Sun’iy Intellekt va Raqamli Iqtisodiyot

УДК: 004.8:330.3:004 “Sun’iy Intellekt va Raqamli Iqtisodiyot (SIRI-2026)” маvzusida Respublika ilmiy-amaliy anjumani ilmiy maqolalar va tezislar to‘plami. III qism. Sun’iy intellekt va innovatsion yondashuv asosida kadrlar tayyorlash xamda o‘qitishni tashkil etishning linguistik va ijtimoiy-gumanitar masalalari. -Т.: UMFT, 2026. – 971 bet. Ushbu toʻplamda “Sun’iy Intellekt va Raqamli Iqtisodiyot (SIRI-2026)” маvzusida Respublika ilmiy-amaliy anjumani 3- sho‘ba “Sun’iy intellekt va innovatsion yondashuv asosida kadrlar tayyorlash xamda o‘qitishni tashkil etishning linguistik va ijtimoiy-gumanitar masalalari” ilmiy tadqiqot materiallari, ilmiy maqola va tezislar keltirilgan. Toʻplamda keltirilgan materiallarning mazmuni, undagi statistik maʼlumotlar va keltirilgan huquqiymeʼyoriy xujjatlarning haqqoniyligi, tanqidiy fikr-mulohazalar va takliflarga mualliflarning oʻzlari masʼuldirlar. Сборник научных статей и тезисов Международной научно-практической конференции на тему « Искусственный Интеллект и Цифровая Экономика (ИИЦЭ-2026)». III часть. Лингвистические и социально-гуманитарные аспекты подготовки кадров и организации обучения на основе искусственного интеллекта и инновационных подходов. – Т.: UMFT, 2026. – 971 с. В данном сборнике представлены материалы научных исследований, статьи и тезисы 3-й секции Республиканской научно-практической конференции на тему «Искусственный интеллект и цифровая экономика (SIRI-2026)» — «Лингвистические и социальногуманитарные аспекты подготовки кадров и организации обучения на основе искусственного интеллекта и инновационных подходов». Ответственность за содержание представленных материалов, достоверность приведённых статистических данных, а также корректность указанных нормативно-правовых документов, включая критические замечания и предложения, несут сами авторы. Proceedings of the International Scientific and Practical Conference on the topic “Artificial Intelligence and Digital Economy (AIDE-2026)”. Part III. Linguistic and socio-humanitarian issues of personnel training and the organization of education based on artificial intelligence and innovative approaches.. – Tashkent: UMFT, 2026. – 971 p. This volume presents research materials, scientific articles, and abstracts from Section 3 of the Republican Scientific and Practical Conference titled “Artificial Intelligence and Digital Economy (AIDE-2026)” — “Linguistic and socio-humanitarian issues of personnel training and the organization of education based on artificial intelligence and innovative approaches”. The authors bear full responsibility for the content of the presented materials, the accuracy of the statistical data provided, as well as the correctness of the referenced legal and regulatory documents, including any critical remarks and suggestions. Tahrir hayʼati: g.f.f.d., dotsent M.M. Maxmudov f.f.d., professor A.A. Muhamedov i.f.d., professor K.B. Axmedjanov g.f.f.d., dotsent N.B. Nosirov f.f.f.d., dotsent B.E. Musametov t.f.f.d., dotsent M.Y. Mansurova Taqrizchilar: t.f.f.d., dotsent B.U. Akmuradov f.f.f.d., dotsent A.M. Jo‘rayev i.f.f.d M.M. Mirzayev kaf. mudiri A.A. Nazarov i.f.n., dotsent M.Y. Isoxo‘jayeva t.f.f.d. N.M. Abdulxayev © UMFT, Toshkent, 2026-yil

MUNDARIJA / ОГЛАВЛЕНИЕ 1-sho‘ba: SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA TAYYORLASH HAMDA O‘QITISHNI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA GUMANITAR MASALALARI KADRLAR IJTIMOIY- Abdulfaizova Durdona Ikromjon qizi MEDIA SAVODXONLIK VA DINIY AXBOROT XAVFSIZLIGI: IJTIMOIY-GUMANITAR YONDASHUV .............. 11 Abdullayev Shahzodjon Zokirjonovich RAQAMLI JAMIYATDA OILAVIY NIZOLARNI BARVAQT ANIQLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK IMKONIYATLARI .................................................................................................. ..15 Abdullayev Shaxzod Fazliddin o‘g‘li AI-ASSISTED TRANSLATION OF “TEMUR TUZUKLARI”: PRESERVING HISTORICAL TERMINOLOGY AND CULTURAL MEANING................................................................................................ 18 Abdullayeva Madinaxon Alisher qizi YOSHLARDA INGLIZCHA VARVARIZMLARNING QO‘LLANISHINING PSIXOLINGVISTIK SABABLARI...............................................................................................................................................................28 Turdiyeva M.J., Abdurashidova Nilufar Abdumalik qizi SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA BOLALARDA MANTIQIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH......30 Abdushukurova Nozimabonu Abdullo qizi, SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH...........33 Abduvaliyeva Dildora Abulkasimovna SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH HAMDA MA’NVIY-MA’RIFIY TARBIYA JARAYONLARIGA INTEGRATSIYA QILISH IMKONIYATLARI....................................................................................................................................................36 Absalamova Muxlisa Nurulla qizi BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA DIAGNOSTIK VA KORREKSION JARAYONLARNI RAQAMLASHTIRISHDA SUN’IY INTELLEKT IMKONIYATLARI..............................................................43 Absalamova Muxlisa Nurulla qizi BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARIGA DIAGNOSTIK VA KORREKSION JARAYONLARNI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKT CHATBOTLARIDAN FOYDALANISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH.......................................................................................................................................... 47 Adashaliyev Azizbek Zafarjon o‘g‘li ZAMONAVIY TA’LIMDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH: LINGVISTIK KOMPETENSIYALAR VA IJTIMOIY-GUMANITAR YONDASHUVLAR....................................................51 Akbarov Zuhriddin O‘ktam o‘g‘li THE ROLE OF DIGITAL MEDIA LANGUAGE IN SHAPING TEENAGERS’ COMMUNICATION STYLES......57 Akhadova Nilufar Fazliddin qizi SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA KONSEPTUAL FREYMNI ANIQLASH: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA “FARZAND” KONSEPTINING LINGVOMADANIY MODELI.................................................60 Akhmadullina Alina Ildarovna PRACTICE-ORIENTED APPROACH IN TEACHING ETM.............................................................................64 Alijonova Ro‘zixon Qambarali qizi THE ROLE OF THE LINGUOCULTURAL APPROACH IN FOREIGN LANGUAGE TEACHING IN MODERN EDUCATIONAL ENVIRONMENT.....................................................................................................67 Alimova Mavluda Adiz qizi RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA KADRLAR TAYYORLASH TIZIMINI SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA MODERNIZATSIYA QILISH..........72 Alimova Shahrinoz Akam qizi ONOMASTIK BIRLIKLARNI RAQAMLASHTIRISH VA ELEKTRON KORPUSLAR...............................76 Allaberganov Ixtiyor Baxtiyorovich STRUKTURAVIY-FUNKSIONAL NAZARYALARDA VOYAGA YETMAGANLAR HUQUQBUZARLIGI……79 Allambergenova Farida Bazarbay qizi RAQAMLI HUQUQIY TA’LIMDA ELEKTRON SHARTNOMALAR: SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA O‘QITISH METODIKASI..............................................................................................................................................................................85 Anvarova Farangiz Anvarovna BADIIY TARJIMA JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKT VA EKVIVALENTLIK MASALALARI.......................90 Asatullayeva Farangiz Laziz-kizi BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING KASBIY FAOLIYATINI KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA SAMARALI TASHKIL ETISHDA SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI................................................................................................................................................................................94 Avezova Rohila Abdusharipovna SUN’IY INTELLEKT MUHITIDA CLIL ORQALI ILM EGALLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH....................................................................................................................................................97 1

Akhmedova Mushtariy Farkhod kizi AI-BASED INTERPRETATION OF CULTURAL REALIA IN ENGLISH–UZBEK TRANSLATION: LINGUISTIC AND EDUCATIONAL IMPLICATIONS.....................................................................................101 Axrorova Nilufar Imamnazarovna O‘QUVCHILARGA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI O‘RGATISHDA RAQAMLI TA’LIM PLATFORMALARIDAN FOYDALANISH METODIKASI..............................................................................105 Rajabov Azamat Sharifovich RAQAMLI TA’LIM VA INNOVATSIYA: O‘QITISH JARAYONINING PSIXOLINGVISTIK VA SOTSIAL-PSIXOLOGIK ASPEKTLARI.............................................................................................................108 Azimov Sarvarbek Ravshanbek o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TA’LIM JARAYONINI TASHKIL ETISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI: LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR ASPEKTLAR.......................................110 Azimova Sayyora Xusanboyevna TRAINING PERSONNEL BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE APPROACHES AND LINGUISTIC AND SOCIO HUMANITARIAN ISSUES IN TEACHING.................116 Azizov Solijon Uchmas o‘g‘li “JINOYAT” VA “ADOLAT” KONSEPTLARINING FREYM-STRUKTURASI: DISKURSIV REPREZENTATSIYA MEXANIZMLARI..........................................................................................................117 Azizova Nafruza Esanboyevna, Ne’matova Lobar Faxriddinovna MODAGA DOIR MATNLARNI TARJIMA QILISHDA SUN’IY INTELLEKT ROLI VA AHAMIYATI………………………………………………………………………………………………………125 Bahriddinova Muazzam Azam qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUVLAR ASOSIDA TASHQI MIGRATSIYADAN QAYTGAN KADRLARNI MEHNAT BOZORIGA INTEGRATSIYALASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH........................................................................................................................................130 Baxriddinova Dildora Oktamovna KORPUS TA’LIMINI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI..134 Baymatov Abduaziz Abdujabbarovich XORIJIY TILLARNI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKTNING PEDAGOGIK ROLI…………………..138 Bekmurodov Ulug‘bek Bahrom o‘g‘li, Shomirzayev Farrux Akramovich SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI TA’LIM JARAYONIDA QO‘LLASH ORQALI MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH VA BASHORATLASH........................................................................143 Bo‘ronova Nigora Umar qizi SUN’IY INTELLEKT IMKONIYATLARIDAN FOYDALANGAN HOLDA BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ONA TILI DARSLARIDA “SCAFFOLDING” METODI ORQALI LINGVISTIK TUSHUNCHALARNI MODELLASHTIRISH............................................................................................................................................147 Bobojonov Mahkamboy O‘QUVCHILARDA MATEMATIK FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI...................................................................................................................................................150 Bobojonova Adiba Sohibjon qizi REFLEKSIV YONDASHUV ASOSIDA PEDAGOGLARNING KONFLIKTLI VAZIYATLARNI HAL ETISH KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH............................................................................................154 Bobozaripova Malohat Ergash qizi INGLIZCHA WORDNET TEZAURUS LUG‘ATNING MUKAMMAL NAMUNASI SIFATIDA...............157 Dadaboyeva Odinaxon Alijonovna KIMYOVIY ELEMENT NOMLARINING PRAGMALINGVISTIK XUSUSIYATLARI.............................162 Davronova Fotima Pirnazarovna SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR..........................................................................................164 Dehqonboyeva Zarifa Akramjon qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASHDA PEDAGOGIK KOMPETENSIYALAR VA INTEGRATIV TA’LIM YONDASHUVI....................................168 Kurbanbayeva Dilnoza Sharofidinovna BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING O‘QISH KOMPETENSIYASINI TAKOMILLASHTIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH MASALALARI………………………..........171 Djumayeva Muhlisaxon Aziz qizi TURIZM XIZMATLARINI ILGARI SURISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING STRATEGIK ROLI........176 Ergasheva Shohista O‘ktam qizi RAQAMLI AKTIVLARNING TRANSCHEGARAVIY AHAMIYATI...........................................................................182 Ermatov Sherzodbek Latibjonovich ZAMONAVIY TA’LIM SHAROITIDA PEDAGOGIKA YO‘NALISHI TALABALARIDA SUN’IY INTELLEKT SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISH ZARURATI………………………………………..186 2

