkonini
beradi: 1) mavjud ishlab chiqarish va uning keng rivojlanishi sharoitida amalga oshiriladigan va 2)
ishlab chiqarishni intensivlashtirish, ya'ni innovatsion sanoat siyosatini amalga oshirish bilan bog‘liq.
Taklif etilayotgan yondashuv nafaqat innovatsion sanoat siyosatini boshqarish ob'ekti sifatida
aniqlash va ajratish, balki boshqaruvning tashkiliy shakllarini shakllantirish bo‘yicha qarorlar qabul
qilish imkonini beradi. Ikkinchisi, bir tomondan, ishlab chiqarishning ilmiy-texnikaviy darajasining
sifat jihatidan o‘sishi bilan bog‘liq bo‘lgan sanoat siyosatining sohalari bilan, ikkinchi tomondan,
mavjud ishlab chiqarish va ishlab chiqarishning ilmiy-texnik rivojlanishining an'anaviy darajasida
rivojlanishi mumkin bo‘lgan sohalar bilan shug‘ullanishi mumkin. Mamlakat neft sanoatida soliqqa
tortish tizimi bozor munosabatlariga o‘tgandan so‘ng doimiy ravishda sezilarli o‘zgarishlarga duch
keldi. Davlat soliq tizimini isloh qilishi va ijara to‘lovlarini yig‘ishi kerak, chunki amaldagi soliq tizimi
samarasiz. O‘zbekistonda so‘nggi paytlarda differensial ijara haqini olib qo‘yish masalasi juda dolzarb
bo‘lib qoldi. Ijara to‘lovlarini undirish tizimining yo‘qligi neft kompaniyalari tomonidan ishlab
chiqarishni jadal rivojlantirish uchun mablag‘ sarflashga intilmayotgan ortiqcha foydaning
to‘planishiga yordam beradi, bu esa innovatsion siyosatga salbiy ta’sir ko‘rsatadi, ishlab chiqarish
rivojlanishini sekinlashtiradi va chet elga kapital eksportini rag‘batlantiradi. Neft sanoati
korxonalarida boshqaruv tizimini tubdan takomillashtirish, birinchi navbatda, innovatsion
rivojlanishni strategik rejalashtirish jarayonini rivojlantirish zarur. Ishlab chiqarishning ilmiy-texnik
darajasini oshirish bo‘yicha kontseptual ko‘rsatmalar mavjud emas. Bunday hujjatlar nafaqat
kompaniya darajasida, balki butun neft va gaz sanoati darajasida ham mavjud emas. Neft-gaz
kompleksini innovatsion rivojlantirish strategiyasi mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish
strategiyasining bir qismi sifatida ishlab chiqilishi kerak. Ishlab chiqarishning faoliyat yuritishi va
rivojlanishi tizimi innovatsion siyosat asosida qurilishi kerak. (Uzakov[3])
Bizning fikrimizcha, innovatsion siyosat quyidagi asosiy yo‘nalishlarni o‘z ichiga olishi kerak:
- Birinchidan, davlat darajasidagi maqsadli sozlashlarga asoslanishi kerak bo‘lgan ijtimoiyiqtisodiy yo‘nalishlarni belgilash;
- Ikkinchidan, Neft korxonalarini rivojlanishining prognoz parametrlarini aniqlash;
- Uchinchidan, Neft korxonalari faoliyatining barcha sohalarida innovatsion rivojlanishining
aniq parametrlarini belgilash;
- To‘rtinchidan, Neft korxonalarini rivojlantirishni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash manbalarini
aniqlash;
241
Volume 2, Issue 2
242
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
- Beshinchidan, innovatsion siyosatni amalga oshirish mexanizmlarini ishlab chiqish.
Boshqaruv tizimida neft konlarini innovatsion faoliyatini strategik boshqarish organini yaratish
zarur, bu esa mamlakat milliy iqtisodiyotining o‘sishi uchun resurs salohiyatidan maksimal darajada
samarali foydalanish va mahsulot tannarxini pasaytirish imkonini beradi. Ushbu bo‘lim innovatsion
jarayonlarga alohida e'tibor qaratilishi bilan ishlab chiqarishni rivojlantirishni joriy rejalashtirish
bo‘limidan sifat jihatidan farq qilishi kerak. Mamlakatda innovatsion siyosatni boshqarishning
mustaqil tashkiliy shakllarini ham yaratish zarur. Innovatsion faoliyatni strategik rejalashtirish
organining asosiy maqsad va vazifalari quyidagilardan iborat bo‘lishi kerak:
- Strategik maqsadlar va rivojlanish rejalarini ishlab chiqish;
- Iste'molchilarning ustuvorliklarini aniqlash;
- Yangi mahsulotlarni yaratish, joriy etish va bozorga chiqarish;
- Bozor sharoitiga qarab talab qilinadigan ishlab chiqarish hajmini aniqlash;
- Moliyaviy resurslarning ijobiy hajmini aniqlash va ulardan belgilangan vazifaga erishish
uchun foydalanish;
- Raqobatbardosh mahsulotlar yaratish va texnologiyani takomillashtirish maqsadida ilmiytexnikaviy siyosatni ishlab chiqish, amalga oshirish va amalga oshirish;
- Mehnat resurslarini takror ishlab chiqarishning zarur darajasini ta'minlash;
- Ishlab chiqarish samaradorligini oshirish uchun zaxiralarni aniqlash;
- Moddiy, mehnat va moliyaviy resurslardan foydalanish samaradorligini doimiy oshirish
talablari bilan bir qatorda boshqaruv tizimini takomillashtirish;
- Korxona faoliyatining ekologik xavfsizligi;
- Kompaniyalarda ilmiy-tadqiqot ishlarini kengaytirish va chuqurlashtirish;
- Kompaniyaning integratsiya faoliyatini kuchaytirish;
- Yanada zamonaviy texnologiyalarni joriy etish;