Fayziyeva Shohista Yusup qizi SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA INDIVIDUAL TA’LIMNI TASHKIL ETISH.....................................188 Niyazova Feride, Makhmudova Maftuna ANALYSIS OF THE EFFECTIVENESS OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE (AI) TECHNOLOGIES IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING USING THE EXAMPLE OF CHATGPT............................................191 Gofurjanov Ibroximjon ilxomjon o‘g‘li SANOAT KORXONALARINING TASHQI IQTISODIY FAOLIYAT MENEJERLARINI TAYYORLASHDA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN “ADAPTIVE LEARNING” TIZIMLARINING SAMARADORLIGI................................................................................................................196 Hasanboyev Ilhomjon Abdubanno o‘g‘li EMOTIVE-EXPRESSIVE DEVICES IN ENGLISH AND UZBEK MEDIA DISCOURSE: A COMPARATIVE LINGUISTIC ANALYSIS........................................................................................................199 Haydarova Nodira, S.U. Rasulova GAMIFICATION IN EDUCATION: ENHANCING STUDENT ENGAGEMENT AND LEARNING OUTCOMES.....204 Homidov Abdulkodir G‘aybullayevich BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING RAQAMLI KOMPETENTLIGINI SUN’IY INTELLEKT PLATFORMALARI ASOSIDA RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH......207 Ibragimova Lola Zulfikarovna RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA DARSDAN TASHQARI MASHG‘ULOTLAR ORQALI MA’NAVIYAXLOQIY TARBIYANI TASHKIL ETISHNING INNOVATSION MODELLARI.......................................212 Iskandarov Erkinboy TALABALARDA O‘ZINI O‘ZI BOSHQARISH KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI.........................................................................................................................215 Ismoilova Shakhnoza Abdumalik qizi TOWARDS A PEDAGOGICAL FRAMEWORK FOR INTEGRATING GENERATIVE AI INTO ENGLISH LANGUAGE TEACHING......................................................................................................................................219 Isomiddinov Ma’rufjon Umid o‘g‘li, Jumayev Yahyo Yoqub o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA SHAXSGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIMNI TASHKIL ETISHNING IJTIMOIY AHAMIYATI........................................................................................................................................227 Jaloliddinova Nigora Jamoliddin qizi INGLIZ TILINI SUN‘IY INTELLEKT ORQALI O‘QITISHNING DOLZARB MUAMMOLARI VA YECHIMLARI.........................................................................................................................................................232 Jumayeva Muxlisa Shokir qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION PEDAGOGIK YONDASHUVLAR ASOSIDA BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINING TANQIDIY-KREATIV FIKRLASH KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH.................................................................................................237 Kamolova Sanobar Jabborovna, Alimova Shahinoz SUN’IY INTELLEKT MUHITIDA RUS VA SLAVYAN ANRTOPONIMLARINING MILLIY –MADANIY QIRRALARI............................................................................................................................................................242 Kamolova Sanobar Jabborovna FRANSUZ VA O‘ZBEK ANTROPONIMLARINING LINGVOKULTUROLOGIK JIHATLAI VA QIYOSIY TAHLILI………………………………………………...........................................................................................................245 Kaxxarova Shaxlo Shaydilloyevna SUN’IY INTELLEKT VA INSON TARJIMASIDAGI TAFOVUTLAR (A. Qahhor hikoyalari misolida)...251 Kayumova Ozoda Baxrom qizi INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA OG‘ZAKI DISKURSDAGI ONOMATOPIK BIRLIKLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI.....................................................................................................................................................253 Kozimov Sayfulloh Maxammadjon o‘g‘li INNOVATSION TA’LIM YONDASHUVLARI ASOSIDA TALABALARDA PROKRASTINATSIYANI KAMAYTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI...........................................................257 Kozimov Fayzulloh Murodjon o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI YORDAMIDA STOMATOLOG TALABALARNING TIBBIY TERMINOLOGIYANI O‘ZLASHTIRISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH..............................................261 Madaminjanova Muslimaxon Ulug‘bek qizi, Vaxobova O‘g‘iloy Tolibjonovna SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA INDIVIDUAL TA’LIMNI TASHKIL ETISHNING PSIXOLOGIK USULLARI................................................................................................................................................................266 Mamadaliyeva Burayma Sabitaliyevna NOFILOLOGIK TA’LIMDA INGLIZ TILINI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKT IMKONIYATLARI........…..268 Mamajоnоv Alishеr, Аlishеrоv Аbduvоxid Alishеrоvich IJTIMОIY-GUMANITAR FANLARNI О’QITISHDA SUN’IY INTЕLLЕKT VA INNОVATSIОN YОNDASHUV...........................................................................................................................................................270 Mamarasulov Ahmadjon Anvarjon o‘g‘li 3

SUN’IY IDROK VA MILLIY-MADANIY KOD: LINGVOKULTUROLOGIK CHEKLOVLAR VA IMKONIYATLAR....................................................................................................................................................275 Mavlonova Sevinch Abdukarim qizi INNOVATIVE APPROACHES TO ENGLISH LANGUAGE TEACHING FOR LEARNERS USING ARTIFICIAL INTELLIGENCE: LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN PERSPECTIVES..........278 Maxsudova Zarnigor Ulug‘bek qizi KASBGA YO‘NALTIRILGAN O‘QITISH TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA O‘QITUVCHILARNI INNOVATSION VA RAQAMLI FAOLIYATGA TAYYORLASHNING ILMIY-USLUBIY ASOSLARI...280 Mirzayeva Mayramxon Zaynobiddinovna BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING MEDIA SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHNING KOGNITIV-PEDAGOGIK JIHATLARI..............................................................................................................284 Megliyeva Nafosat Ismoil qizi INNOVATIVE APPROACHES TO LANGUAGE TEACHING THROUGH ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES…………………………………………………………………………………………………287 Mirzayev Akramjon O‘ktamjonovich RAQAMLI TA’LIM SHAROITIDA MEDIA VA SUN’IY INTELLEKT SAVODXONLIGINING PEDAGOGIK AHAMIYATI VA ZAMONAVIY BAHOLASH TALABLARI………………………………290 Mirzayeva Ziyodaxon Uktamjonovna SUN’IY INTELLEKT SAVODXONLIGINI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOG SHAXSINING TRANSFORMATSIYASI VA METODIK ZARURIYAT...................................................................................293 Muratova Manzura Islamovna ASPEKTUALLIK XODISASONING SINTAKTIK FREYMLARDA IFODALANISHI……………………295 Murodova Madina Bahodirovna RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA NUTQ NUQSONLI BOLALAR BILAN MASOFAVIY LOGOPEDIK ISHLARNI LOYIHALASHTIRISHNING ZAMONAVIY USULLARI………………………………………299 Murtazoyev Alisher Nazirjon o‘gli, Popov Mikhail Valentinovich DEVELOPMENT OF A SOFTWARE ASSISSANT FOR LANGUAGE LEARNING, USING SPACED REPETITION AND LLM TECHNOLOGY……………………………………………………………………..302 Mirzaakhmedova N.A. ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES' FUNCTION IN ESP INSTRUCTION……………….306 Narenova Munira Farxodovna, Jo‘rayeva Lola ONLAYN TA’LIMDA CHET TILI O‘RGANISHNING SAMARADORLIGI……………………………….311 Narenova Munira Farxodovna BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA KASBIY KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI……………………………………………………………………...313 Usmonova Nargiza CHET TILDA TINGLAB TUSHUNISHDAGI QIYINCHILIKLAR VA ULARNI BARTARAF ETISH USULLARI…………………………………………………………………………………………………………316 Nasrullayev Bauirjan Jetkerbaevich KASBIY FAOLIYATIDA ZAMONAVIY AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHGA TAYYORLASH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH………………………………………………...321 Ne’matova E’zoza BARQAROR VA BIOFIL ARXITEKTURA ASOSIDA BOLALAR SOGʻLOMLASHTIRISH MUASSASALARINI LOYIHALASHNING INNOVATSION TAMOYILLARI.............................................325 Niyadullaeva Sabrina Shavkat kizi THE INFLUENCE OF DIGITAL TECHNOLOGIES ON THE VOCABULARY OF THE ENGLISH LANGUAGE……………………………………………………………………………………………………….321 Nuraliyeva Feruza Abdusalim qizi TALABALARDA RAQAMLI TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHNING METODIK TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH: SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASHNING LINGVISTIK HAMDA IJTIMOIY-GUMANITAR JIHATLARI.........335 Nurmatova Iroda Iskandar qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH HAMDA O‘QITISHNI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR MASALALARI.........................................................................................................................................................338 O‘lmasova Nafisabonu Umurovna, Turdiyeva Mohira Juraqulovna BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA TABIIY FANLARNI RAQAMLI TEXNALOGIYALAR ASOSIDA O‘QITISHNING PEDAGOGIK JIHATLARI...........................................................................................................................................................................342 Obruyeva Gulchekhra Khamrokulovna THE SIGNIFICANCE OF PROVERBS AND IDIOMS IN LEARNING ENGLISH.......................................346 Olimjonov Omadbek Odiljon o‘g‘li 4