- Korporativ rivojlanish omillarini aniqlash (ekstensiv, intensiv,narxning oshishi);
- Turli darajadagi yangi texnologiyalarni joriy etish hisobiga xarajatlarni minimallashtirish;
- Moliyaviy va moddiy resurslardan samarali foydalanish;
- Samaradorlik mezonlariga javob bermaydigan aktivlarni chiqarish;
- Moliyaviy va ishlab chiqarishni rejalashtirish samaradorligini oshirish;
- Moliyaviy resurslarni birlashtirish, optimallashtirish.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
Maqolada strategik rejalashtirish funksiyalarini ishlab chiqarishni ekstensiv yoki intensiv
rivojlantirishga yo‘naltirilganligiga qarab farqlash zarurligi ta'kidlangan. Birinchisi hamma narsani
o‘z ichiga oladi, foyda keltiradigan narsa, ikkinchisi - innovatsion rivojlanishga asoslangan ilmiytexnik darajani sifat jihatidan oshirish. Neft sektori uchun soliqqa tortish tizimi hozirgi vaqtda ishlab
chiqarishning ilmiy-texnik darajasining o‘sishiga va kompaniyalarning investitsiya resurslarining
ko‘payishiga yordam bermaydi, agar neft narxi tushib qolsa, kompaniyalar va umuman sanoat
rivojlanishiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin. Agar biz innovatsion jarayonlarni amalga oshirish va
ijara daromadidan foyda o‘sishi nisbatini oladigan bo‘lsak, vertikal integratsiyalashgan neft
kompaniyalarining yangi texnologiyaga salbiy munosabatining haqiqiy manzarasini ko‘ramiz. Ijara
daromadlari sanoatning innovatsion rivojlanishidan olinadigan qo‘shimcha daromadlardan bir
necha baravar yuqori. Bundan tashqari, neft qazib olishning innovatsion jarayonlariga qo‘shimcha
investitsiyalar uchun uzoq muddatli to‘lovlarni ta'kidlash kerak. Ular xarajatlarni kamaytirish
imkoniyatlarining cheklanganligi va kapital xarajatlarning katta hajmlari bilan bog‘liq. Bunday
xarajat va foyda nisbati bilan neft kompaniyalari yuqori narxlarga, xom neft uchun eksport siyosatiga
va sanoatni rivojlantirishning keng usullariga intilishlari ajablanarli emas. Hozirgi vaqtda neft
kompaniyalaridan ortiqcha daromadlarni undirishning samarali tizimi mavjud emas, chunki neft
solig‘i neft konlarida turli ishlab chiqarish sharoitlarida differentsial rentani hisobga olish
mexanizmini ta'minlamaydi. O‘zbekistonda soliq yukining asosiy ulushi 3 turdagi soliqlarga to‘g‘ri
keladi: foydali qazilmalarni qazib olish solig‘i, neftga eksport bojxona to‘lovlari va daromad solig‘i.
Ularning neft kompaniyalari tomonidan to‘langan soliqlarning umumiy miqdoridagi umumiy ulushi
2023 yilda taxminan 65-70 foizni tashkil etdi.
Tadqiqot davomida foydali qazilmalarni qazib olish solig‘ini joriy etishning salbiy natijalarini
aniqlash mumkin edi, ularning asosiylari quyida keltirilgan.
1.Yirik depozitlarda ortiqcha foydaning katta hajmlari soliqqa tortilmasdan qoladi.
2.Soliq solinadigan foydaning salmoqli qismini past rentabelli sohalar tashkil qiladi. Ko‘pincha,
foydali qazilmalarni qazib olish solig‘ining ta'siri tufayli ular ishlashni to‘xtatadilar.
3.Ishlash muddatlari uzoq bo‘lgan va neftni olish darajasi past bo‘lgan konlar ham o‘z faoliyatini
to‘xtatadi. Ijara daromadi yer osti boyliklari egasi foydasiga qayta taqsimlanishi kerakligi sababli,
davlat haqli ravishda neft kompaniyalaridan turli mexanizmlardan foydalangan holda ijara haqini
iloji boricha ko‘proq olishga intiladi, ya'ni. soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlarni belgilash orqali.
Biroq bunday intilishlar qazib oluvchi sanoatni rivojlantirish, ayniqsa, ularning investitsion
faolligi hisobiga kelib chiqmasligi kerak. Kon qazib olish tarmoqlarida barqaror rentabellik darajasini
ta'minlash uchun konlarni o‘zlashtirishning vaqt omili katta ahamiyatga ega bo‘lgan sharoitlarda
davlat konlarni o‘zlashtirishning texnologik xususiyatlarini hisobga olishi va tabiiy renta olishning
moslashuvchan mexanizmlaridan foydalanishi kerak. Neft qazib olishda soliqlar davlat siyosatining
asosiy vositalari bo‘lib, ular yer qa’ridan foydalanish samaradorligini, sohaning innovatsion va
243
Volume 2, Issue 2
244
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
investitsiya salohiyatini oshirishga xizmat qilishi kerak.
Neft sanoatidagi ortiqcha foyda renta xarakteriga ega bo‘lib, barcha sohalarda, barcha xilmaxilligida namoyon bo‘lganligi sababli, ularni barcha kompaniyalar uchun yagona soliq stavkasidan
foydalangan holda olish qo‘pol xato bo‘lib tuyuladi. Ijara xarakteridagi ortiqcha daromadga soliq
stavkasini farqlash kerak. Ushbu xulosa neft qazib olish va neftni qayta ishlash sanoati faoliyat
yuritadigan va rivojlanayotgan turli xil sharoitlarni tahlil qilishdan kelib chiqadi (1 va 2-rasmlarga
qarang). (Uzakov[6])
1-rasm. Konlarning renta ortiqcha daromadlariga soliq stavkalarini tabaqalashtirish sabablarining
o‘zaro bog‘liqligi.
Soliq stavkalarini differentsiallashtirish jarayonida kengaytirilgan takror ishlab chiqarish turiga
ekstensiv yoki intensivligiga qarab stavkalar hajmini aniqlash katta ahamiyatga ega. Soliq siyosati
ishlab chiqarishning innovatsion rivojlanishini rag‘batlantirishi va ishlab chiqarishning ilmiy-texnik
darajasini oshirishi kerak. Neft korxonalarida ishlab chiqarish apparatining, ayniqsa, jismoniy
eskirish 80% ga yetadigan neftni qayta ishlash zavodlarining hozirgi holatini hisobga olgan holda,
zavodlar, agar ular ishlab chiqarishni rivojlantirish natijasi bo‘lsa, foyda solig‘idan ozod qilinishi
kerak. Ushbu qaror muvozanatli yondashuvni talab qiladi. Agar davlat korxonalarni daromad
solig‘idan ozod qilsa, u holda bu moliyaviy resurslardan foydalanish sifatini, shu jumladan musodara
qilishgacha bo‘lgan nazoratni amalga oshirishi shart. Sanoatning ishlab chiqarish apparati tez orada
milliy miqyosdagi qiyinchiliklarga duch kelishi mumkin bo‘lgan paytda neft kompaniyalarining
ortiqcha daromadlarini shubhali xarajatlarga ishlatishni to‘g‘ri deb bo‘lmaydi.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
245
2-rasm. Konlardan qazib olish hajmlari va quduqlarning debetiga qarab imtiyozli soliq
stavkalarining shakllanishi.
2-rasmda imtiyozli soliq stavkalarining shakllanishi aks ettirilgan. R - Ordinatalar o‘qida qazib
olish hajmi dinamikasi, Q – debet, N soliq stavkasi, G - abssissalar o‘qida, O - konining ishlash
davomiyligi, natural ifodadagi mahsulot, sotilgan mahsulot narxi aks ettiriladi. R - egri chizig‘i A nuqtadan C - nuqtagacha konni qazib olishning boshlanishi va oxirigacha bo‘lgan uglevodorodlarni
qazib olish hajmi jarayonini tavsiflaydi. B - nuqta maksimal qazib olish hajmiga to‘g‘ri keladi.
Diagramma shuni ko‘rsatadiki, qazib olishning boshlang‘ich va yakuniy bosqichlari soliqlar bo‘yicha
alohida yondashuvni talab qiladi. Q - egri chizig‘i quduqlar debitining dinamikasini tavsiflaydi, bu
ham imtiyozli shartlarni talab qiladi. Biroq, B - nuqtadan C - nuqtagacha debetning o‘sishi
innovatsion omillar ta’sirining natijasidir. Masalan, gorizontal va gorizontal-tarmoqlangan quduqlar
yordamida konlarni ishlatish texnologiyasi joriy debitlarni bir necha barobar oshiradi.
Innovatsion omillardan foydalanish, muallifning fikriga ko‘ra, Soliq kodeksidagi soliq yukini
engillashtirishi yoki olib tashlashi kerak. Bizningning fikrimizcha, ijara to‘lovidan ortiqcha
daromadlarni davlat va soliq to‘lovchi o‘rtasida taqsimlash muhim masaladir. Ushbu muammoning
universal echimi NC ga intensiv kengaytirilgan ko‘paytirishni amalga oshirish imkonini beradi. G‘arb
rivojlangan mamlakatlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, ortiqcha foydaning 20-30% MKlarga samarali
innovatsion siyosatni amalga oshirish imkonini beradi. Bu tub chora-tadbirlarni xo‘jalik amaliyotiga
joriy etish juda ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak. Har doim esda tutish kerakki, NTCning
respublika byudjetdagi ulushi 10-12%, eksportda - 45%, valyuta tushumlari miqdorida - 45%. Shu
sababli, NGK boshqaruv tizimining sifat parametrlarini o‘zgartirishda katta e'tibor talab etiladi.
Samarali innovatsion siyosatni amalga oshirish uchun soliq imtiyozlari tizimini joriy etish taklif
etilayotgan chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun zaxira bo‘lishi mumkin. Imtiyozli soliqqa tortish
soliq solinadigan bazani kamaytirish yoki soliq stavkalarini pasaytirish yoki soliq to‘lovlari miqdorini
kamaytirish orqali amalga oshirilishi mumkin. Asosiysi, ishlab chiqarishni texnik yangilashning har
qanday turini emas, balki mahsulot birligi tannarxini pasaytiradigan va kapital xarajatlar o‘rtacha
foyda darajasiga mos keladigan narsalarni rag‘batlantirishdir. Shuni yodda tutish kerakki, taklif
etilayotgan radikal chora-tadbirlar soliq organlaridan ortiqcha foydani musodara qilmasdan turib
kutilgan natijani bera olmaydi. Shuning uchun bu choralar bir vaqtning o‘zida va kechiktirmasdan
Volume 2, Issue 2
246
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
amalga oshirilishi kerak.
Xulosa
Mamlakat neft sanoatining G‘arb texnologiyalariga qaramligini kamaytirish uchun davlat va
biznes tomonidan mahalliy mashinasozlikni rivojlantirish bo‘yicha strategik dastur ishlab chiqish
zarur. Har bir neft korxonalari ishlab chiqarish faoliyatining asosiy turlarini (mijozlarning
funksiyalari) o‘zining ilmiy-texnik ta'minotiga ega bo‘lishi kerak. Texnik jihatdan qayta jihozlash va
rekonstruksiya qilish sanoatni rivojlantirishning eng muhim yo‘nalishlari bo‘lishi kerak. Bu ishlab
chiqarish tuzilmasini sezilarli darajada yaxshilaydi, mahsulot hajmining jadal o‘sishini ta'minlaydi.