INNOVATSION TA’LIM MUHITIDA JISMONIY TARBIYA VA IJTIMOIY-GUMANITAR FANLAR INTEGRATSIYASI: TALABALARNING IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI…350 Olimov Sh.Sh., Zaripov K.Ya. CHET TILINI O‘QITISHDA LOYIHA ASOSIDAGI YONDASHUV VA SI/RAQAMLI O‘QUV VOSITALARINING TALABALARNING MUVAFFAQIYATI HAMDA MOTIVATSIYASIGA TA’SIRI…………………………………………………………………………………………………………….354 Oqila Bayjanova Iskandarovna THE ROLE OF PRESUPPOSITION IN DIPLOMATIC DISCOURSE: AN AI-BASED PRAGMATIC ANALYSIS................................................................................................................................................................360 Urishev Abdumajid USING AI TO IMPROVE STUDENTS’ WRITING............................................................................................369 Normurodova Oygul Bobirjon qizi RETRANSLYATSIYA JARAYONIDA INTERTEKSTUAL ELEMENTLARNING YANGI TALQINI: ESKI TARJIMALARNI YANGILASHDAGI EKSTRALINGVISTIK SABABLAR......................................373 Karimov Marufjon ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE APPROACHES IN PERSONAL TRAINING: LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN ISSUES IN TECHNICAL HIGHER EDUCATION..........377 Qarshibayeva Uljan Davirovna, Eshboyeva Tursuntosh Soxatmamatovna SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANIB FRANSUZ TILI DARSLARINI SAMARALI TASHKIL ETISH........................................................................................................................................................................381 Qo‘yliyeva G., Qurbonova O. ONA TILI TA’LIMIDA O‘QUVCHILARNING KREATIV SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI..........................................................................................................................................................383 Qodirova Mahliyo Luqmonovna BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING SINFDAN TASHQARI FAOLIYATIDA SMART TEXNOLOGIYALAR VA INTERAKTIV RAQAMLI RESURSLARDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI.................................................................................................................................................386 Qoravoyeva Shoira Zafarjon qizi THE ROLE OF MOTIVATION IN ENSURING EFFECTIVENESS IN ENGLISH LANGUAGE LESSONS…………………………………………………………………………………………………………...389 Qurbanov Botir Qo‘ziyevich, Xamidov Vohid Sobirovich, Urinbayev Toxir Ilxom o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA FIZIKA FANIDAN LABORATORIYA ISHLARINI TASHKIL ETISH ORQALI O‘QUVCHILARDA RAQAMLI KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISH……………...392 Raimova Durdona Durdibay qizi TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI…………..396 Raimova Nafosat Olimovna IJTIMOIY CHEGARALANGAN LEKSIKANING O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA STILISTIK XUSUSIYATLARI………………………………………………………………………………………………...399 Rajabov Rasulbek OILA QADRIYATLARINING O‘SMIR PSIXIKASIGA TA’SIRI……………………………………………401 Rakhimov Mansur Odiljonovich PROMOTING GROWTH OF LINGUISTIC COMPETENCE IN STUDENTS……………………………..405 Rakhmatova Madina Abdumumin qizi METHODOLOGY OF USING DIGITAL TOOLS FOR AI-ASSISTED ANALYSIS AND FEEDBACK IN DEVELOPING WRITING SKILLS……………………………………………………………………………...409 Rashidova Nargiza Rashid qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUVLAR ASOSIDA RAHBAR KADRLARNING KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH……………………………………………………….....413 Rashidova Nodira Xabibullayevna INGLIZ TILIDA TIBBIIYOT YO‘NALISHI TALABALARINING LEKSIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH USULLARI…………………………………………………………………………………416 Rasulova Nilufar Abduvossiyevna LINGUISTIC ISSUES OF ORGANIZING TRAINING ON THE BASIS OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE…………………………………………………………………………………………………..420 Raximova N.K., Abdurashidova E.A. YOSHLAR UCHUN INNOVATSION RIVOJLANISH STRATEGIYLARI…………………………………425 Raxmonova Sarvinoz Rustamjon qizi INGLIZ VA O‘ZBEK HUQUQIY LEKSIKASINING SEMANTIK VA FUNKSIONAL XUSUSIYATLARINI QIYOSIY TAHLIL QILISH: LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR YONDASHUV……………………………………………………………………………………………………...428 Ro‘zmetova Sevara Oktamboyevna, Niyazmetova Laylo Kamoladdin qizi, Jumanazarova Lobarxon Umirbek qizi 5

KIMYO FANIDA SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH HAMDA O‘QITISHNI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIYGUMANITAR MASALALARI…………………………………………………………………………………...432 Roziqova Noriya Normurodovna BOSHLANG‘ICH TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA ILG‘OR XORIJIY TAJRIBALAR VA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI INTEGRATSIYA QILISHNING INNOVATSION MEXANIZMLARI………………………………………………………………………………………………...435 Ruzieva Nilufar Kamtarovna TEACHING PRAGMATIC COMPETENCE THROUGH ARTIFICIAL INTELLIGENCE: REFUSAL STRATEGIES IN LITERARY DISCOURSE…………………………………………………………………...438 Ruziyeva Madina Ilhom qizi SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA BILINGVAL KADRLAR TAYYORLASHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIY ASOSLARI…………………………………………………………………………………………....441 Ruzmetova D.A. BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA INGLIZ TILINI O‘YINLAR ORQALI O‘RGATISH....................................446 Saidkulov Nuriddin Akramkulovich TRENDS IN THE FORMATION OF YOUTH POLITICAL CONSCIOUSNESS IN ENSURING SOCIAL STABILITY………………………………………………………………………………………………………...450 Saidova Gulyora Abduhakimovna, Li Irina Yurevna AI AND PERSONALIZED LEARNING: TAILORING EDUCATION TO INDIVIDUAL NEEDS……….456 Sapaeva Sokhiba Otakhonovna TEMPORAL SOCIOPRAGMATICS AND AI-ASSISTED TRANSLATION PEDAGOGY: DEVELOPING C1-LEVEL TRANSLATION COMPETENCE………………………………………………………………….460 IN HIGHER EDUCATION Sapayeva Zuhra Rakhimberganovna, Yangiboyeva Zebo LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN ISSUES IN TRAINING PERSONNEL AND ORGANIZING EDUCATION BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE APPROACHES……….464 Shakadirova Nigora Irgashevna SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING MAKTAB RAHBARLARI FAOLIYATIDAGI AHAMIYATI............................................................................................................................................................ 468 Shamuratova Dilnoza Jamolovna SHOULD AI LITERACY BE A CORE SUBJECT IN SCHOOLS? A CASE FOR CURRICULUM INTEGRATION IN THE MODERN AGE………………………………………………………………………471 Sharipova Fazilat Dilmurodovna IMPLICIT MEANING AND INTERPRETIVE COMPETENCE IN LITERARY TRANSLATION EDUCATION………………………………………………………………………………………………………476 Sharipova Feruza Akramovna, Bozorova Irina Jumanazarovna SUN’IY INGTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH HAMDA O‘QITISHNI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR MASALALARI…………………………………………………………………………………………………….480 Sharipova Shukronaxon Baxtiyorjon qizi SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TA’LIM MOTIVATSIYASINI RIVOJLANTIRISH VA KADRLAR TAYYORLASH JARAYONINI TAKOMILLASHTIRISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI...486 Shavkatova Gulnoza Rustam qizi ADABIYOT DARSLARIDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI……488 Shukurullayeva Nigora Ilhom qizi TA’LIM JARAYONINI SUN’IY INTELLEKT BILAN INTEGRATSIYALASHGAN DARSLAR ORQALI TASHKIL QILISH………………………………………………………………………………………………...492 To‘lanov Sobitjon FRANSUZ TURIZM DISKURSIDA SUN’IY INTELLEKT VOSITASIDA YARATILGAN MATNLARNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI……………………………………………….495 To‘lanov Sobitjon FRANSUZ TURIZM DISKURSIDA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN CHATBOTLARNING KOMMUNIKATIV STRATEGIYALARI.............................................................................................................498 Solayev Og‘abek Ilhombek o‘g‘li VAQTNI IDROK QILISH VA BOSHQARISHDA SAMARALI BO‘LGAN JAHONDA MASHHUR STRATEGIYALAR TAHLILI……………………………………………………………………………………501 Suyarova Aynur Ibadullayevna, An Diana Yurevna ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ОРГАНИЗАЦИИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА В ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ ОРГАНИЗАЦИИ.................................................................................................................. ...................................507 6