Bizning fikrimizcha, Neft korxonalari boshqaruv tizimida innovatsion rivojlanish muammolarini
aniqlash va ularni ixtisoslashtirilgan tashkilotga buyurtma berish orqali hal qilishga qaratilgan
innovatsion rivojlanish bo‘limi ajratish kerak - yanada ilg‘or texnologiyalarni joriy etish orqali qazib
olish, qayta ishlash, tashish xarajatlarini kamaytirish. Innovatsion rivojlanish bo‘limining vazifalari
quyidagilardan iborat bo‘lishi kerak: ishlab chiqarishning texnik darajasini oshirish; rentabellik,
aktivlar rentabelligi va mehnat unumdorligi darajasini oshirish; kapital qo‘yilmalar samaradorligini
oshirish; xarajatlarni kamaytirish; asbob-uskunalar sifatini va uning ishlash ishonchliligini oshirish;
atrof-muhit muhofazasini yaxshilash va uning ifloslanishining oldini olish; ilg‘or texnologiyalarni
doimiy ravishda izlash maqsadida ilmiy tadqiqotlar hajmini oshirish; innovatsion rivojlanishni
boshqarishning texnik vositalari va tashkiliy shakllarini takomillashtirish.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
Adabiyotlar
1. 1.Neft va gaz korxonalarini innovatsion rivojlantirish” xorijiy mamlakatlar tajribasi. Ma’ruza tezisi //
“Korxonalarni strategik rejalashtirish va rivojlantirish” Oltinchi Butunrossiya simpoziumi, 2005 yil
12-13 aprel. 3-bo‘lim “Rossiya va xorijiy korxonalarda strategik rejalashtirish tajribasi”. - M.: 01.05 .
2. 2. Yakubov M.S, Uzakov B.M, Xoshimov B.M, Neft qayta ishlash jarayonini matematik modellashtirish
va avtomatlashtirish haqida. // Polsha.2024. No. jild. 48 (2024): Miasto Przyszłości 213-216-betlar.
3. 3.Uzakov B.M, Xoshimov B.M, O‘zbekiston neft-gaz tomonidan ishlab chiqarishni moliyalashtirish
boy‘icha xorijni o‘rganish. //Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona filiali “Al-Farg‘oniy
avlodlari” elektron ilmiy jurnali ISSN 2181-4252 Tom: 1 | O‘g‘il: 1 |10-19 betlar| 2024 yil.
4. 4.Uzoqov B.M. Xoshimov B.M. Distillash ustunining sifat ko‘rsatkichlarining virtual analizatorlari
modellarini aniqlash usullarini o‘rganish. // Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona
filialining “Al-Farg‘oniy avlodlari” elektron ilmiy jurnali ISSN 2181 -4252 Jild: 1 | Nashr: 1 |2024 yil.
5. 5.Uzoqov B.M. Texnologik jarayonlarni operativ boshqarish modellarini texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar
bo‘yicha moslashtirish // Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona filialining “Al-Farg‘oniy
avlodlari” elektron ilmiy jurnali ISSN 2181 -4252 Jil: 1 | Muammo: 2 | 2023 yil
6. 6.Yoqubov M.S., Uzoqov B.M., Mahsulot sifati ko‘rsatkichlari bo‘yicha tezkor boshqaruv ostida neftni
qayta ishlash jarayonlarini modellashtirish. // Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona
filialining “Al-Farg‘oniy avlodlari” elektron ilmiy jurnali. ISSN 2181 -4252 jild: 1 |Iss: 1 | 2023 yil.
7. 7.Uzoqov B.M Neftni qayta ishlash korxonalarining boshqaruv tizimini takomillashtirish faoliyati //
Yevropa iqtisodiyot, moliya va biznesni rivojlantirish jurnali ISSN (E): 2938-3633 2-jild, 5-son, may
- 2024 yil
8. 8.M. Yoqubov , B.M. Uzoqov Modellashtirish jarayonlar neftni qayta ishlash da operativ boshqaruv
tomonidan ko‘rsatkichlar sifat mahsulotlar // Ilmiy- texnik jurnal (STJ FerPI, FarPI ITZH , NTZH
FerPI , 2023 yil, T.27 . maxsus soni 2) (40-46 betlar)
9. 9.Uzakov B.M Neft maxsulotlarini ekstraksiyalash jarayonlarini modellashtirish va boshqarish
usullarini tahlili./ materiallar. Farg‘ona 4-5-may 2023 yil. (459-462 betlar)
10. 10.Yakubov M.S, Uzakov B.M, Xoshimov B.M, Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodi uchun
avtomatlashtirilgan matematik modeli va algoritmlash jadvalini hisoblash vazifalari// Muhammad alXorazmiy nomidagi TATU Farg‘ona filiali “Al-Farg‘ona filiali. avlodlari” elektron ilmiy jurnali ISSN
2181-4252 Jild: 1 | O‘g‘li: 2 | 2024 yil
11. 11.Uzakov B.M. Neftni qayta ishlash jarayonini boshqarish IS tuzatish // Muhammad al-Xorazmiy
nomidagi TATU Farg‘ona filiali “Al-Farg‘oniy avlodlari” elektron ilmiy jurnali SN 2181-4252 Tom: 1
| O‘g‘li: 2 | 2024 yil
12. 12.Uzakov BM Neft ishlab chiqarishni ekstraksiyalash jarayoni modellashtirish va boshqarish usullarini
tahlili // Muhammad Al-xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari Universiteti Farg‘ona
filiali Aniq va tabiiy fanlarni rivojlantirishda rejalashtirishtexnologiya Ularning o‘rni: muammolar va
innovatsion yechimlar mavzusidagi xalqaro ilmiy-texnik konferensiya materiallari to‘plami 3-qism
(556-558 betlar)
247
Volume 2, Issue 2
June 2025
248
Authors
Khidirova Charos
Department of Computer
Systems, Tashkent University of
Information Technologies named
after Muhammad al-Khwarizmi,
Uzbekistan;
khidirova@tuit.uz
Abdullakhujaev Saidislombek
Department of Computer
Systems, Tashkent University of
Information Technologies named
after Muhammad al-Khwarizmi,
Uzbekistan;
saidislomabdullakhodjaev@gmail.com
Correspondence: khidirova@tuit.uz
Copyright: © 2025 by the authors.
Ushbu maqola Creative Commons
Attribution (CC BY) litsenziyasi
shartlari asosida tarqatiladigan ochiq
foydalanish maqolasi hisoblanadi
(https://creativecommons.org/
licenses/by/4.0/).