Raxmonov T.I. TA’LIM, SOG‘LIQNI SAQLASH VA IJTIMOIY XIZMATLARNI SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ORQALI SAMARADORLIGINI OSHIRISH.............................................................511 Temirova Hulkar Nosir qizi, Rasulova S.U. LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN ISSUES OF TRAINING SPECIALISTS AND ORGANIZING EDUCATION BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE APPROACHES.........................................................................................................................................................515 Teshayev Sobit Sodik o‘g‘li OILA VA KASB MUVOZANATI VA UNGA TA’SIR ETUVCHI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLAR.................................................................................................................................................................519 Teshayev Sobit Sodik o‘g‘li, Jo‘rayeva Mexruza Nodir qizi SUN’IY INTELLEKT VA UNING RIVOJLANISH TARIXI, IMKONIYATLARI VA ZAMONAVIY JAMIYATDAGI O‘RNI...........................................................................................................................................522 Dushayeva U.Y. ISPAN TILI FRAZEOLOGIK BIRLIKLARINING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARI: LINGVOKULTUROLOGIK VA PRAGMATIK TAHLIL.................................................................................525 To‘xtaqulova Dildora Shukurjon qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA INKLUZIV TIL TA’LIMINI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR XUSUSIYATLARI...................................................................................................................................................528 To‘ychiyeva Munira Chinpo‘latovna XORIJIY TILLARNI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKT TIZIMLARIDAN FOYDALANISH USULLARI................................................................................................................................................................531 Tohirova Maftunaxon Zokirjon qizi PSIXOLOGIYADA ONLAYN KONSULTATSIYA VA AI SOHASISINING IJOBIY HAMDA SALBIY TOMONLARI...........................................................................................................................................................536 Toshpo‘latova Durdona Sharifbekovna RAQAMLI TIBBIYOT TA’LIMIDA SUN’IY INTELLEKT: SHIFOKOR KADRLARNI TAYYORLASHDA LINGVISTIK KOMPETENSIYA VA GUMANITAR QADRIYATLAR UYG‘UNLIGI............................................................................................................................................................539 Turaboeva Komila Eshmakhmatovna LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN CHALLENGES IN ORGANIZING PERSONNEL TRAINING AND EDUCATION WITHIN AN ARTIFICIAL INTELLIGENCE–BASED INNOVATIVE FRAMEWORK.........................................................................................................................................................543 Turaeva Umida Shukhratovna COMPARATIVE ANALYSIS OF LEGAL TERMINOLOGY BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE PEDAGOGICAL APPROACHES.....................................................................................546 Turakulova Azizaxon Nosirjon qizi O‘QITUVCHINING TA’LIM JARAYONIDA IJOBIY PSIXOLOGIK MUHIT YARATISH ORQALI TALABA FAOLLIGINI TA’MINLASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI......................................................551 Turaxanova Xosiyatxon Maxamadolimovna BUXGALTERIYA YO‘NALISHI TALABALARIGA INGLIZ TILINI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AFZALLIGI....................................................................................554 Turdiyeva Shoxidaxon Anvardjanovna TALABALARDA PEDAGOGIK TAKSONOMIYA KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA INNOVATSION O‘QITISH METODLARI..........................................................................................................557 Ulugmurdov Farkhod Fakhriddinovich, Qurbonov Tolmasjon Namoz o‘g‘li RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KOT-D’IVUAR DAVLATINING IQTISODIYOTINI TAHLIL QILISHDA KORRELYATSION-REGRESSION BOG‘LANISHLAR.............................................................561 Umirov Ilhomjon RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA MUHANDIS KADRLARNI LOYIHAVIY-KONSTRUKTORLIK FAOLIYATIGA TAYYORLASH MODELI........................................571 Usmonov Sodiq, Boshmonov Ixtiyor O‘lmas o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA BILIMLARNI BAHOLASH TIZIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH IMKONIYATLARI....................................................................................................575 Usmonova Mohigul Mansur qizi RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA AYOLLAR TADBIRKORLIGI ASOSIDA YASHIL IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH MASALALARI....................................................................................579 O‘g‘ilxon Vaxabova Tolibjonovna TALABALARDA ALTURISTIK QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISHDA INNOVATSION TA’LIM YONDASHUVLARINING O‘RNI..........................................................................................................................583 7

Vohidova Sitorabonu Hurmatulloyevna SUN’IY INTELLEKT ASOSIDAGI INNOVATSION TA’LIM MUHITIDA LINGVOMADANIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY MODELI............................................................586 Khalilova Lenie Fevzievna, Karimova Aminabonu Alisherovna USING ROLE-PLAY AND SIMULATIONS TO CULTIVATE DIALOGIC SKILLS OF LANGUAGE LEARNERS......................................................................................................................................... ......................592 Xamidova Madinabonu Abduboriy qizi BADIYIY ADABIYOTDA SUN’IY INTELLEKTNING TURLI KO‘RINISHLARI VA ULARNING IJTIMOIY-GUMANITAR TALQINI....................................................................................................................595 Xo`jamova Yulduzxon SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TALABALARGA DISFEMIZMLARNI O‘QITISHDA PRAGMATIK YONDASHUV...........................................................................................................................................................598 Xolmirzayeva Gulbahor Bahodirovna MAKTABGACHA TA’LIM TARBIYALANUVCHILARIDA O‘YIN ORQALI TA’LIM BERISHNING NAZARIY TOMONI................................................................................................................................................601 Xolmirzayeva Jumagul Xamdamovna MEHNAT VA AN’ANALAR UYG‘UNLIGIDA YOSHLAR MEHNAT MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHNING TADQIQI....................................................................................................................603 Xoshimova Dildora Madaminovna SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA IQTISOD YO‘NALISHLARIDA INGLIZ TILINI O‘QITISHNING SAMARALI MODELLARI............................................................................................................................. ........608 Xudayberdieva Zarrinabonu Zafar qizi VIRTUAL MULOQOT DISKURSIDA KOD ALMASHISHNING SOTSIOLINGVISTIK OMILLARI (ingliz va o‘zbek ijtimoiy tarmoq materiallari asosida)....................................................................................................611 Xursandov Hamidillo Fayzillo o‘g‘li ELEKTRON HUKUMAT VA RAQAMLI IQTISODIYOT FANINI O‘QITISHDA MUAMMOLI VAZIYATLARNING TAHLILI VA HAL ETISH USULLARI..........................................................................615 Xusaynova Gulsora Alijon qizi, Habibullayev Muzaffar Abdulvohidovich THE IMPORTANCE OF TEACHING LITERATURE IN THE AGE OF AI..................................................618 Yuldoshev Ruslan Ismoil o‘g‘li ADVANCEMENTS IN ENGLISH-UZBEK SIMULTANEOUS INTERPRETER TRAINING: INTEGRATING ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND INNOVATIVE PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES.................................................................................................................................................... 624 Zamira Hakimova Xurram qizi SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA LUG‘AT UCHUN TARJIMA EKVIVALENTLARINI ANIQLASH VA OPTIMAL VARIANTNI TANLASH MEZONLARI....................................................................................630 Zulunov Ravshanbek Mamatovich SUNʼIY INTELLEKTNI HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MUAMMOLARI................................................634 Ахметова Гузаль Хусниддиновна, Солиев Абу Бакр Ойбек угли ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В СИСТЕМЕ ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ: ВЫЗОВЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ В БУДУЩЕЙ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ......................................637 Абдулхаева Д.М. ПЕРСОНАЛИЗАЦИЯ ТРАЕКТОРИИ ОБУЧЕНИЯ РКИ НА ОСНОВЕ ИИ-АНАЛИЗА УРОВНЯ ВЛАДЕНИЯ ЯЗЫКОМ И КОГНИТИВНЫХ СПОСОБНОСТЕЙ СТУДЕНТОВ.....................................641 Ибрагимова Феруза Рустамовна, Собирова Ойгул Сардор кизи ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЦИФРОВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ РЕСУРСОВ В ОБУЧЕНИИ РУССКОГО ЯЗЫКА КАК ИНОСТРАННЫЙ..........................................................................................................................64 7 Ибрагимова Феруза Рустамовна МЕТОДИКИ ОБУЧЕНИЯ РУССКОМУ ЯЗЫКУ В ЦИФРОВУЮ ЭПОХУ.............................................649 Илхомова Маърифат Сирож кизи ЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ И СОЦИАЛЬНО-ГУМАНИТАРНЫЕ АСПЕКТЫ ПОДГОТОВКИ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ КАДРОВ И ОРГАНИЗАЦИИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА В ДОШКОЛЬНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ НА ОСНОВЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ИННОВАЦИОННОГО ПОДХОДА.....................................................................................................................................652 Исмагилова Мадина Фаридовна СПОСОБЫ ВЫРАЖЕНИЯ МНОЖЕСТВЕННОГО ЧИСЛА В УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ И ИХ СВЯЗЬ С СОВРЕМЕННЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ТЕХНОЛОГИЯМИ...............................................................................656 Караханова Ширин Азизжон кизи СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К КЛАССИФИКАЦИИ ТЕКСТОВ НА УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ...........................660 Курбанова Мохинур Шойим кизи РУССКИЕ ПОСЛОВИЦЫ И ПОГОВОРКИ КАК ОТРАЖЕНИЕ НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ И КУЛЬТУРНОЙ ПАМЯТИ............................................................................................664 8

Мустафаева Замира Саидкуловна, Эрматова Ситора Олимовна ЦИФРОВЫЕ И ИНТЕРАКТИВНЫЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ИГРЫ ДЛЯ ДОШКОЛЬНИКОВ.........667 Суванкулов Бахтиёр Мамарасулович, Суванкулова Рухшона Гулом кизи СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ МЕТОДОВ ОБУЧЕНИЯ В НАЧАЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ НА ОСНОВЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА....................................................671 Уразова Марина Батыровна, Жумаева Дилафруз Абдужалиловна ИННОВАЦИИ В ОБРАЗОВАНИИ, ЦИФРОВАЯ ТРАНСФОРМАЦИЯ И ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК УСЛОВИЯ ФОРМИРОВАНИЯ ПРОЕКТНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ СТУДЕНТОВ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ВУЗОВ....................................................................................................675 Ходжаев Комилхон Юнусович ТРАДИЦИОННЫЙ И ЦИФРОВОЙ АНАЛИЗ ЖЕНСКИХ ОБРАЗОВ ВОЕННОЙ ПРОЗЫ НА МАТЕРИАЛАХ ПРОИЗВЕДЕНИЙ «ЖИВИ И ПОМНИ» В. РАСПУТИНА И С. АХМАДА «ГОРИЗОНТ»....................................681 Boboyorova Munisa Fakhriddin kizi INNOVATIVE ANALYSIS OF THE ROMAN ONOMASTIC SPACE: ISSUES OF STUDYING THE FUNCTIONS OF PROPER NOUNS BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND THEIR APPLICATION IN LINGUISTIC EDUCATION.................................................................................................684 Elmuradova Laylo Narmuratovna, Amirova Oykiz Utkirovna EFFECTIVENESS OF TEACHING RUSSIAN LANGUAGE LINGUISTICS WITH THE HELP OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES...........................................................................................688 G‘ulomov Jamshidbek Islomjon o‘g‘li, Ibrohimova Zarinaxon Bahromjon qizi INGLIZ TILINI O‘RGANISHDA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN YONDASHUVLAR.............691 Gapparov Bexzod Nematillayevich SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI SHAROITIDA TA’LIM TIZIMI VA KADRLAR TAYYORLASHNING LINGVISTIK HAMDA IJTIMOIY-GUMANITAR JIHATLARI (Jizzax viloyati misolida)..........................................694 Gapparov Komiljon Bexzod o‘g‘li, Gapparov Bexzod Nematillayevich SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TA’LIM VA KADRLAR TAYYORLASHDA LINGVISTIK HAMDA IJTIMOIY-GUMANITAR MASALALAR............................................................................................................699 Hamrayeva Charos Norboyevna “SADOQAT” KONSEPTINING TIL, MADANIYAT VA PRAGMATIKA KONTEKSTIDA O‘RGANILISHI (o‘zbek va ingliz tillarida qiyosiy tahlil).......................................................................................703 Xakimova Dildora Mashrabjonovna, Hojiyeva Maftuna Ulug‘bekovna AI-ENABLED PERSONALIZED LEARNING FOR WORKFORCE PREPARATION:LINGUISTIC AND SOCIO-HUMANITARIAN PERSPECTIVES......................................................................................................705 Ibragimova MoxidilxoYuldashevna O‘ZBEK TILINING JAHON MIQYOSIDAGI O‘RNI VA ISTIQBOLLARI..................................................709 Jo‘rayeva Moxidilxon Soxibjon qizi INTEGRATIV YONDASHUV ASOSIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA ICHKI REGULYATSIYANI OLDINI OLISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI...........................................716 O‘rinboyeva Yulduz, Ergasheva Ozoda Asqarovna JISMONIY TARBIYA VA SPORT MASHG‘ULOTLARIGA SUN’IY INTELLEKTNI INTEGRATSIYALASH ORQALI SPORT MASHG‘ULOTLARINI OLIB BORISH....................................721 Rasulova Soxiba Ulug‘bekovna BADIIY АSАR TILI VА UNING LINGVISTIK TАVSIFI ХUSUSIDА............................................................728 Sa`dullayev Aziz Akmal o`g`li SUN’IY INTELLEKTLI TA’LIM MUHITIDA TALABALARNING KOGNITIV FAOLLIGI VA MOTIVATSIYASINI SHAKLLANTIRISH MUAMMOLARI...........................................................................732 Xakimova Oqilaxon Odiljon qizi BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA MUSTAQIL FIKRLASH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN INNOVATSION METODLARNING AHAMIYATI..................735 Джураева Шохиста Исматовна ЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ОРГАНИЗАЦИИ ОБУЧЕНИЯ ИСПОЛЬЗОВАНИЮ АНТРОПОНИМОВ В ХУДОЖЕСТВЕННОМ СТИЛЕ НА ОСНОВЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА И НОВАТОРСКИХ ПОДХОДОВ...........................................................................................739 Maxammadaliyeva Shaxzoda Sherzodbek qizi, Atajonova S.B. SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA O‘QUV MATERIALLARINI SAHIFALASH JARAYONINI AVTOMATLASHTIRISH.......................................................................................................................................742 Saidova Gulyora Abdukhakimovna, Turg‘unova Irodakhon Khayrullayevna THE FUTURE OF TEACHER–STUDENT INTERACTIONS IN AN AI-ENHANCED CLASSROOM......746 Raxmonova Maftunaxon Azamatjon qizi RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA PEDAGOGLARDA EMOTSIONAL YONISH SINDROMINI KAMAYTIRISH MEXANIZMLARI.....................................................................................................................751 9

Uralova Nigora Abduvaliyevna SUN’IY INTELLEKT: TA’LIMDAGI YANGI BOSQICH.................................................................................753 Gulrukh Elmuradova Karimalievna XORIJIY TILLARNI O‘QITISHDA SUN’IY INTELLEKT: NAZARIY KONSEPSIYALAR VA DIDAKTIK TRANSFORMATSIYA......................................................................................................................756 Safarova Fotima Ne’matulla qizi SUN’IY INTELLEKTNING GENERATIV MODELLARIDAN FOYDALANGAN HOLDA KADRLAR TAYYORLASHDA “MADANIY-LINGVISTIK SENSIVLIK” INDEKSINING IJTIMOIY-GUMANITAR BAHOLASH MEXANIZMLARI............................................................................................................................759 Xo‘jaqulova Shohista G‘ofur qizi LOGISTIKA TERMINLARINING LEKSIKOGRAFIK XUSUSIYATLARI VA SUN’IY INTELLEKT....762 Abidova Shaxnoza Baxodirovna, Qurbonbekova Sabira Baxit qizi, Musayeva Dilnoza Baxrom qizi O‘ZBEK-QIRG‘IZ ELEKTRON LUG‘AT ISHLAB CHIQISHDA MULTIMODAL TEXNOLOGIYALARNING ROLI........................................................................................................................765 Akhmedova Charos Chingizbek qizi, Uzakova Nilufar Anvarovna, Xolmo‘minov Ibrohim Xo‘jayor o‘gli, Munirakhon Mukhitdinova Ravshanovna ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN EDUCATION: HELP OR HARM?...........................................................769 Azimova Dildora Maxmudjonovna RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDIT TERMINOLOGIYASINI O‘QITISHNING LINGVODIDAKTIK XUSUSIYATLARI..................................775 Baxodirova Xadicha Xurshid qizi OG‘ZAKI NUTQNI RIVOJLANTIRISHDA SUN'IY INTELLEKTNING TA'SIRI.......................................778 Boymirzayeva Shahnoza Olimjon qizi SUN’IY INTELLEKT TUSHUNCHASINING PEDAGOGIKA NAZARIYASIDAGI TALQINI..................781 Choriyeva Muxabbat Muxammatovna BO‘LAJAK MUHANDISLARNI KASBIY TAYYORGARLIGINI RIVOJLANTIRISH MUAMMOSI BO‘YICHA XORIJIY TAJRIBALAR VA ILMIY YONDASHUVLAR TAHLILI..........................................784 Davronova Fotima Pirnazarovna UN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR....................................................................................................................786 Ergasheva Fotima baxrom qizi SUN’IY INTELLEKT DASTURLARIDA NEMISCHA O‘ZLASHMALAR KORPUS LINGVISTIKASI SIFATIDA..................................................................................................................................... .............................790 Gulhida Hasanova Abdulaziz qizi O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA HARAKAT FE’LLARINING SEMANTIK TAVSIFI VA TASNIF MUAMMOLARI......................................................................................................................................................793 Ibrayimova Gulsevar, O‘lmas Saidov SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING O‘ZBEK TILINI O‘QITISH JARAYONIDAGI ROLI.............796 Isomiddinov Ozodjon Saloxiddinovich XORIJIY TILLARNI O‘QITISHDA KASBIY MULOQOTNI SHAKLLANTIRISH AHAMIYATI...........799 Jo‘rayev Ahmad Muhammadiyevich, Xayitmurodov Muhammad SUN’IY INTELLEKT KADRLARINI TAYYORLASHDA OLIMPIADACHILAR SALOHIYATIDAN FOYDALANISH………………………………………………………………………………………………………..........803 Jurayev O‘tkirbek Murodullo o‘g‘li RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA TALABALAR KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION USULLARI..................................................................................................................................807 Karamatova Dilfuza Sadinovna, Mahmudova Niginabonu Mizrof qizi SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI ORQALI BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARNING BILIMINI BAHOLASHNING ZAMONAVIY USULLARI...................................................................................................814 Kholmurodova Olima Abduvaliyevna GENERATIVE AI AND "LINGUISTIC POLITENESS": DIGITAL MODELING OF SOCIAL INTERACTION NORMS IN FOREIGN LANGUAGE TEACHING................................................................818 Kodirov Alijon Abdumannonovich, Qodirova Mavluda Rustamjon qizi UNIVERSITET TALABALARIGA TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDA YOSHLARNING MA’NAVIYAXLOQIY FAZILATLARINI SHAKLLANTIRISHGA INNOVATSION YONDASHUVLAR....................821 Madaliyev Baxtiyorjon Egamberdi o‘g‘li BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARDA AXBORIY-ANALITIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH.......................................................................................................825 Madraximova Inobat Bahodirovna SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA O‘QUVCHILARNING NUTQ VA SAVODXONLIK KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH............................................................................................................829 10