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
COMPARATIVE
ANALYSIS OF DATA
MINING METHODS FOR
EARLY DETECTION
OF ONCOLOGICAL
DISEASES
A
bstract: This paper presents a comprehensive review
and comparative analysis of modern machine
learning algorithms and intuitionistic fuzzy set
methods applied to the early diagnosis and risk predection of
oncological diseases, with a particular focus on cervical cancer.
The study evaluates classical and ensemble models, including
Random Forest, XGBoost, AdaBoost, SVM, Decision Trees,
and deep learning architectures, analyzing their accuracy,
interpretability, and clinical applicability. Special emphasis is
placed on the application of IFS theory, utilizing Euclidean and
Hamming distances, as a robust tool for medical diagnosis.
Experimental findings from over 60 sources demonstrate
that ensemble methods (Random Forest, AdaBoost) and
hybrid approaches (CatBoost, Majority Voting) achieve the
highest predictive accuracy, with Random Forest reaching
100% in cervical cancer classification tasks. The stability and
reproducibility of the IFS-based diagnosis method are also
highlighted, confirming its potential for integration into
intelligent clinical decision support systems. This study lays
the foundation for developing personalized medical solutions
based on machine learning and fuzzy logic techniques.
Keywords: machine learning, data mining, disease
prediction, early cancer detection, Random Forest, ensemble
methods, intuitionistic fuzzy sets, Euclidean distance,
Hamming distance, cervical cancer, intelligent medical
systems.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
Introduction
The early detection of oncological diseases remains one of the most critical challenges in
modern healthcare. Timely identification of cancer significantly increases survival rates, reduces
treatment costs, and enhances the quality of life for patients. In this context, the integration of
artificial intelligence, particularly machine learning and data mining methods, has opened new
avenues for improving diagnostic accuracy and clinical decision-making.
With the exponential growth of medical data – from electronic health records and imaging to
genomic and laboratory results – there is a growing need for intelligent systems capable of extracting
meaningful patterns and predictive features. Data mining algorithms, encompassing classical
statistical models, supervised and unsupervised machine learning techniques [17-19], as well as
ensemble and deep learning architectures, have demonstrated remarkable performance in diagnosing
complex diseases such as cervical, breast, lung, and skin cancers.
Recent studies have highlighted the potential of ensemble methods like Random Forest,
XGBoost, and AdaBoost to achieve high diagnostic precision. At the same time, interpretable models
such as Decision Trees and Support Vector Machines offer transparency essential for clinical
adoption. Furthermore, the use of fuzzy logic, particularly Intuitionistic Fuzzy Sets (IFS), has proven
effective in handling uncertainty and imprecision inherent in medical data, thereby enhancing the
robustness and generalizability of diagnostic models.
This paper aims to present a comprehensive comparative analysis of modern data mining
techniques for the early detection of oncological diseases. It synthesizes findings from over sixty
scientific sources, evaluates model performance across multiple clinical tasks, and highlights the role
of IFS-based approaches in medical diagnostics. The insights obtained contribute to the design of
intelligent decision support systems that support personalized and evidence-based medicine.
Comparative Study of Data Mining Approaches for Oncological Diagnostics
The rapid development of machine learning and data mining technologies has significantly
expanded their applications in the field of medical diagnostics, particularly in oncology. In this study,
a detailed comparative analysis of various machine learning algorithms was conducted with the aim
of identifying the most effective methods for the early detection of oncological diseases.
The evaluation included classical algorithms such as Support Vector Machine (SVM), Decision
Tree (DT), and Logistic Regression (LR), as well as advanced ensemble methods like Random Forest
(RF), XGBoost, AdaBoost, and CatBoost. Deep learning architectures, including Convolutional
Neural Networks (CNN) and Multilayer Perceptrons (MLP), were also considered. Furthermore, the
study examined hybrid approaches and the application of Intuitionistic Fuzzy Sets (IFS) for diagnostic
purposes.
249
Volume 2, Issue 2
250
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
The performance of these algorithms was assessed based on various clinical datasets covering
diseases such as cervical cancer, lung cancer, melanoma, cardiovascular diseases, and diabetes-related
oncological risks. Special attention was given to metrics such as accuracy, Area Under the Receiver
Operating Characteristic Curve (AUC-ROC), interpretability, robustness to missing data, and clinical
applicability.
In this section, recent scientific works are reviewed that illustrate the application of these
machine learning and data mining methods in practical healthcare tasks. Key findings, strengths, and
limitations of each method are discussed, with a particular focus on their potential for integration
into intelligent decision support systems for personalized medicine.
In the study Nafiseh Ghaffar Nia and his colleagues [1], discuss the application of artificial
intelligence methods for disease diagnosis and prediction using machine learning and deep learning
algorithms. The following methods are analyzed: Support Vector Machine (SVM), Random Forest
(RF), K-Nearest Neighbors (KNN), Decision Tree (DT), Deep Belief Network (DBN), Long ShortTerm Memory (LSTM), and Convolutional Neural Network (CNN). The CNN algorithm achieved
an accuracy of 98.91% for COVID-19 and 99.51% for breast cancer. The SVM method demonstrated
up to 99.51% accuracy, Random Forest achieved up to 95.58%, K-Nearest Neighbors reached 96.33%,
and Decision Tree achieved 93.62%. CNN and SVM algorithms showed the best performance in the
tasks of diagnosing oncological and viral diseases. A schematic representation of the main directions
of machine learning (ML) is provided: models are divided into three large categories — supervised
learning, unsupervised learning, and reinforcement learning — each including a number of widely
used algorithms (e.g., Support Vector Machine (SVM), K-means clustering, and others).
In the research Kamrul Hasan and his colleagues [2], address the problem of early detection of
cardiovascular diseases using machine learning methods with a focus on hyperparameter
optimization. The Cleveland dataset (303 records) and the extended Comprehensive dataset (1025
records) were utilized.The following algorithms were applied:Logistic Regression, K-Nearest
Neighbors (KNN), Support Vector Machine (SVM),Decision Tree (DT), Random Forest (RF), and
XGBoost.Hyperparameter tuning was performed using GridSearchCV.The Support Vector Machine
(SVM) achieved an accuracy of up to 88%, the Decision Tree (DT) reached 78%, and both XGBoost
and Random Forest achieved up to 99% accuracy on the larger dataset.The most effective methods
were ensemble techniques — XGBoost and Random Forest.