Mahmudova Niginabonu Mizrof qizi BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA SHAXSIYLASHTIRILGAN O‘QUV TRAEKTORIYALARINI YARATISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI................................................835 Mamadaliyev Mirhojiddin Nosirjon oʻgʻli MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASI TARBIYALANUVCHILARINI AVTOMATIK TANIB OLISH AXBOROT TIZIMINI LOYIHALASH................................................................................................................838 Mannanov Muzaffar Ibragimovich, Minamatov Yusupali Esonali o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING TA’LIM TIZIMIDA QO‘LLANILISHI VA RAQAMLI TRANSFORMATSIYADAGI AHAMIYATI........................................................................................................841 Eshtursunov Maruf ARTIFICIAL INTELLIGENCE FOR RESOURCE ALLOCATION IN 6G NETWORKS: A REVIEW BASED ON RECENT ADVANCES........................................................................................................................846 Kenjabek Aliyev Ali ugli, Mukhitdinova Munirakhon Ravshanovna THE TRANSFORMATIVE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN HIGHER EDUCATION: OPPORTUNITIES, CHALLENGES, AND FUTURE PROSPECTST..............................................................849 Muratova Manzura TIL BIRLIKLARI SEMANTIKASINING KOGNITIV TAHLILI....................................................................854 Mustayev Ruslan Damirovich, Abduvositov Husniddin Faxriddin o‘g‘li RAQAMLI SAVODXONLIK VA SUN’IY INTELLEKT KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISH................................................................................................................................................858 Nizomov Feruz, Shaydullayeva Dilrabo SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA CHET TILINI O‘QITISHDA LINGVISTIK KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH: NAZARIY ASOSLAR, AMALIY TAJRIBA VA INNOVATSION MODEL..............861 Otaqulova Nozima Kamol qizi LINGUISTIC ISSUES OF ORGANIZING MORPHOLOGY TEACHING BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES....................................................................................................................866 Shahlo Hamroyeva Mirjonovna, Sulaymonova Mahfuza Shavkat qizi METAPHOR AND KNOWLEDGE REPRESENTATION IN UZBEK ACADEMIC DISCOURSE: A COGNITIVE AND DISCURSIVE ANALYSIS......................................................................................................868 Shobiddinova Dilnavoz Toshtemir qizi DARSLARNI SUN'IY INTELLEKT TA’LIM PLATFORMALARI ASOSIDA O‘QITISHNING AFZALLIKLARI...873 Sulaymanova Nigora, Anvarova Zarnigor Sherzod qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASH HAMDA O‘QITISHNI TASHKIL ETISHNING LINGVISTIK VA IJTIMOIY-GUMANITAR MASALALARI..................878 Xalmanov Ural Rasulovich MATEMATIKA O‘QITISH METODIKASI FANIDAN KASBIY SALOHIYATNI SHAKLLANTIRISHDА VIRTUAL TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI...................................................................................................880 Xikmatullayeva Mohichexra Latifjon qizi TIL VA TAFAKKUR MUNOSABATLARINING RAQAMLI KONSEPTUALIZATSIYASI: KOGNITIV TILSHUNOSLIK TAMOYILLARI SUN’IY INTELLEKT TIZIMLARIDA...................................................883 Xolmurodova Madina Alisher qizi BADIIY MATNDA “MA’NAVIYAT” LEKSIK-SEMANTIK MAYDONI BIRLIKLARINI TARJIMA QILISHNING LINGVOKULTUROLOGIK JIHATLARI..................................................................................886 Xudanova Shaxnoza Norbutayevna “DHOCH3” ONLAYN MODUL PLATFORMASI ASOSIDA BOʻLAJAK NEMIS TILI PEDAGOGLARINING KASBIY MAHORATINI OSHIRISHNING.................................................................889 Абдувaхидов Дилшод Нарботирович ПРИМЕНЕНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ПОДХОДОВ И МЕТОДОВ В ПРЕПОДАВАНИИ ИСТОРИИ В ОБЩЕСТВЕННЫХ ШКОЛАХ...........................................................................................................................893 Муротова Гулноз Нематовна ВЛИЯНИЕ ЛИНГВИСТИЧЕСКИХ «АЛГОРИТМОВ ЭМПАТИИ» ПОД УПРАВЛЕНИЕМ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ИННОВАЦИОННЫХ ПЛАТФОРМАХ ВИРТУАЛЬНОЙ СИМУЛЯЦИИ НА СОЦИАЛЬНУЮ АДАПТИВНОСТЬ КАДРОВ: ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ........................................................898 Хаитбоев Караматилла СОЦИАЛЬНО-ГУМАНИТАРНЫЕ ВЫЗОВЫ ПРИМЕНЕНИЯ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В СИСТЕМЕ ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ (на примере Республики Узбекистан)............................................................901 Abdulazizova Nilufar, Toshpo‘latova Mohinur Oybekjon qizi SUN’IY INTELLEKT VA INNAVATSION YONDASHUV ASOSIDA O‘QUVCHILARDA SOĜLOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISH......................................................................................................... .....................................906 Fozilov Xayot Raximovich, Yunusaliyev Izzatillo Alijon o‘g‘li TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH..........909 Abdulboqiyev Muhammadsodiq Hasanjon oʻgʻli, Asqarova Gulsum Anvarovna 11

SUN’IY INTELLEKTNING INSON AQLIY FAOLIYATIGA TA’SIRI.........................................................................913 Abdurasulov Anvar Quvondiq o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING MATEMATIK MODELLASHTIRISH MUAMMOLAR VA YECHIMLARI.....................................................................................................................................917 Jo‘rayev Ahmad Muhamadiyevich RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR DAVRIDA IJTIMOIY-GUMANITAR VA FALSAFA FANLARINING O‘RNI HAMDA AHAMIYATI...........................................................................................................................................................920 Fozilov Rustambek Shokirjonovich BO‘LАJАK PEDАGOGLАRNING BАSHORАTLАSH KO‘NIKMАLАRNI SHАKLLАNTIRISH OMILLАRI...............................................................................................................................................................................922 To‘xtayeva Matluba Xakimovna YANGI O‘ZBEKISTON SIVILIZATSIYASIDA HADISSHUNOSLIK MAKTABI: INTELLEKTUAL MEROS VA MADANIYATLARARO MULOQOT ISTIQBOLLARI...................................................................................................928 Sаfаrovа Nаrgizа Bobomurodovnа SUN’IY INTELLEKT VА INNOVАTSION YONDАSHUV АSOSIDА KАDRLАR TАYYORLАSH HАMDА O‘QITISHNI TАSHKIL ETISHNING LINGVISTIK VА IJTIMOIY-GUMАNITАR MАSАLАLАRI........................932 Yarashov Sarvar Norqul o‘g‘li SUN’IY INTELLEKT MUHITIDA KADRLAR TAYYORLASHNING IJTIMOIY-ANTROPOLOGIK MUAMMOLARI: “INSON-MASHINA” MUNOSABATLARINING FALSAFIY TALQINI.........................................................................936 Sultanova Sahobar Ravshanbekovna RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING IJTIMOIY-GUMANITAR TA’SIRI VA ETIK MASALALARI.......................................................................................................................................939 Safarova Dilnoza Kuchkarovna SUN’IY INTELLEKT VA INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA KADRLAR TAYYORLASHNI IJTIMOIYGUMANITAR MASALALARI..................................................................................................................................................943 Turdimurodov Dilshod , Shaymardanov Abror Hamid o‘g‘li TEACHING ENGLISH FOR CYBERSECURITY AND IT PROFESSIONALS IN UZBEKISTAN.............................947 Valieva Gavkhar TEACHING ENGLISH TO MEDICAL STUDENTS USING AI TOOLS.........................................................................951 Qodirov Q.B. КОРРУПЦИЯ В СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ - ОБЩИЙ АНАЛИЗ ПРИЧИН И ПОСЛЕДСТВИЙ........................954 Xaydarov Sulaymon Amirqulovich TAʼLIM TIZIMIDAGI RAQAMLASHTIRISH, ULARDAGI YUTUQ VA KAMCHILIKLAR…………………………958 Eshonjonov Bobir Zafarjonovich ICHKI MIGRANT TALABALARNING TA’LIM JARAYONIDA IJTIMOIY FAOLLIGINI OSHIRISH ORQALI FUQAROLIK POZITSIYASINI MUSTAHKAMLASH YO‘LLARI....................................................................................962 Raximova Dilbar Muxitdinovna TA’LIM JARAYONI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI…………..968 12

MEDIA SAVODXONLIK VA DINIY AXBOROT XAVFSIZLIGI: IJTIMOIY-GUMANITAR YONDASHUV Abdulfaizova Durdona Ikromjon qizi “University of economics and pedogogy” NOTM Ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi o‘qituvchisi Gmail: abdulfaizovadurdona151@gmail.com Annotatsiya. Ushbu maqolada raqamli makonda diniy-ma’rifiy axborotning tarqalishi, uning jamiyat ma’naviy hayotiga ta’siri hamda media savodxonlik va diniy axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari ijtimoiy-gumanitar yondashuv asosida tahlil qilingan. Internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali diniy axborotlarga keng kirish imkoniyati paydo bo‘layotgani bilan birga, ishonchsiz, ilmiy asoslanmagan va ekstremistik mazmundagi materiallarning tarqalishi jiddiy xavf sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotda raqamli muhitda diniy axborot bilan ishlashda media savodxonlikning ahamiyati, yoshlar ongida tanqidiy fikrlashni shakllantirish zarurati asoslab berildi. O‘zbekiston amaliy tajribasi misolida diniy-ma’rifiy axborot xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar va ularni takomillashtirish yo‘nalishlari ko‘rsatib o‘tildi. Kalit so‘zlar: media savodxonlik, diniy axborot, axborot xavfsizligi, raqamli makon, ijtimoiy-gumanitar tahlil, kibermakon. Аннотация. В статье с позиций социально-гуманитарного подхода анализируются процессы распространения религиозно-просветительской информации в цифровом пространстве, ее влияние на духовную жизнь общества, а также проблемы обеспечения медиаграмотности и безопасности религиозной информации. Наряду с расширением доступа к религиозной информации посредством интернета и социальных сетей, возрастает риск распространения недостоверных, научно необоснованных и экстремистских материалов. В исследовании обосновывается значимость медиаграмотности в работе с религиозной информацией в цифровой среде, а также необходимость формирования критического мышления у молодежи. На примере практического опыта Республики Узбекистан рассматриваются меры, направленные на обеспечение безопасности религиозно-просветительской информации, и определяются направления их дальнейшего совершенствования. Ключевые слова: медиаграмотность, религиозная информация, информационная безопасность, цифровое пространство, социально-гуманитарный анализ, киберпространство. Abstract. This article analyzes the dissemination of religious and educational information in the digital space, its impact on the spiritual life of society, as well as issues of ensuring media literacy and religious information security from a socio-humanitarian perspective. Along with the expansion of access to religious information through the Internet and social networks, the spread of unreliable, scientifically unfounded, and extremist content has emerged as a serious risk. The study substantiates the importance of media literacy in working with religious information in the digital environment and emphasizes the need to develop critical thinking skills among young people. Based on the practical experience of Uzbekistan, the article examines measures aimed at ensuring the security of religious and educational information and identifies directions for their further improvement. Keywords: media literacy, religious information, information security, digital space, socio-humanitarian analysis, cyberspace. Kirish. Raqamli texnologiyalar jadallik bilan rivojlanayotgan bugungi kunda diniy-ma’rifiy jarayonlarning asosiy qismi internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali amalga oshmoqda. Virtual platformalar diniy bilimlarni ommaga tez 13