In the study Tewodros Mulugeta and colleagues [3], analyze the impact of hyperparameter
tuning on the accuracy of cardiovascular disease prediction using the GridSearchCV method.The
following algorithms were tested: Logistic Regression, K-Nearest Neighbors (KNN), Support Vector
Machine (SVM), Decision Tree (DT), Random Forest (RF), and XGBoost, using the Cleveland dataset
(303 records) and a combined dataset (1025 records).The Support Vector Machine (SVM) achieved
an accuracy of 87.91% on the smaller dataset, while XGBoost reached 99.03% on the larger
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
dataset.The Decision Tree (DT) and Random Forest (RF) showed up to 98.05% accuracy.Logistic
Regression and K-Nearest Neighbors (KNN) achieved approximately 82%.XGBoost demonstrated
the best performance when working with extended datasets.
In the study Fangxuan Li and others [4], describe a predictive model for gastroparesis following
complete mesocolic excision for colorectal cancer based on clinical and surgical data from 1146
patients.Four algorithms were tested: XGBoost, Random Forest, Support Vector Machine (SVM), and
K-Nearest Neighbors (KNN).The evaluation was conducted using k-fold cross-validation, ROC and
DCA curves, while interpretability was achieved through SHAP analysis.The XGBoost model
demonstrated high accuracy and stability during both internal and external validation. Among all
algorithms, XGBoost showed the best results in predicting gastroparesis (Figure 1).
Figure 1. ROC, calibration, and DCA curves for evaluating gastroparesis prediction models.[4]
Figure 2 illustrates the internal and external validation of the XGBoost model, including a
comparison of ROC curves for the training, validation, and test datasets, which enabled an assessment
of the model's stability and generalization ability when applied to different samples.
251
Volume 2, Issue 2
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
252
Figure 2. ROC curves of the XGBoost model for training, validation, test sets, and external
validation.[4]
In the article Jiwon Baek and colleagues [5], present a deep learning model for predicting fellow
eye neovascularization in patients with unilateral type 3 macular neovascularization.The study used
data from 217 patients, including fundus photographs and OCT images of the fellow eye, processed
using the VGG architecture, data augmentation, and transfer learning techniques.The model
achieved an AUC of 67.5% and an accuracy of 66.7%, comparable to the performance of experienced
ophthalmologists.The deep neural network model delivered the best results, although its accuracy was
limited by the complexity of the task and the relatively small dataset.
In the scientific work Ying Wang and colleagues [6], present a diagnostic model for active
tuberculosis based on plasma immune profiling using 92 biomarkers. The following algorithms were
applied: Support Vector Machine (SVM), Decision Tree (DT), Naïve Bayes, Logistic Regression,
Linear Discriminant Analysis (LDA), K-Nearest Neighbors (KNN), and Neural Network. The data
were collected from 222 patients with various clinical conditions. The Support Vector Machine
(SVM) model achieved an AUROC between 0.89 and 0.99 for diagnosing active tuberculosis,
exceeding 0.95 in severe cases, and greater than 0.8 in outcome prediction. Among all tested methods,
SVM demonstrated the highest accuracy and stability in both prognosis and diagnosis.
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
In the study Jun Chen and colleagues [7], investigate the differentiation of lymphoma and
benign lymph node lesions in cases of fever of unknown origin (FUO) using radiomics based on 18FFDG PET/CT imaging.The models were built using Logistic Regression, Support Vector Machine
(SVM), Random Forest (RF), and K-Nearest Neighbors (KNN), with feature selection performed via
the LASSO method.Training was conducted on data from 143 patients, with testing on a separate
cohort of 61 patients.The Random Forest (RF) algorithm demonstrated the best performance,
achieving an accuracy of 97.9% and an AUC of 0.998 during training, and an accuracy of 83.9% with
an AUC of 0.915 during testing.Other models also showed good performance, but Random Forest
proved to be the most accurate tool for lymphoma diagnosis based on radiomic data. In figure 3 (a)
and (b) present the ROC curves of four models on the training and test datasets, respectively (Figure
3).
Figure 3. ROC curves of four models.[7]
In the research work Benjamin M. Schmidt and others [8], present machine learning models
for the early prediction of cervical cancer based on electronic health records (EHR) from a Swedish
clinical database. The study analyzed data from 1321 patients and 16,212 control records,
encompassing diagnoses, prescriptions, procedures, laboratory results, and clinical text entities
extracted using Long Short-Term Memory (LSTM) networks and Named Entity Recognition (NER).
A hierarchical feature structure was employed to enhance model performance. Among the tested
models, Random Forest achieved the best outcomes: an AUC of 0.97 one day before diagnosis and
0.70 one year before diagnosis, with an accuracy of up to 0.92 and a specificity exceeding 97%. The
Random Forest model demonstrated excellent accuracy and interpretability, particularly when
working with textual data and hierarchical feature representations (Figure 4).
253
Volume 2, Issue 2
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
254
Figure 4. Comparison of AUC and misclassification rates between the old integer score system, the
new multivariate logistic regression model, and the new integer score system.[8]
In the paper H. Chen and other researchers from Harvard Medical School [9], present the
CHIEF artificial intelligence model for the diagnosis, prognosis, and identification of molecular
characteristics of oncological diseases based on histopathological images. The model was trained on
more than 15 million images and tested on 32 independent datasets from 24 clinics. CHIEF achieved
an accuracy of 96% in analyzing biopsy samples and 94% in surgical samples, showing an
improvement in accuracy by 8–10% compared to existing solutions and demonstrating high
efficiency in detecting BRAF, NTRK1, and EZH2 mutations. The CHIEF model exhibited excellent
accuracy and significant potential for application in personalized oncology.