yetkazish, ilmiy-ma’rifiy resurslarda erkin foydalanish, xalqaro diniy tadqiqotlar bilan tanishish uchun keng imkoniyat yaratmoqda. Shu bilan birga, raqamli makonning chegarasizligi, axborot oqimining haddan tashqari ko‘pligi va nazoratsiz tarqalishi diniy ongga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan xavf va muammolarni ham yuzaga keltirmoqda. Manuel Kastels ta’kidlaganidek, raqamli tarmoqlar jamiyatning madaniy va ma’naviy tuzilmasiga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan yangi kommunikativ makon sifatida shakllanmoqda [1]. Bu jarayon diniy qadriyatlar, e’tiqodiy qarashlar va ma’rifiy taraqqiyotga ham kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotchilar internetdagi diniy kontentning ikki qirrali xususiyatga ega ekanini, bir tomondan, ilmiy ma’rifat darajasini oshirishi, ikkinchi tomondan esa noto‘g‘ri talqinlar, radikal materiallar va manipulyativ axborotlar ko‘payishiga sabab bo‘lishini qayd etadi [2; 3]. UNESCOning 2022-yilgi hisobotida raqamli muhitda tarqalayotgan diniy kontentning bir qismi ilmiy asosdan yiroqligi, ayrim materiallar esa ekstremistik qarashlarni targ‘ib etishi mumkinligi ta’kidlanadi [4]. Shu bois internetdagi diniyma’rifiy axborotni tizimli o‘rganish, uning imkoniyatlari va xavf omillarini tahlil qilish bugungi kunda ijtimoiy-gumanitar fanlar oldida turgan eng dolzarb vazifalardan biridir. O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy siyosatning modernizatsiya qilinishi, yoshlar ongini sog‘lom diniy bilimlar bilan boyitish, radikal g‘oyalarga qarshi immunitetni kuchaytirishga qaratilgan islohotlar raqamli axborot makonining o‘rganilishini yanada ahamiyatli qiladi. “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi Qonun (2021) hamda media savodxonlikni oshirish bo‘yicha qabul qilingan davlat dasturlarida internetdagi diniy materiallarning sifatini oshirish ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida belgilangan [5; 6]. Mavzuning dolzarbligi raqamli makonning diniy ong va ma’naviy qadriyatlarga tobora kuchli ta’sir ko‘rsatishi, internetda diniy-ma’rifiy axborotning tez tarqalishi, lekin uning sifati va ilmiy asoslanganligi bo‘yicha muammolarning mavjudligi, yoshlar orasida diniy bilimlarning ko‘p qismi aynan onlayn manbalardan olinayotganligi (Pew Research Center ma’lumotlariga ko‘ra, 70 % dan ortiq yoshlar diniy ma’lumotni internetdan qidiradi) [7], onlayn ekstremizm, noto‘g‘ri diniy talqinlar va manipulyativ materiallarning ko‘payishi, O‘zbekiston hukumati tomonidan raqamli diniy ma’rifatni sog‘lomlashtirish, media savodxonlikni oshirish bo‘yicha qabul qilingan siyosiy hujjatlar mavzuning ilmiy jihatdan o‘rganilishini talab qilmoqda. Tarmoqli axborot maydoni (global tarmoq) ijtimoiy hayotning muhim qismiga aylangan holda, odamlarning dunyoqarashi va eʼtiqodiy qarashlarini shakllantirishda yangi muhit yaratdi. Bu muhit axborotni tarqatish, fikr almashish va ilmiy-maʼrifiy materiallarga kirish imkoniyatlarini kengaytirdi, biroq shu bilan birga maʼlumotlar sifati va ularning taʼsiri masalalarini ham dolzarb qildi. Tadqiqotchi olimlar tarmoqli axborot maydonini jamiyatning kommunikatsion tizimi sifatida o‘rganib, u diniy-maʼrifiy jarayonlar ustida bevosita taʼsir ko‘rsatishini taʼkidlaganlar [1; 2]. 14

Diniy-maʼrifiy axborot deganda, xalqning diniy bilimlarini, eʼtiqodiy-amaliy tavsiyalarni, diniy taʼlim va tarbiya materiallarini ifoda etuvchi yozma, ovozli va ko‘rgazmali maʼlumotlar tushuniladi. Ushbu axborotning tarmoqli maydonda tarqalishi axborot manbasi va uning ishonchliligi; tarqatish qoidalari va texnik vositalari; qabul qiluvchining bilim darajasi va tanqidiy fikrlash salohiyati; hamda axborot bilan o‘zaro aloqaning xususiyatlari (masalan, tez-tez bahslar, izohlar va guruh muhokamalari) kabi elementlar orqali amalga oshadi. Tarmoqli axborot maydoni diniy fanlar bo‘yicha manbalar va ilmiy tadqiqotlarga keng va tezkor kirishni taʼminlaydi. Anʼanaviy kutubxonalar bilan taqqoslaganda, yoshlar va olimlar bir vaqtning o‘zida turli mamlakatlardagi manbalarni o‘rganish imkoniga ega bo‘ladi, bu esa ilmiy izlanishlarga yangi imkoniyat beradi [2]. Onlayn darslar, vebinarlar va maʼruzalarning mavjudligi diniy taʼlimni geografik cheklovlarsiz amalga oshirishga yordam beradi. Bu, ayniqsa chekka hududlardagi talabalarga va ish bilan band kattalarga qulaydir. Bu usul orqali diniy savodxonlikni oshirish imkoniyati kengayadi. Shu bilan bir qatorda kibermakon turli konfessiyalar va madaniyatlar o‘rtasida muloqot o‘rnatishga xizmat qiladi. Bunday muloqot bag‘rikenglikni mustahkamlash, noto‘g‘ri tushunchalarni bartaraf etishga yordam berishi mumkin [4]. Internet va raqamli maydonda diniy-ma’rifiy axborotlarning yuqoridagi kabi imkoniyat va qulayliklari bilan bir qatorda salbiy jihatlari ham mavjud. Tarmoqli maydonda bilimga asoslanmagan, manipulyatsiyaga moyil materiallar paydo bo‘lishi mumkin. Bunday materiallar ayrim yosh qatlamlar uchun eʼtiqodiy jihatdan xavfli bo‘lib, ularni noto‘g‘ri yo‘nalishga yo‘naltirishi ehtimolini keltirib chiqaradi. Ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, ayrim tashkilotlar axborotni maqsadli ravishda tarqatib, auditoriyani o‘z g‘oyalariga yo‘naltirishga harakat qiladi [3; 4]. Ayniqsa, yoshlarga, talabalarga kata e’tibor qaratishib, ularni noto‘g‘ri aqidalarni singdirishga harakat qilishadi. Raqamli xizmatlarning taqdim etish tartib-qoidalari ko‘pincha foydalanuvchiga mos keladigan materiallarni ko‘proq uzatadi. Natijada odamlar o‘z dunyoqarashiga mos kontentni ko‘proq qabul qilib, boshqa fikr bilan kamroq uchrashadi. Bu hol odamlarni maʼlum bir axborot maydoniga qaram qilib qo‘yadi. Tarmoqli maydonda tez tarqaladigan baʼzi materiallar asl manbaga yoki ilmiy-mazmunli izohga ega bo‘lmaydi. Bunday kontent noto‘g‘ri talqinlarni keltirib chiqarib, ijtimoiy ziddiyatlarga sabab bo‘lishi mumkin. Shu bois axborotning manbasini tekshirish va ekspert bahosini joriy etish zarur. O‘zbekiston amaliy tajribasida tarmoqli axborot maydonida diniy-maʼrifiy ishlarni tashkil etishda ijobiy o‘zgarishlar kuzatilmoqda. Davlat va jamoat tashkilotlari tomonidan ishlab chiqilgan davlat dasturlari va qonunchilik tarmoqli maydondagi maʼlumotning sifati va xavfsizligini taʼminlashga yo‘naltirilgan chora-tadbirlarni nazarda tutadi [5; 6]. Shuningdek, ilmiy markazlar va diniy muassasalar tomonidan elektron darsliklar va ilmiy maqolalar tayyorlanmoqda, bu esa maʼrifiy materiallarni boyitmoqda. Biroq hamon bir qator muammolar mavjud. 15