In the research work Giuseppe Mercante and colleagues [10], explore the application of
machine learning methods to improve the performance of ultrasound (US) imaging in head and neck
oncology. The review includes an analysis of modern models such as Support Vector Machine (SVM),
Random Forest (RF), Decision Tree (DT), Convolutional Neural Network (CNN), and Neural
Networks, used for automatic classification of benign and malignant lesions, tumor segmentation,
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
and sonographic data interpretation. The studies reviewed demonstrate that the use of machine
learning models enables classification accuracies of up to 94–96% in diagnosing thyroid, salivary
gland, and lymph node cancers. Ensemble methods and deep learning approaches, particularly CNNs,
are recognized as the most promising, especially when working with large datasets and pre-annotated
samples. Thus, machine learning significantly enhances the diagnostic value of ultrasound imaging
in head and neck oncology, especially through the application of deep neural networks (Figure 5).
In the article Meenu Gupta and colleagues [11], present a cervical cancer prediction model
based on the open UCI dataset, comprising 858 records and 32 risk features. The tested algorithms
included Random Forest (RF), Decision Tree (DT), Adaptive Boosting (AdaBoost), Support Vector
Machine (SVM), Logistic Regression (LR), and K-Nearest Neighbors (KNN). Ensemble methods —
Random Forest, Decision Tree, and Adaptive Boosting — achieved 100% accuracy. The Support
Vector Machine reached 99%, Logistic Regression 98%, and K-Nearest Neighbors 95%, although the
latter demonstrated low recall (31%). Ensemble algorithms exhibited the best results and highest
reliability in early diagnosis tasks.
Figure 5. Machine learning methods in ultrasound radiomics for head and neck oncology.[9]
In the study by Xue Li et al. [12], lung cancer risk prediction varied by histological subtype. For
adenocarcinoma (ADC), the XGBoost algorithm with SNP data achieved an AUC of 0.699 (95% CI:
0.666–0.733), significantly outperforming the baseline logistic regression model (AUC = 0.639, p =
0.009). This supports the idea that genetic markers like CHRNB3 rs4236926 improve ADC prediction
when used with machine learning.
255
Volume 2, Issue 2
256
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
For squamous cell carcinoma (SCC), the highest AUC (0.833) came from a logistic regression
model using epidemiological data and SNPs (p = 0.491 vs. baseline AUC = 0.818). This suggests that
in SCC, where factors like smoking and age dominate, traditional models remain more effective than
complex ML algorithms.
Table 1. Lung cancer risk prediction (ADC and SCC).[12]
Model
Epidemiologyonly model
Method
LR
XGBoost
Full model
LR
XGBoost
Epidemiologyonly model
LR
XGBoost
Full model
LR
XGBoost
AUC
Sensitivity
95% CI
ADC - Adenocarcinoma
0.606–
0.639
0.632
0.669
0.652–
0.683
0.638
0.714
0.633–
0.666
0.551
0.698
0.666–
0.699
0.739
0.733
SCC - Squamous Cell Carcinoma
0.786–
0.786
0.818
0.847
0.785–
0.814
0.754
0.842
0.805–
0.833
0.745
0.859
0.782–
0.816
0.762
0.847
AUC
Specificity
p
0.596
Ref
0.666
< 0.001
0.695
0.255
0.567
0.009
0.737
Ref
0.788
0.848
0.805
0.491
0.745
0.893
In the study G. Saravanan, and colleagues [13], propose a hybrid approach for diagnosing skin
melanoma using dermatoscopic images and machine learning algorithms. The tested methods
included K-Nearest Neighbors (KNN), Support Vector Machine (SVM), Convolutional Neural
Network (CNN), Naive Bayes, and the ensemble method Majority Voting. The highest accuracy
(99.23%) was achieved by the Majority Voting ensemble model. Among individual algorithms, Naive
Bayes (98.21%) and Support Vector Machine (97.93%) demonstrated the best results, while the
Convolutional Neural Network (97.88%) showed stable efficiency even with a limited dataset. The
ensemble Majority Voting method exhibited excellent performance and high potential for clinical
application.
In the study Qian Qiu and colleagues [14], present a cancer risk prediction model for patients
with type 2 diabetes based on 107 clinical and laboratory indicators selected from 1381 features.
Sixteen algorithms were tested, including Logistic Regression (LR), Support Vector Machine (SVM),
Naïve Bayes, K-Nearest Neighbors (KNN), Adaptive Boosting (AdaBoost), Random Forest (RF),
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
Volume 2, Issue 2
XGBoost, LightGBM, and CatBoost. The best performance was demonstrated by CatBoost, achieving
an AUC of 85.2% and an accuracy of 79.6%. LightGBM and Random Forest also performed strongly,
with AUC values of 83.6% and 83.3%, respectively. CatBoost delivered the highest balanced efficiency,
making it the preferred method for cancer risk prediction based on routine medical tests (Figure 6).
Figure 6. ROC curves of the top five classifiers.[14]
In the scientific work Tingting Wu and colleagues [15], develop a predictive model for
postoperative survival in patients with gastric cancer based on SEER data (11,414 records) and
external validation on a Chinese cohort (2846 patients). The study compares deep learning (DL),
multitask logistic regression (MTLR), Random Survival Forest (RSF), and the clinical TNM staging
system. The deep learning model achieved the highest AUC values: up to 0.82 on the training dataset
and 0.77 on the external validation dataset. It also provided superior clinical utility and calibration.
The deep learning approach demonstrated excellent predictive performance and generalizability,
making it the most promising tool for survival prediction.
In the study Chan S. W. and Abdullah L. [16], developed a cancer diagnosis method based on
Intuitionistic Fuzzy Sets (IFS) using Euclidean and Hamming distances. The methodology involved
forming intuitionistic fuzzy relations between patient symptoms and various types of cancer,
including lung, breast, colorectal, nasopharyngeal, and cervical cancers. The resulting data, presented
in Table 2, reflected the computed distances between patients and cancer types. A comparison of
results using Euclidean and Hamming distances demonstrated consistency, confirming the
effectiveness of applying IFS in medical diagnostics. The authors highlighted the stability and
reproducibility of the proposed method for determining the probable type of oncological disease
(Table 2).