Masalan, ishonchli va ilmiy asoslangan ma’lumotlarning yetishmasligi; yoshlar orasida axborot savodxonligi darajasining pastligi; tarmoq xizmatlari bilan hamkorlik orqali noto‘g‘ri maʼlumotni tezkor aniqlash va bartaraf etish mexanizmlarining yetarli darajada tashkil etilmaganligi. Ushbu kamchiliklar onlayn makonda maʼrifatning samarali rivojlanishini cheklaydi. Kibermakon diniy-maʼrifiy jarayonlar uchun keng imkoniyatlar yaratadi, ammo shu bilan birga jiddiy xavflarni ham keltirib chiqaradi. Ushbu muammolarni hal etish uchun bir qancha usul va choralar ko‘rish muhim hisoblanadi. Bularga axborotning ekspert bahosini joriy etish orqli davlat, ilmiy va diniy vakolatli tashkilotlar hamkorligida onlayn diniy kontentni ilmiy baholash tizimini ishlab chiqish va amalga oshirish zarur. Bu tizim kontentni tasniflash, noto‘g‘ri yoki xavfli materiallarni ko‘rsatish va foydalanuvchilarga ishonchli manbalarni tavsiya etishga xizmat qiladi [4; 8]. Maktab va oliy taʼlim muassasalarida axborot savodxonligi darslariga diniy-amaliy tahlil ko‘nikmalarini kiritish orqali yoshlarni tanqidiy fikrlashga yo‘naltirish kerak. Raqamli xizmatlar bilan hamkorlik qilib, maʼlumot tarqatish qoidalarini shaffof va adolatli qilish, hamda xususiy xizmatlarning xavfli kontentga nisbatan javobgarligini oshirish lozim. Shuningdek, mahalliy, ishonchli ma’lumotlar bazasini ishlab chiqarish, madaniy va til jihatidan mos, ilmiy asoslangan maʼrifiy resurslar yaratish va ularni yoshlar orasida targ‘ib qilish orqali tashqi noto‘g‘ri taʼsirlarni kamaytirish mumkin. Xalqaro amaliyotni o‘rganish va joriy etish orqali BMT va xalqaro tashkilotlar tavsiyalarini hisobga olgan holda, xalqaro tajribani o‘zlashtirish va mahalliy sharoitga moslashtirish muhimdir [4; 8]. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli makon diniy-ma’rifiy jarayonlar uchun keng imkoniyatlar yaratish bilan birga, jiddiy axborot xavflarini ham yuzaga keltirmoqda. Internetda tarqalayotgan diniy axborotlarning sifati va ishonchliligi jamiyatning ma’naviy barqarorligi va yoshlar ongining shakllanishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois diniy axborot xavfsizligini ta’minlash masalasiga faqat texnik nazorat nuqtayi nazaridan emas, balki ijtimoiy-gumanitar yondashuv asosida qarash muhim ahamiyatga ega. Media savodxonlikni oshirish orqali foydalanuvchilarda tanqidiy fikrlash, axborot manbalarini tahlil qilish va ishonchli diniy ma’lumotlarni ajrata olish ko‘nikmalarini shakllantirish mumkin. O‘zbekiston tajribasi shuni ko‘rsatadiki, davlat va jamoat tashkilotlari, ilmiy va diniy muassasalar hamkorligida olib borilayotgan chora-tadbirlar raqamli muhitda sog‘lom diniy-ma’rifiy makonni shakllantirishga xizmat qilmoqda. Xulosa qilib aytganda, media savodxonlik va diniy axborot xavfsizligini uyg‘un holda rivojlantirish jamiyatda ma’naviy barqarorlikni ta’minlash, yoshlarni noto‘g‘ri va zararli axborotlardan himoya qilish hamda raqamli makonda sog‘lom diniy-ma’rifiy muhitni qaror toptirishning muhim omili hisoblanadi. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Кастельс М. Власть коммуникации. - М.: Изд-во ГУ ВШЭ, 2010. - 564 с. 16

2. Campbell H. Digital Religion: Understanding Religious Practice in New Media Worlds. - London: Routledge, 2017. - 252 p. 3. Weimann G. Terrorism in Cyberspace: The Next Generation. - New York: Columbia University Press, 2016. - 320 p. 4. UNESCO. Freedom of Expression and Addressing Online Extremism. - Paris: UNESCO Publishing, 2022. — 74 p. 5. O‘zbekiston Respublikasi. “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi Qonun. - Toshkent, 2021. 6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Media savodxonlikni oshirish to‘g‘risida”gi Qarori. — Toshkent, 2022. 7. Pew Research Center. Religion and Digital Media Trends - Washington, 2023. - 41 p. 8. OSCE. The Role of Digital Platforms in Preventing Violent Extremism. — Vienna: OSCE, 2021. — 58 p. RAQAMLI JAMIYATDA OILAVIY NIZOLARNI BARVAQT ANIQLASHDA SUN’IY INTELLEKTNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK IMKONIYATLARI Abdullayev Shahzodjon Zokirjonovich, BuxIU, Pedagogika, psixologiya va sport kafedrasi o‘qituvchisi e-mail: ashahzod097@bui.uz ashahzod097@gmail.com Annotatsiya. Ushbu maqolada raqamli jamiyatda oilaviy nizolarni barvaqt aniqlash va psixologik qo‘llab-quvvatlash jarayonlarida sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘rni hamda ijtimoiy-psixologik imkoniyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqotda tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) va emotsiyalarni tanish algoritmlari orqali oilaviy munosabatlar dinamikasini tahlil qilish masalalari yoritilgan. Shuningdek, ijtimoiy-gumanitar soha kadrlarini tayyorlashda innovatsion texnologiyalarning lingvistik va etik jihatlari, raqamli psixologiya vositalarining oila barqarorligini ta’minlashdagi ahamiyati muhokama qilinadi. Kalit so‘zlar: sun’iy intellekt, oilaviy nizolar, raqamli jamiyat, ijtimoiy-psixologik diagnostika, NLP (tabiiy tilni qayta ishlash), kadrlar tayyorlash, preventiv psixologiya, raqamli etika. Аннотация. В данной статье исследуются роль и социально-психологические возможности технологий искусственного интеллекта в процессах раннего выявления и психологической поддержки семейных конфликтов в цифровом обществе. В исследовании освещены вопросы анализа динамики семейных отношений с помощью алгоритмов обработки естественного языка (NLP) и распознавания эмоций. Также обсуждаются лингвистические и этические аспекты инновационных технологий в подготовке кадров социально-гуманитарной сферы, значение инструментов цифровой психологии в обеспечении стабильности семьи. Ключевые слова: искусственный интеллект, семейные конфликты, цифровое общество, социально-психологическая диагностика, NLP (обработка естественного языка), подготовка кадров, превентивная психология, цифровая этика. Abstract. This article investigates the role and socio-psychological capabilities of artificial intelligence technologies in the processes of early detection and psychological support for family conflicts in a digital society. The study addresses the analysis of family relationship dynamics through natural language processing (NLP) and emotion recognition algorithms. It also discusses the linguistic and ethical aspects of innovative technologies in training social and humanitarian personnel, as well as the importance of digital psychology tools in ensuring family stability. 17

Keywords: artificial intelligence, family conflicts, digital society, socio-psychological diagnostics, NLP (natural language processing), personnel training, preventive psychology, digital ethics. Kirish. Raqamli transformatsiya davrida oilaviy munosabatlarning ijtimoiypsixologik manzarasi tubdan o‘zgarib, nizolarni aniqlash va ularga barvaqt tashxis qo‘yishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni beqiyos darajada ortmoqda. An’anaviy psixologik yondashuvlar ko‘pincha nizo yuzaga chiqib, inqirozli bosqichga yetgandagina aralashuvni ko‘zda tutsa, sun’iy intellekt tizimlari latent yoki yashirin kechayotgan ziddiyatlarni preventiv tarzda aniqlash imkonini beradi. Bu jarayonda SI nafaqat statistik ma’lumotlarni tahlil qiluvchi vosita, balki inson xulq-atvori, nutq dinamikasi va ijtimoiy o‘zaro ta’sir modellarini chuqur o‘rganuvchi ijtimoiy-psixologik analizator sifatida namoyon bo‘ladi. Zamonaviy raqamli jamiyatda oila a’zolari o‘rtasidagi kommunikatsiyaning katta qismi raqamli platformalarga ko‘chganligi sababli, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) algoritmlari orqali oilaviy chatlar, ovozli xabarlar va ijtimoiy tarmoqlardagi faollik tahlili asosida destruktiv emotsional holatlarni aniqlash metodologiyasi shakllanmoqda. Ushbu metodologiya so‘z tanlash, gap tuzilishi va javob qaytarish tezligi kabi lingvistik markerlar orqali oiladagi agressiya, tushkunlik yoki befarqlik darajasini yuqori aniqlikda o‘lchash imkonini beradi. Sun’iy intellektning ijtimoiy-psixologik imkoniyatlari, ayniqsa, oiladagi zo‘ravonlik va emotsional bosimning erta belgilarini skanerlashda yaqqol ko‘zga tashlanadi. Algoritmlar inson ko‘zi bilan ilg‘ab bo‘lmaydigan xulq-atvor o‘zgarishlarini, masalan, ijtimoiy izolyatsiya belgilarini yoki oila a’zolarining raqamli izlaridagi anomaliyalarni aniqlab, mutaxassislarga yoki tegishli ijtimoiy xizmatlarga ogohlantirish yuborish imkoniyatiga ega. Bu tizimlar "his-tuyg‘ularni tanish" (emotion recognition) texnologiyalari yordamida ovoz tonidagi o‘zgarishlar va yuz mimikasidagi mikrosignallarni tahlil qilib, oilaviy nizolarning psixologik ildizlarini ochib beradi. Mazkur jarayonda raqamli asistentlar va chatbotlar oila a’zolari uchun birlamchi psixologik qo‘llab-quvvatlash manbasi bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Ular foydalanuvchi bilan muloqot qilish asnosida krizis holatlarini baholaydi va zarurat tug‘ilganda professional psixolog yoki "Mahalla va oila" ilmiy-tadqiqot instituti kabi muassasalarning resurslariga yo‘naltiradi. Bu esa ijtimoiy-gumanitar soha kadrlarining ish samaradorligini oshirib, ularga faqat eng murakkab holatlar bilan shug‘ullanish imkonini yaratadi. Biroq, sun’iy intellektni oilaviy munosabatlarga tatbiq etishda lingvistik va ijtimoiy-etik masalalar, jumladan, shaxsiy ma’lumotlar daxlsizligi va algoritmik xolislik muammolari yuzaga chiqadi. SI tizimlari madaniy kontekstni, o‘zbek oilasining o‘ziga xos ijtimoiy-mental xususiyatlarini va lingvistik nozikliklarini (masalan, kinoya yoki madaniy metaforalarni) to‘g‘ri talqin qilishi uchun ijtimoiygumanitar soha mutaxassislari bilan hamkorlikda kadrlar tayyorlash zarur. Sun’iy intellekt yordamida oilaviy muammolarni aniqlash mexanizmi shunchaki matematik model emas, balki inson psixologiyasi va lingvistikasi bilan integratsiyalashgan innovatsion tizim bo‘lishi lozim. Xulosa o‘rnida aytish 18