257
Volume 2, Issue 2
June 2025
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
258
Table 2. Results of IFS Euclidean distance calculations between patients and various types of
cancer.[16]
Patient’s
name
Lung
Cancer
Breast
Cancer
Colorectal
Cancer
Nasopharyngeal
Cancer
Cervical
Cancer
Fati
0.3844
0.3667
0.1826
0.2769
0.1414
Lam
0.4295
0.4123
0.0816
0.3958
0.1563
Kuz
0.2687
0.2867
0.4269
0.1453
0.3873
Shei
0.1915
0.1453
0.4177
0.2789
0.4082
Hal
0.0943
0.1633
0.4256
0.3018
0.4041
Research results
The conducted analysis of scientific articles on the application of machine learning algorithms
in medical diagnosis and prognosis demonstrated the high effectiveness of modern models,
particularly in the early detection of oncological diseases. The Random Forest (RF) algorithm showed
the highest performance, achieving up to 100% accuracy in diagnosing cervical cancer and 99.5% in
breast cancer detection. It also demonstrated reliability in survival prediction and lymphoma
diagnosis.The Support Vector Machine (SVM) algorithm provided up to 99.5% accuracy in oncology
tasks and over 95% accuracy in diagnosing COVID-19 and diabetes, showing strong performance
even with limited training data. Despite its simple structure, the Decision Tree (DT) algorithm
achieved up to 100% accuracy in individual studies and is noted for its high interpretability, which is
particularly valuable for clinical decision support systems.
In addition, ensemble and hybrid methods such as XGBoost, AdaBoost, CatBoost, and Majority
Voting demonstrated excellent results, especially in melanoma diagnosis and cancer risk prediction
tasks. Thus, RF, SVM, DT algorithms, as well as ensemble approaches, demonstrated the best
accuracy and applicability for medical AI systems.A particularly important finding is the use of
Intuitionistic Fuzzy Sets (IFS) as proposed by Chan S.W. and Abdullah L. [16]. Their method, based
on Euclidean and Hamming distances, proved to be stable and reproducible, enabling the effective
classification of various cancer types. This approach opens up new opportunities for the integration
of fuzzy logic methods into clinical diagnostic systems.However, to enhance the reliability and
reproducibility of predictive models, it is necessary to standardize data, perform multicenter
validation, and ensure the integration of these solutions into existing clinical protocols (Table 3).
Table 3. Performance Comparison of Machine Learning and Intuitionistic Fuzzy Methods in
Disease Diagnosis and Prediction
Management and Future Technologies
journal.umft.uz
June 2025
№
AI methods
Application Area
1
2
Random Forest
(RF)
Random
Forest
Classifier
(RFC)
Adaptive
Boosting (AB)
Bernoulli Naive
Bayes (BNB)
CatBoost (CB)
Diabetes prediction, heart disease prediction
Heart disease prediction (Cleveland dataset)
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Cardiovascular disease prediction
Cervical cancer classification
Analysis of the presence/absence of medical events
Cancer risk prediction
Cardiovascular disease classification
Heart disease prediction (Cleveland dataset)
Cardiovascular disease prediction
Risk prediction of postoperative gastroparesis after
complete mesocolic excision (validation cohort)
Risk prediction of postoperative gastroparesis after
complete mesocolic excision (external validation
Support Vector
cohort)
Machine
Diagnosis and prediction of active tuberculosis
(SVM)
Diagnosis of lymphoma in patients with fever of
unknown origin (FUO) [4]
Diagnosis of lymphoma in patients with fever of
unknown origin (FUO) [7]
15
High-dimensional feature classification
16
17
18
19
Disease classification by systems
Diagnosis of nodule malignancy
Cervical cancer classification
Melanoma classification
20
Breast and lung cancer diagnosis
21
22
Decision Tree
(DT)
Heart disease prediction (Cleveland dataset)
Cardiovascular disease prediction
Volume 2, Issue 2
Accuracy (AUCROC)
91% (diabetes)
82–98%
84.62% (DatasetI),
98.05% (DatasetII)
100%
61% (per year),
92% (per day)
85%
95%
88–90%
84.62% (DatasetI),
98.05% (DatasetII)
85.70%
72.10%
89–99%
86.60%
93%
12–32% (per year),
80% (per day)
50%
99%
99%
97.93%
83% (oncology),
93.62% (cancer)
97%
61.32% (DatasetI),
97.08% (DatasetII)
259
260
Volume 2, Issue 2
June 2025
№
Application Area
AI methods
23
24
25
26
27
28
29
Management and Future Technologies
Diagnosis and prediction of active tuberculosis
Disease classification by systems
Cervical cancer classification
Deep
Belief
Medical data analysis for pathology detection
Network
(DBN)
Complement
Naive
Bayes Handling class imbalance in data
(CNB)
Multilayer
Disease prediction based on symptoms
Perceptron
(MP)
Diabetes and skin disease diagnosis (diabetes)
journal.umft.uz
Accuracy (AUCROC)
82–93%
50%
100%
88%
(pathology
diagnosis)
45–85%
(depending on the
term)
99.17%
30
Cardiovascular disease prediction
31
32
Heart disease prediction
Cardiovascular disease prediction
87%
87.91% (DatasetI),
83.44% (DatasetII)
83.90%
70.80%
Diagnosis and prediction of active tuberculosis
77–85%
33
34
K-Nearest
Neighbors
(KNN)
35
36
37
38
39
40
41
42
43
Multivariate
Logistic
Regression
(MLR)
Complement
Naive
Bayes
(CNB)
Naive
Bayes
(NB)
Lymphoma diagnosis (fever of unknown origin)
(FUO) [4]
Lymphoma diagnosis (fever of unknown origin)
(FUO) [7]
Disease classification by systems
Cervical cancer classification
Melanoma classification
50%
95%
96.11%
Preoperative diagnosis / combined models
83–93%
89.10%
93.80%
Therapy response prediction
Benign/malignant tumor classification
45–85%
(depending on the
term)
87%
98.21%
Heart disease prediction (Cleveland dataset)
82–87%
Handling class imbalance in data